[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Σοσιαλισμού ανακαίνιση

Σοσιαλισμός είναι το σύστημα της κοινωνικής οργάνωσης, στο οποίο τα μέσα παραγωγής και κατανομής των αγαθών κατέχονται και ελέγχονται από κοινωνικές ομάδες, κοινότητες ή από το κράτος και όχι από ιδιώτες, σε αντιδιαστολή προς τον καπιταλισμό και τον φιλελευθερισμό. Όμως, τα σοσιαλιστικά κόμματα της Ευρώπης μοιάζουν να μην αφουγκράζονται πια την κοινωνία, η οποία φαίνεται να τα τιμωρεί, καθώς η δύναμή τους μειώνεται διαρκώς σε σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες. Το όραμα για αλλαγές και διεξόδους στη ζωή του πολίτη παραμένει όραμα, που οι σοσιαλιστικές δυνάμεις αδυνατούν να πραγματώσουν.

Στην Ελλάδα ο σοσιαλισμός εκφράστηκε από τον Ανδρέα Παπανδρέου με το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα που εκείνος ίδρυσε. Η ιστορία του Κινήματος διδάσκει ότι το ΠΑΣΟΚ υπήρξε το κόμμα των μεγάλων τομών στην κοινωνία: ΕΣΥ, νόμος- πλαίσιο για την Παιδεία, ένταξη στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση. Σήμερα το κόμμα αυτό έχει χάσει ουσιαστικά τον μεταρρυθμιστικό του λόγο αλλά και την πολιτική του αξιοπιστία. Αρκείται σε μια αντιπαραθετική και χωρίς στίγμα πολιτική και συμπεριφέρεται σαν παραδοσιακό κόμμα εξουσίας με ελάχιστες κοινωνικές αναφορές. Το υπαρξιακό άγχος επιτείνει την πτωτική πορεία του και οι αμφιταλαντεύσεις δεξιά- αριστερά θυμίζουν καλλιτέχνη που, παρά την καταξίωση που έχει κερδίσει, μοιάζει να έχει ξεχάσει την τέχνη του, να μην πιστεύει στον εαυτό του και να κινδυνεύει να πέσει θύμα των… ατσίδων ομοτέχνων του.

Οι συνεργασίες των κομμάτων στην Ελλάδα θεωρητικά πολλά υπόσχονται, στην πράξη όμως έχουν αποδειχθεί αναποτελεσματικές. Οι συνεργασίες δεν είναι πανάκεια για το ΠΑΣΟΚ, ιδιαίτερα σήμερα που αντιμετωπίζει υπαρξιακό πρόβλημα και προχωρεί σε ριζική ανασυγκρότηση, παρερμηνεύονται και, το χειρότερο, κουβαλούν νερό στον μύλο των άλλων… Ανανέωση, ενότητα, αξιοκρατία είναι το τρίπτυχο που ανακοίνωσε ο Γ. Παπανδρέου στο πρόσφατο συνέδριο. Θα προσθέσω δύο ακόμη λέξεις: ανακαίνιση- εκπύρωση, όρους φιλοσοφικούς που ο Ν. Καζαντζάκης χρησιμοποίησε όταν παροδικά υπηρέτησε τις ιδέες του σοσιαλισμού και απογοητεύθηκε… γιατί σπάνια οι πολιτικοί εννοούν τη σημασία τους και ανυπόκριτα την πραγματώνουν! Εξάλλου η ανανέωση όταν περιορίζεται στην ηλικία και δεν συνδυάζεται με ιδέες και

ΕΙΝΑΙ ΑΛΗΘΙΝΑ ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΟ

να περνούν τα παιδιά μας αβασάνιστα από την παπαγαλία των σχολικών βιβλίων στην άκριτη χρήση της τεχνολογίας με οδυνηρά αποτελέσματα

πρακτικές, το αποτέλεσμα είναι επιφανειακό και πρόσκαιρο.

Το ΠΑΣΟΚ και επί Α. Παπανδρέου και επί Κ. Σημίτη έβγαινε νικηφόρο γιατί συγκινούσε τον πολίτη, δεξιό ή αριστερό, γιατί το θέμα της Παιδείας στην Ελλάδα ήταν το συγκριτικό του πλεονέκτημα. Σήμερα, εποχή της παγκοσμιοποίησης, που το αγαθό της Παιδείας κινδυνεύει σοβαρά από την εμπορευματοποίηση, το ΠΑΣΟΚ μπορεί να ανακτήσει τις δυνάμεις του μέσω ακριβώς αυτής της κοινωνίας της γνώσης. Η πρόκληση για το κόμμα βρίσκεται στην παρουσίαση μιας συνολικής πρότασης, συγκεκριμένης και σοσιαλιστικής, για όλες της βαθμίδες εκπαίδευσης, μιας ριζικής δηλαδή αναδιάρθρωσης του εκπαιδευτικού συστήματος που θα υπερκεράσει την αδυναμία που εμφανίστηκε με τις συνεχείς παλινωδίες στο θέμα των πανεπιστημίων, οι οποίες και έριξαν τον κόσμο της διανόησης, που ψήφιζε ΠΑΣΟΚ, στις αγκάλες του Συνασπισμού. Αλλά και στα καθημερινά και όχι λιγότερο σημαντικά ζητήματα εκπαίδευσης των νέων, το ΠΑΣΟΚ μπορεί να αναδείξει την ειδοποιό διαφορά του από τη συντηρητική διακυβέρνηση της χώρας. Για παράδειγμα: υπέρ της εισαγωγής της τεχνολογίας στα σχολεία είναι σήμερα και τα δύο μεγάλα κόμματα. Όμως πρόσφατα Αμερικανοί ερευνητές αποδίδουν πολλά δεινά στη χρήση της τεχνολογίας από νεαρή ηλικία και αναρωτιούνται πώς θα αντιμετωπιστεί η περίπλοκη καθημερινότητα στην οποία οι νέοι εθίζονται από νωρίς, μεγαλώνοντας σε έναν οπτικό και γρήγορο κόσμο με επιπτώσεις στο νευρικό τους σύστημα και στο ομολογουμένως πτωχό λεξιλόγιό τους. Στην Ελλάδα σήμερα έχουμε φθάσει στο σημείο να καθιστούμε υπεύθυνους τους γονείς για την παρακολούθηση των ποικίλων προγραμμάτων προκειμένου να μην περιπλανηθούν τα παιδιά τους στον ηδονικό κόσμο της τεχνολογίας με κίνδυνο της ίδιας τους της ζωής. Τι θέση παίρνουν τα κόμματα για την αντιμετώπιση αυτού του ανησυχητικού φαινομένου; Ένα Σοσιαλιστικό Κίνημα θα έπρεπε να κάνει εκστρατεία για το λησμονημένο πρώτιστο παιδευτικό καθήκον όλων μας για τους νέους, δηλαδή την καλλιέργεια της κριτικής τους σκέψης. Είναι αληθινά απαράδεκτο να περνούν τα παιδιά μας αβασάνιστα από την παπαγαλία των σχολικών βιβλίων στην άκριτη χρήση της τεχνολογίας με οδυνηρά αποτελέσματα.

Η «Ελλάδα των αξιών» είναι το νέο μήνυμα του Σοσιαλιστικού Κινήματος και είναι τόσο ωραίο για να είναι αληθινό. Όμως το ΠΑΣΟΚ αγωνίστηκε μια ζωή, δυο ζωές για τις ανθρώπινες αξίες- όχι πάντα αποτελεσματικά-, του αξίζει λοιπόν και μια… τρίτη. Η Στέλλα Πριόβολου είναι καθηγήτρια στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών