[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Πολιτικοί ενάντια στα ΑΕΙ

Η τελική πράξη της συνταγματικής αναθεώρησης που άρχισε την περασμένη εβδομάδα διαψεύδει το ρητό σύμφωνα με το οποίο η ήττα είναι ορφανή. Την πατρότητα της αποτυχίας διεκδικούν επαξίως και οι δύο αρχηγοί των μεγάλων κομμάτων. Για το ΠΑΣΟΚ είναι ένα πραγματικό επίτευγμα, δεδομένου ότι η πρωτοβουλία της συνταγματικής «μεταρρύθμισης» ανήκε, αυτονόητα, στην κυβερνητική πλειοψηφία. Πρωθυπουργός και αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης έφτασαν στο σημείο να εύχονται, ο πρώτος σιωπηρά και ο δεύτερος ανοιχτά, η αναθεώρηση να κηρυχθεί άγονη ώστε η διαδικασία να αρχίσει αμέσως από την αρχή. Στον καλύτερο κόσμο που θα ξημέρωνε με την επανέναρξη της αναθεώρησης, θα μπορούσαν ίσως να συμφωνήσουν στην αλλαγή του άρθρου 16. Επόμενο ήταν τα δύο κόμματα της Αριστεράς να μη τους κάνουν τη χάρη.

Η Αριστερά είναι ο μεγάλος θριαμβευτής τής μη αναθεώρησης. Αφού εξώθησε το ΠΑΣΟΚ σε αποχώρηση, ιππεύει τη δύστυχη Ν.Δ. κατευθύνοντάς την να χτυπήσει το κεφάλι της στον τοίχο. Μακριά από το πολιτικό ταμείο, όσοι εναντιωθήκαμε στην αναθεώρηση του άρθρου 16 κρίνοντας ότι η σχετική συζήτηση συνιστά πρόσχημα για την παράκαμψη και την εγκατάλειψη του δημόσιου πανεπιστημίου, θα μπορούσαμε να νιώθουμε κάποια ικανοποίηση. Δυστυχώς, υπάρχουν ενδείξεις ότι η Αριστερά σκοπεύει να γιορτάσει τη νίκη της ανατινάζοντας το (δημόσιο) πανεπιστήμιο.

Είναι ενδιαφέρον ότι όσοι προετοιμάζονται να ανατρέψουν τον καπιταλισμό διαλύοντας την ανώτατη δημόσια εκπαίδευση βρήκαν στο πρόσωπο του υπουργού Παιδείας έναν πρόθυμο συμπαραστάτη. Ο υπουργός δήλωσε ευθαρσώς ότι η μη αναθεώρηση του άρθρου 16 οδηγεί την κυβέρνηση σε παραίτηση από τις αναγκαίες και δραστικές μεταρρυθμίσεις της δημόσιας ανώτατης παιδείας (οι οποίες, βεβαίως, δεν θεσπίστηκαν με τον νόμο Γιαννάκου). Κατά την άποψή του, που δεν είναι καινοφανής στην Ελλάδα αλλά αποτελεί πανευρωπαϊκή πρωτοτυπία, μόνο το ιδιωτικό πανεπιστήμιο θα μπορούσε να σώσει το δημόσιο, διά του «σπασίματος του κρατικού μονοπωλίου».

Σ τις ίδιες δηλώσεις, ο υπουργός δεν δίστασε να επιτεθεί στα «βολεμένα κατεστημένα που φοβούνται μήπως αποκαλυφθεί η επιστημονική γύμνια τους». Δυστυχώς, οι απόψεις του δεν διαφέρουν πολύ από τις εκτιμήσεις που εξέφρασε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης

Ν.Δ. ΚΑΙ ΠΑΣΟΚ,

αντί για μια γενναία μεταρρύθμιση που θα προϋπέθετε τη μεταξύ τους συναίνεση επέλεξαν τον εύκολο δρόμο της φυγής από το πρόβλημα

μιλώντας πριν από τέσσερις εβδομάδες στην εθνική συνδιάσκεψη της φοιτητικής παράταξης του κόμματός του. Ο κ. Παπανδρέου αναφέρθηκε επανειλημμένως και απαξιωτικά στο «καθηγητικό κατεστημένο» και αποφάνθηκε ότι η «επιστημονική κοινότητα» των πανεπιστημίων «έχει διαφθαρεί βαθιά». Απευθυνόμενος στα φοιτητικά στελέχη του κόμματος, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης έφτασε να αναρωτηθεί ρητορικά (επί λέξει): «Το ελληνικό πανεπιστήμιο, τα ελληνικά ΤΕΙ, θα σας πουν ποτέ μπράβο αν πάρετε το ρίσκο να δοκιμάσετε κάτι καινούργιο, αν γίνετε πιο δημιουργικοί ή σας θέλουν σε κουτάκια, μέσα από το ένα και μοναδικό σύγγραμμα, μέσα από την έλλειψη κριτικής σκέψης, μέσα από την έλλειψη δημιουργικότητας;». Ας ελπίσουμε ότι τα παραπάνω ελέχθησαν ατυχώς εν τη ρύμη του λόγου και όχι από άγνοια της ελληνικής πανεπιστημιακής πραγματικότητας.

Βέβαια, παρά τη φαινόμενη ταύτιση απόψεων, οι τακτικές πολιτικές στοχεύσεις του υπουργού Παιδείας και του αρχηγού του ΠΑΣΟΚ είναι διαφορετικές. Ο δεύτερος προσπαθεί να αλλάξει θέμα ώστε να μη βαθύνουν οι εσωκομματικές πληγές που άνοιξε η διένεξη για την αναθεώρηση του άρθρου 16, εμμένοντας πάντως στο όραμά του για ένα πανεπιστήμιο στη διοίκηση του οποίου θα συμμετέχουν «οι φορείς, η ΓΣΕΕ, η Αυτοδιοίκηση, η ΠΑΣΕΓΕΣ». Ο πρώτος, που είναι αναγκασμένος να ασκεί κυβερνητικά καθήκοντα, μάλλον λοξοκοιτάζει προς την κατεύθυνση των ιδιωτικών «κολεγίων» που το καθεστώς τους πρέπει να ρυθμιστεί με βάση την ευρωπαϊκή οδηγία. Σε σχετικά ανύποπτο χρόνο (17/12/2007), είχε δηλώσει ότι, αν δεν αναθεωρηθεί το άρθρο 16, «θα πρέπει να σοφιστεί η Πολιτεία διάφορα νομικά τρικ για να μπορέσει να δημιουργήσει την απαιτούμενη δυναμική στον χώρο του πανεπιστημίου». Παραδίδοντας το πανεπιστήμιο στη φασιστική βία των μειοψηφιών, ίσως δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε τα «νομικά τρικ» να θεωρηθούν φυσιολογική αντιμετώπιση μιας ανώμαλης κατάστασης.

Το συμπέρασμα είναι ότι στο σύνολο της πολιτικής μας τάξης η δημόσια ανώτατη παιδεία μετρά μόνο φίλους. Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ, αντί για μια γενναία μεταρρύθμιση που θα προϋπέθετε τη μεταξύ τους συναίνεση ώστε το πανεπιστήμιο να πάψει να ελέγχεται από τις συνδικαλιστικές φοιτητικές παρατάξεις τους, επέλεξαν τον εύκολο δρόμο της φυγής από το πρόβλημα. Η Αριστερά κάνει πάρτι με τις αγκυλώσεις στις οποίες το πανεπιστήμιο αφέθηκε από τους «εκπροσώπους του συστήματος». Άπαντες χρησιμοποιούν το πανεπιστήμιο ως φυτώριο αναπαραγωγής του πολιτικού τους προσωπικού, υπό συνθήκες που εγγυώνται τη συνέχιση των στρεβλώσεων της πολιτικής μας ζωής. Το πολιτικό αδιέξοδο της χώρας αποτυπώνεται όσο πουθενά στον τομέα που έπρεπε να συνιστά τη μεγαλύτερη επένδυσή της για το μέλλον.