[ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ] Αριστερά και Δεξιά στην Ευρώπη

Η ΣΥΝΤΡΙΠΤΙΚΗ επικράτηση της Δεξιάς (με κάποια έντονα στοιχεία νεοφασιστικής Δεξιάς) στην Ιταλία (αλλά και η άνοδος Σαρκοζί στη Γαλλία και η σαρωτική ήττα των Εργατικών στη Βρετανία) πιστοποιεί κατά κάποιο τρόπο τα αδιέξοδα της ευρωπαϊκής Αριστεράς, ενώ αναδεικνύει και ορισμένες αντιφατικές πλευρές της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Αυτή τη στιγμή η Ευρωπαϊκή Ένωση κυριαρχείται από δεξιές συντηρητικές δυνάμεις. Πρόκειται όμως για δυνάμεις που στην πλειοψηφία τους τάσσονται ενάντια στην παγκοσμιοποίηση με ό,τι αυτή συνεπάγεται, ενώ σε πολλές περιπτώσεις είναι ευδιάκριτα επιφυλακτικές έως εχθρικές και προς τη διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Γενικά αυτό που παρατηρείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι ότι οι τάσεις/ στάσεις/ κινήσεις ενάντια στην παγκοσμιοποίηση με την ελεύθερη διακίνηση αγαθών, ιδεών, επικοινωνίας και κυρίως ατόμων (μετανάστευση) τείνουν να ενισχύουν τη Δεξιά παρά την Αριστερά. Η Δεξιά εμφανίζεται πολύ πιο αποτελεσματική και πειστική «να προστατεύσει» εθνικά σύνολα από τις πραγματικές ή υποτιθέμενες απειλές της παγκοσμιοποίησης. Ο Ν. Σαρκοζί και ο Σ. Μπερλουσκόνι ελάχιστη σχέση έχουν με τη (νεοφιλελεύθερη) αντίληψη των ανοιχτών αγορών. Το βασικό τους πιστεύω εκφράζεται με τον όρο προστατευτισμός (και οι δυο τους αναφέρονται ανοιχτά στην ανάγκη για μια «προστατευτική Ευρώπη»). Η Αριστερά θα πρέπει, επομένως, να βγάλει ορισμένα βασικά συμπεράσματα από τις εξελίξεις αυτές. Από την άλλη μεριά, δεν μπορεί να διαφεύγει ότι ύστερα από πενήντα χρόνια ευρωπαϊκής ενοποίησης υπάρχουν χώρεςμέλη της Ένωσης που μπορεί να διολισθήσουν σε ανοιχτές ή συγκαλυμμένες μορφές φασιστικής διακυβέρνησης. Αρκετοί θεωρούν ότι η Ιταλία, ιδρυτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βρίσκεται σε τέτοιο δρόμο. «Αυτό που παρατηρούμε σήμερα είναι η εμφάνιση μιας νεοπαγούς φασιστικής τάσης στην Ιταλία η οποία δεν περιορίζεται στα άκρα, αλλά έχει διεισδύσει και μολύνει το κύριο σώμα της πολιτικής ζωής» στην Ιταλία, γράφει ο Μ. Jacques («Guardian», 30/5). Και βεβαίως μπροστά στις εξελίξεις αυτές η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εντελώς ανίσχυρη να κάνει το οτιδήποτε. Γενικότερα, ενώ η Ένωση φαίνεται ότι μπορεί να επηρεάσει την πολιτική διαδικασία μιας υποψήφιας χώρας, δεν έχει παρά ελάχιστες έως ανύπαρκτες δυνατότητες να το κάνει για μια ήδη χώρα- μέλος της.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.