«Στην πολιτική δεν υπάρχει λογική, μόνο υπόγεια δίψα για εξουσία»

Εγκλήματα, πυθαγόρειες σέχτες και παιχνίδια Μαθηματικών από τον Αργεντινό συγγραφέα Γκιγιέρμο Μαρτίνες
«Υπάρχουν δύο είδη υψηλής ευφυΐας», λέει ο Αργεντινός συγγραφέας και μαθηματικός Γκιγιέρμο Μαρτίνες. «Η πρώτη είναι η αφομοιωτική. Δρα σαν σφουγγάρι και απορροφά αμέσως ό,τι της προσφέρεται. Βρίσκει φυσικά και προφανή όλα όσα έχουν άλλοι καθορίσει. Είναι η ευφυΐα των ταλαντούχων και ικανών που ξεχωρίζουν και επιτυγχάνουν στη ζωή. Υπάρχει όμως και η άλλη, η πιο σπάνια ευφυΐα, εκείνων που βρίσκουν παράξενα και εχθρικά τα πιο κοινά δεσμά της λογικής, αμφισβητούν καθετί το γνωστό και αποδεδειγμένο. Όσοι καταφέρουν να αντέξουν αυτή την εξορία, μπορεί να φτάσουν να διδάξουν τον κόσμο πώς να κοιτάζει με τον δικό τους τρόπο. Όσοι δεν αντέξουν, οι περισσότεροι, έχουν σοβαρές πιθανότητες να καταλήξουν στην αυτοκτονία ή στην τρέλα».

Δύο τέτοιες περιπτώσεις είναι οι λογοτεχνικοί ήρωες του Μαρτίνες στο βιβλίο του «Σχετικά με τον Ροδερέρ», για το οποίο μιλούν αύριο ο Απόστολος Δοξιάδης και ο Πέτρος Μάρκαρης. Και αν το ζητούμενο από αρχαιοτάτων χρόνων είναι η λογική- ο Μαρτίνες σπούδασε Μαθηματική Λογική σε Μπουένος Άιρες και Οξφόρδη και τη διδάσκει στο πανεπιστήμιο- πολλές φορές δεν μπορεί παρά να αναρωτηθεί κανείς αν σήμερα η λογική σκέψη έχει φτάσει σε ένα όριο ή αν βρίσκεται σε κρίση.

«Πολλές φορές το πρόβλημα είναι ότι στις πράξεις μας δεν υπάρχει καθόλου λογική», λέει στα «ΝΕΑ» ο Αργεντινός συγγραφέας. «Παράδειγμα, πολλές πολιτικές αποφάσεις. Υπάρχει μόνο υπόγεια δίψα για εξουσία, επενδεδυμένη με ανόητες δικαιολογίες. Τις περισσότερες φορές, όταν φτάνεις σε ένα σταυροδρόμι της σκέψης με αντίθετες απόψεις, υπάρχει κάτι από πίσω που δεν μπορεί να αποκαλυφθεί με επιχειρήματα, που δεν οδηγεί αναγκαστικά σε λογικά μονοπάτια. Από πολλές απόψεις,

ΙΝFΟ

Για το βιβλίο του Γκιγιέρμο Μαρτίνες «Σχετικά με τον Ροδερέρ» (Εκδ. Πατάκη) μιλούν αύριο στις 19.00 στο Βιβλιοπωλείο Παπασωτηρίου (Πανεπιστημίου 37) οι Απόστολος Δοξιάδης, Πέτρος Μάρκαρης και ο ίδιος ο συγγραφέας. Από τις ίδιες εκδόσεις κυκλοφορεί και το βιβλίο του «Η Ακολουθία της Οξφόρδης».

στις περισσότερες ανθρώπινες συμπεριφορές δεν ακολουθούμε σαφή λογικά μονοπάτια. Γι΄ αυτό και δεν μπορείς να μιλήσεις για κρίση της λογικής. Γιατί δεν υπάρχει κρίση σε κάτι που ποτέ δεν αναπτύχθηκε πλήρως…».

Η λογοτεχνία που γράφει έχει πάντα στον ορίζοντά της τον κόσμο των Μαθηματικών. Τον μοναδικό κόσμο όπου «η νόηση κατάφερε να φτάσει αρκετά μακριά ώστε να μείνει μόνη με τον εαυτό της». Κάτι που συμβαίνει γιατί «οι μαθηματικοί δεν κινούνται οριζόντια σε μια λογική ευρυμάθειας, αλλά πηγαίνουν όλο και βαθύτερα σε όλο και πια μακρινά στρώματα αφαίρεσης». Στο μυθιστόρημά του «Η Ακολουθία της Οξφόρδης» που μεταφράστηκε σε δεκαέξι γλώσσες, έγινε ταινία και θα βγει στις κινηματογραφικές αίθουσες (και στην Ελλάδα) τον Σεπτέμβριο, ο Γκιγιέρμο Μαρτίνες περιγράφει, με αστυνομική πλοκή εντός του διάσημου βρετανικού πανεπιστημίου, την αφαιρετική σκέψη του φιλόσοφου Βιτγκενστάιν και του μαθηματικού Γκέντελ, τα μυστήρια στις πυθαγόρειες σέχτες και τα αρχαία μυστικά της μαγείας.

«Οι Έλληνες φιλόσοφοι προσπάθησαν να δείξουν έναν τρόπο αντιμετώπισης των ηθικών διλημμάτων μέσω λεπτών διακρίσεων», εξηγεί. «Έλαβαν υπ΄ όψιν τα παράδοξα της λογικής σκέψης και προσπάθησαν να βρουν στενά μονοπάτια που οδηγούν σε πιο δίκαιο τρόπο ζωής και κατανόησης. Και αυτό, αναπτύσσοντας τις λογικές δεξιότητες του ανθρώπινου είδους. Είναι αυτό που οδήγησε στη διαμόρφωση ενός άλλου διλήμματος, αυτού ανάμεσα στον πολιτισμό και τη βαρβαρότητα».


«Διαβάζουμε είτε για εγκλήματα είτε για ταξίδια»

«Το είδος που ονομάζουμε αστυνομικό περιλαμβάνει πολύ διαφορετικά πράγματα», λέει ο Γκιγιέρμο Μαρτίνες.

«Στην Αργεντινή τα αστυνομικά μυθιστορήματα έγιναν αξιοσέβαστο είδος επειδή δοκίμασαν να γράψουν τέτοια ο Μπόρχες και ο Κασάρες. Έφτιαξαν μάλιστα μια θαυμάσια συλλογή από τα καλύτερα βρετανικά και αμερικανικά δείγματα του είδους, σε μια μυθική για εμάς σειρά που λεγόταν “Ο έβδομος κύκλος”. Από τότε σχεδόν όλοι οι “σοβαροί” συγγραφείς της χώρας προσπάθησαν να δώσουν τη δική τους εκδοχή στο είδος. Μπορείς να καταπιαστείς με διάφορα ηθικά διλήμματα μέσω μιας αστυνομικής ιστορίας. Ένας Αργεντινός συγγραφέας, ο Ρικάρντο Πίλια, συνηθίζει να λέει ότι για δύο πράγματα μιλούν συνήθως οι ιστορίες: για ένα έγκλημα ή για ένα ταξίδι. Δεν είμαι φανατικός του είδους, αλλά μου αρέσουν πολύ συγγραφείς όπως η Πατρίτσια Χάισμιθ και ο Στάνισλαβ Λεμ».