«Ήμουν κι εγώ τρελός το ΄68, όπως όλοι»

«Το 1968 ήταν το έτος των ετών. Η χρονιά της τρέλας, η χρονιά της φωτιάς, του αίματος και του θανάτου» γράφει ο Πολ Όστερ. Ήταν η χρονιά που ο Αμερικανός συγγραφέας έκλεισε τα 21 του χρόνια. «Ήμουν κι εγώ τρελός τότε, όπως όλοι».

Μισό εκατομμύριο Αμερικανοί στρατιώτες βρίσκονταν στο Βιετνάμ, ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ μόλις είχε δολοφονηθεί, αιματηρά επεισόδια ξεσπούσαν σε πόλεις όλης της Αμερικής και ο κόσμος φαινόταν να κατευθύνεται προς το σκηνικό της Αποκάλυψης.

Ο Όστερ, όπως όλοι οι συνομήλικοί του φοιτητές, ήξερε τη μοίρα που τον περίμενε μόλις θα τελείωνε το πανεπιστήμιο. Θα τον καλούσε ο αμερικανικός στρατός να πολεμήσει στο Βιετνάμ. «Ήταν ένας πόλεμος που μισούσα από τα βάθη της ύπαρξής μου. Είχα ήδη πάρει την απόφασή μου ότι δεν θα πήγαινα να πολεμήσω. Στο μέλλον μου υπήρχαν μόνο δύο επιλογές: φυλακή ή εξορία».

Εκείνα τα χρόνια, ο Όστερ ήταν ένας ήσυχος νεαρός που σπούδαζε λογοτεχνία και φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης και προετοιμαζόταν να γίνει συγγραφέας. Είχε πάρει μέρος σε ειρηνικές πορείες εναντίον του πολέμου, αλλά δεν ήταν ενεργό μέλος κάποιας οργάνωσης. Τα πράγματα άλλαξαν μία ημέρα πριν από 40 χρόνια. Στο πανεπιστήμιο διοργανώθηκε διαμαρτυρία για ένα καινούργιο γυμναστήριο που έχτιζαν, το οποίο θα είχε ξεχωριστή είσοδο για τους μαύρους. Οι φοιτητές μαζεύτηκαν στο κέντρο του πανεπιστημίου για να ζητήσουν την κατάργησή του.

«Πήγα στη διαμαρτυρία, όχι τόσο για το γυμναστήριο, αλλά γιατί είχα τρελαθεί από το δηλητήριο του Βιετνάμ στα πνευμόνια μου. Οι περισσότεροι γι΄ αυτό είχαν έρθει. Ήθελαν να ξεσπάσουν κάπου, οπουδήποτε. Το Κολούμπια άλλωστε συμμετείχε σε μυστικά στρατιωτικά ερευνητικά προγράμματα βοηθώντας την επιχείρηση στο Βιετνάμ».

Οι παρευρισκόμενοι έβγαζαν πύρινους λόγους και το πλήθος ήταν οργισμένο. Κάποιος πρότεινε να προχωρήσουν προς το μέρος του γυμναστηρίου και να ρίξουν τον φράχτη που το περιέβαλλε. «Ήταν μία υπέροχη ιδέα και όλοι τρέξαμε προς τα εκεί. Ήμουν και εγώ ανάμεσά τους, προς μεγάλη μου έκπληξη. Τι είχε απογίνει το ευγενικό παιδί που ήθελε να περάσει τη ζωή του μόνο του σε ένα δωμάτιο γράφοντας βιβλία; Βοηθούσε και αυτό να ρίξουν τον φράχτη με μίσος και μανία, αλλά και μεγάλη ικανοποίηση όταν τα κατάφεραν».

Αμέσως μετά, οι φοιτητές έκαναν κατάληψη στα κτίρια του πανεπιστημίου για μία εβδομάδα. Ο Όστερ έμεινε στο κτίριο των Μαθηματικών. Μέσα στα κτίρια επικρατούσε ησυχία, έξω γινόταν χαμός από τις διαδηλώσεις και τις κόντρες των δύο πλευρών. Μέχρι που η διοίκηση κάλεσε την αστυνομία που έκανε έφοδο στις 30 Απριλίου. Χύθηκε αίμα στο πανεπιστήμιο. Επτακόσιοι άνθρωποι συνελήφθησαν.


«Δεν καταφέραμε πολλά»

Ο Πολ Όστερ θυμάται την συμμετοχή του στην κατάληψη του Κολούμπια το ΄68: «Ήμουν και εγώ ανάμεσα σ΄ εκείνους που συνελήφθησαν. Με τράβηξαν από τα μαλλιά και με έσυραν στην κλούβα, ενώ ένας άλλος αστυνομικός μού πατούσε το χέρι με την μπότα του. Δεν το μετάνιωσα ούτε στιγμή. Ήμουν περήφανος που είχα συνεισφέρει στον σκοπό μας. Ήμουν τρελός και περήφανος. Δεν καταφέραμε πολλά, βέβαια. Ναι μεν το γυμναστήριο δεν έγινε τελικά, αλλά ο πόλεμος στο Βιετνάμ συνεχίστηκε για επτά αιματηρά χρόνια. Δεν αλλάζεις την κυβερνητική πολιτική με επιθέσεις σε ιδιωτικά ιδρύματα. Αντίθετα στη Γαλλία, οι φοιτητές κατάφεραν να αλλάξουν πολλά πράγματα επειδή τα πανεπιστήμια ήταν δημόσια και τα διοικούσε το υπουργείο Παιδείας».