Υποψήφιος Έκθεση

ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΣ
Πρέπει να ζήσουμε την Ευρώπη σαν Έλληνες και όχι την Ελλάδα σαν Ευρωπαίοι. Όχι από εθνικό φιλότιμο ή από περηφάνεια. Αλλά γιατί είναι ο μόνος τρόπος να ζήσουμε μιαν αυθεντική, προσωπική, δημιουργική ζωή. Η παράδοση έχει χαρακτήρα δυναμικό κι όχι στατικό. Πρόκειται για μια παράδοση προοδευτική. Προϋποθέτει μιαν αφομοιωτική (και όχι σωρευτική) διαδικασία, που εξασφαλίζει μια ανέλιξη εκ των έσω προς τα έξω, ακριβώς όπως είναι το σχέδιο της ζωής. Η παράδοση δεν είναι κάτι που το διαβάζεις και το μαθαίνεις. Δεν έρχεται από έξω προς τα μέσα. Είναι στοιχείο ζωής και ακολουθεί τους νόμους της ζωής.

Τι νόημα έχει η παράδοση για μας; Όχι ότι πρέπει να τη διατηρήσουμε· αλλά να ξετυλίξουμε το νήμα της….Τήρηση της παραδόσεως σ΄ όλες τις γραμμές σημαίνει αποστέωση. Μια τέτοια τήρηση, οδηγεί στη συντήρηση εξωτερικών τύπων. Παράδοση είναι ο βιωμένος χρόνος. Ο ιστορικός χρόνος κατά τον οποίο έδρασε η παράδοση, χάθηκε για πάντα. Και έχει περισωθεί με τη μορφή εμπειριών και βιωμάτων μέσα στη συνείδησή μας, τα οποία είναι καταγραμμένα ομοκέντρως, σαν τους ενιαύσιους κύκλους στους κορμούς των δένδρων. Στις ρηχές συνειδήσεις οι εγγραφές αυτές έχουν σβησθεί. Ώστε την οργανική προώθηση της παραδόσεως μάς την εγγυώνται μόνον οι ισχυρές συνειδήσεις, όπου μέσα τους ξεχωρίζουν με σαφήνεια οι εγγραφές του βιωμένου χρόνου. Μας την εγγυάται μόνον η γνησιότητα των δημιουργών, η ειλικρίνειά τους, το βάθος τους, η αυθεντικότητά τους. Τίποτε άλλο. Μόνο μέσα στη συνείδησή μας διασώζεται ο ζωτικός πυρήνας μας.

Ώστε, αν είναι να παρέμβουμε ενσυνείδητα για τον ευνοϊκό επηρεασμό των διαδικασιών που συμβαίνουν στον ελληνισμό της εποχής μας, θα πρέπει η παρέμβαση να γίνει προς αυτές τις κατευθύνσεις:

α. Προς την Παιδεία.Η παιδεία μας οφείλει να στρέφεται γύρω από τον νεοελληνικό πυρήνα ζωής, ώστε να τον κάνει σαφή, ενεργό, παρόντα. Το κέντρο βάρους δεν πρέπει να το έχει η αρχαιοελληνική παιδεία, αλλά η νεοελληνική. Η νεοελληνική ιστορία, η επανάσταση, το δημοτικό τραγούδι, τα απομνημονεύματα- και προπαντός του Μακρυγιάννη, του μεγάλου γενάρχη μας- και όλη η νεοελληνική γραμματεία. Ας ζήσουμε έντονα και ως τις ρίζες της τη δική μας ζωή πρώτα και ύστερα πάμε προς τους Αρχαίους, ζωντανοί κι όχι ψοφοδεείς. Μ΄ ένα λόγο, η εκπαίδευση πρέπει να δημιουργήσει μιαν ακέραια νεοελληνική συνείδηση, εξυφασμένη επάνω στο σχέδιο του νεοελληνικού πυρήνα ζωής. Οι δυνάμεις που θα αποδεσμευθούν θα είναι τεράστιες. Δεν υπάρχει άλλη οδός προς τη ζωή, από αυτήν την ίδια τη ζωή. Και η ζωή μας είναι ο νεοελληνισμός μας.

β. Προς την πνευματική ελευθερία.Η άλλη κατεύθυνση είναι η δημιουργία προϋποθέσεων για την ανάδειξη των προσωπικοτήτων της φυλής μας. Μόνο μέσα στα βάθη των συνειδήσεων των γνησίων δημιουργών συναιρείται το παρελθόν και το παρόν και γίνεται βέβαιο μέλλον. Εδώ κείται το κρίσιμο σημείο. Η εκμετάλλευση της παραδόσεως δε γίνεται με προγραμματισμούς. Η παράδοση δημιουργείται εκ νέου και βεβαιώνεται η διάρκειά της από τις δημιουργικές προσωπικότητες.

γ. Προς την πολιτειακή οργάνωση.Η σύγχρονη αστική οργάνωση εκμηδενίζει τα άτομα. Πρέπει να επινοηθούν θεσμοί που να αποτρέπουν τη μαζοποίηση, προπαντός στις μεγάλες πόλεις. Βασικό είναι να αναζωογονηθεί επάνω σε νέες βάσεις η αρχή της αυτοδιοικήσεως. Είπαμε πως ο νεοελληνικός πυρήνας ζωής έχασε τη μάχη του στο αστικό επίπεδο, εξαιτίας της ιστορικής του ανωριμότητας. Επιβάλλεται να την κερδίσει. Δεν είναι ποτέ αργά, όταν κινδυνεύει η ζωή. Η αστική μας ιδεολογία πρέπει να προκύπτει από την οργανική ανάπτυξη του νεοελληνικού πυρήνα. Ας προσεταιρισθούμε τις αξίες όλων των πολιτισμών της γης, παλαιών και νέων. Αρκεί να αφομοιωθούν οργανικά, και στο βαθμό που αυτό είναι δυνατό, από το δικό μας νεοελληνικό οργανισμό. Διότι μια ζωή πλήρη, γνήσια, αυθεντική και δημιουργική μόνο σαν Νεοέλληνες μπορούμε να την κατορθώσουμε. Έξω απ΄ αυτόν τον χώρο, γινόμαστε στείροι- όστρακα κολλημένα στην καρένα των καραβιών της Δύσεως.

(Χ.Μαλεβίτσης)

ΑΣΚΗΣΕΙΣ
Β1.”Πρέπει”, “οφείλει”. Να μετρήσετε τον αριθμό των ρημάτων αυτών μέσα στο κείμενο. Τι δηλώνει η συχνή αυτή χρήση τους; Β2. Να βρείτε συνώνυμα για τις λέξεις: αποστέωση, ζωτικός, εξυφασμένος, ανέλιξη, ενιαύσιος, ψοφοδεής Γ. Με σχετικό άρθρο σας να ασχοληθείτε με το φαινόμενο της ξενομανίας ειδικότερα ανάμεσα στους νέους της γενιάς σας. Να εντοπίσετε τις μορφές του, τις αιτίες του και να προτείνετε μεθόδους για την αντιμετώπισή του.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
Β1. Το «πρέπει» και το «οφείλει» παρουσιάζονται 8 φορές στο κείμενο δηλώνοντας με τον τρόπο αυτό το δεοντολογικό χαρακτήρα του κειμένου και το διδακτικό ύφος του συγγραφέα. Η συχνή τους χρήση υποδεικνύει την επείγουσα ανάγκη για την αντιμετώπιση του προβλήματος αλλά και τη σοβαρότητα της κατάστασης. Ο συγγραφέας ως υπεύθυνος πνευματικός άνθρωπος (αλλά και βθύς γνώστης της ελληνικής γλώσσας επιλέγει την (μονότονη αλλά και επίμονη) επανάληψη για να προβάλει τη θέση του.

Β2. αποστέωση: αποδυνάμωση, απολίθωση, ζωτικός: θεμελιώδης, σημαντικός εξυφασμένος: πλεγμένος, συνδεμένος ανέλιξη: ξετύλιγμα ενιαύσιος: ετήσιος ψοφοδεής: φοβιτσιάρης Γ. ΞΕΝΟΜΑΝΙΑ
Είναι ο μιμητισμός, η άκριτη υιοθέτηση ξένων προτύπων ζωής, με αποτέλεσμα την καταστροφή της πολιτιστικής μας συνέχειας.

ΕΝΤΟΠΙΖΕΤΑΙ στις περισσότερες πτυχές της καθημερινής ζωής:

– στις διαπροσωπικές και κοινωνικές σχέσεις – στα προβαλλόμενα πρότυπα και είδωλα – στα ήθη, τα έθιμα και τις αξίες – στην επιλογή πολιτιστικών προϊόντων – στον τρόπο ομιλίας και την καθημερινή χρήση της γλώσ- σας – στον τρόπο διασκέδασης – στον τρόπο ένδυσης και στην εξωτερική μας εμφάνιση – στην αντίληψη για τον κόσμο και τη ζωή.

Α Ι Τ Ι Ε Σ α) Εξωτερικές:

– Σε συνθήκες παγκόσμιας ανοικτής οικονομίας οι “κατ΄ αντανάκλαση” βιομηχανικές χώρες, λόγω της οικονομικής τους εξάρτησης, εισάγουν προϊόντα κάθε είδους από τις προηγμένες βιομηχανικά χώρες.

– Όμως, ας μη λησμονούμε ότι τα κάθε λογής εμπορικά προϊόντα που εισάγονται στον τόπο μας είναι και πολιτιστικά(όπως και τα πολιτιστικά είναι και εμπορικά)

– Άρα η παγκοσμιοποίηση, με την επανάσταση στα μέσα μαζικής επικοινωνίας και τη διαμόρφωση μοντέλων ανοικτών κοινωνιών, ευνοεί τη διασπορά (και τελικά την επιβολή) των πολιτιστικών προϊόντων των ισχυρών χωρών σε κάθε γωνιά της γης..

-Συμπερασματικά, η πολιτιστική εξάρτηση της Ελλάδας είναι αποτέλεσμα της οικονομικής και πολιτικής της εξάρτησης.

β) Εσωτερικές:

-Η απουσία στοιχειώδους αστικής υποδομής, στα πλαίσια της μαζικής αστικοποίησης κατά τη μεταπολεμική περίοδο [οι ελληνικές πόλεις είναι διευρύνσεις μεγάλων κοινοτήτων χωρίς οικονομική αυτοτέλεια, πολιτιστική αυτονομία, πολιτικοδιοικητική αυθυπαρξία].

-Η αδυναμία δημιουργίας ελληνικής αστικής κουλτούρας, εφόσον η ύπαιθρος ήταν μέχρι πολύ πρόσφατα το οικονομικά και πολιτιστικά κυρίαρχο στοιχείο του τόπου μας.

-Η νεοελληνική εκπαίδευση είχε, κυρίως, αρχαιοελληνοκεντρικό προσανατολισμό, με συνέπεια την ελλιπή διδασκαλία και τη μηδαμινή προβολή της νεοελληνικής παράδοσης στις νεότερες γενιές.

-Τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης αναπαράγουν τα διεθνή αυτά μοντέλα- υποδείγματα διευκολύνοντας την πολιτιστική ηγεμονία των ισχυρών χωρών που πραγματοποιείται μέσω της μόδας, της βιομηχανίας του θεάματος, αλλά και της εμπορικής πολιτικής των πολυεθνικών εταιριών ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ – αποκέντρωση (οικονομική, πολιτική, πολιτιστική)

– αναβάθμιση της οικονομίας – σταθερή πολιτιστική πολιτική – καλλιέργεια γνήσιας πολιτιστικής συνείδησης – δραστηριοποίηση πνευματικής και πολιτικής ηγεσίας – προσφορά κινήτρων από την πολιτεία – ανθρωποκεντρική εκπαίδευση: οργανική σύνδεση με την παράδοση-> δυνατότητα επιλογής ξένων στοιχείων – λειτουργικός ρόλος μέσων μαζικής ενημέρωσης ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η “απομόνωση του έθνους μας” και η “λογοκρισία των εισαγόμενων πολιτιστικών στοιχείων” δεν αποτελούν λύσεις.

ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΙΜΕΛΗΘΗΚΑΝ ΤΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟ