[ Πρόσωπα ] Ένδεκα χρόνια σιωπής

Χρειάστηκε 11 χρόνια για να ολοκληρώσει το πρώτο μυθιστόρημά του- όμως άξιζε τον κόπο: τη Δευτέρα, ο Τζούνο Ντίας, γεννημένος στον Άγιο Δομίνικο και κάτοικος του Νιου Τζέρσι, τιμήθηκε με το βραβείο Πούλιτζερ καλύτερου μυθιστορήματος.

Φαίνεται πως στον Άγιο Δομίνικο κανένα αρσενικό δεν πέθανε ποτέ παρθένο, έτσι δεν είναι; ρωτάει ο 19χρονος Όσκαρ τον συγκάτοικό του στη φοιτητική εστία μιας αμερικανικής πανεπιστημιούπολης. Εκείνος σοβαρεύει: «Όσκαρ», του απαντά, «για έναν Δομινικανό, είναι κόντρα στους νόμους της φύσης να πεθάνει χωρίς να έχει γαμήσει τουλάχιστον μια φορά». «Αυτό είναι που με ανησυχεί», αναστενάζει ο Όσκαρ, ο παρθένος ήρωας του πρώτου μυθιστορήματος του Τζούνο Ντίας με τίτλο «Η σύντομη υπέροχη ζωή του Όσκαρ Ουάο» (εκδ. Riverhead)- ένα βιβλίο «αστείο και πολύ διαβαστερό», σύμφωνα με την «Γκάρντιαν», «το πιο λυπητερό και κωμικό βιβλίο της χρονιάς» κατά την ιταλική «Κορριέρε».

Ο Ντίας εξέδωσε το πρώτο του βιβλίο με διηγήματα το 1996, στα 27 του. Το περιοδικό «Νιου Γιόρκερ» προέβλεψε ότι θα είναι ένας από τους 20 σημαντικότερους συγγραφείς του 21ου αιώνα, όμως ακολούθησε η εντεκάχρονη σιωπή. Όταν πληροφορήθηκε ότι κέρδισε το Πούλιτζερ, το πρώτο που είπε ήταν πως, αν κάποιοι αξίζουν το βραβείο, αυτοί είναι η αρραβωνιαστικιά του και ο πράκτοράς του, που τον πρόσεχαν και τον κανάκευαν στη διάρκεια της δύσκολης γέννησης του βιβλίου.

«Έφτασα στο Νιου Τζέρσι όταν ήμουν επτά χρόνων για να ζήσω στο Περθ Αμπόι, σε μια συνοικία χτισμένη δίπλα σε μια χωματερή», διηγείται ο συγγραφέας για τη φυγή της οικογένειάς του από τον Δομίνικο και τη δικτατορία του Ραφαέλ Τρουχίγιο. «Εκατοντάδες φορτηγά με σκουπίδια περνούσαν από εκεί κάθε μέρα. Τη μέρα που έκλεισε η χωματερή, καταλάβαμε πως αυτό που μισούσαμε ήταν αυτό που μας επέτρεψε να μείνουμε εκεί. Οι τιμές ανέβηκαν στα ύψη και η οικογένειά μου αναγκάστηκε να φύγει». Ο πατέρας του, εργάτης, τους εγκατέλειψε όταν ο Τζούνο ήταν 13 ετών και η μητέρα του δούλεψε σε εργοστάσιο για να ζήσει τα πέντε παιδιά της. Εκείνος λάτρευε το διάβασμα και είχε την ιδέα να γράφει κάθε μέρα ένα ρεπορτάζ γι΄ αυτά που συνέβαιναν στη γειτονιά. «Είναι όπως σ΄ εκείνη τη σκηνή στο “Βlade runner” που η ρεπλίκα λέει “Είδα πράγματα που εσείς οι άνθρωποι δεν θα μπορέσετε ποτέ να φανταστείτε”. Είδα άπιστους γονείς, ανθρώπους χωρίς δουλειά, μωρά εγκαταλειμμένα, σαραντάρηδες καθηγητές να κοιμούνται με δεκατετράχρονες μαθήτριες, αστυνομικούς να κοιμούνται στο περιπολικό την ώρα που, ένα τετράγωνο μακρύτερα, καίγονταν πολυκατοικίες. Ίσως ο κόσμος αυτός να μην αποτελεί εξαίρεση, όμως δεν τον βλέπεις στην τηλεόραση και δεν τον έβρισκα ούτε στα βιβλία που διάβαζα. Και με σκότωνε η σκέψη πως, αν πέθαινα, δεν θα μάθαινε κανείς για τον κόσμο όπου μεγαλώσαμε οι φίλοι μου κι εγώ».