[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο»;

ΤΡΙΑΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ, το γνωστό σύνθημα αποκτά άλλο ενδιαφέρον καθώς οι δύο οργανισμοί φαίνεται ότι εξελίσσονται με τρόπο συμπληρωματικό αλλά με βαθμιαία υπεροχή τής πάλαι ποτέ ΕΟΚ. Η ΕΟΚ έχει μετεξελιχθεί, ως γνωστόν, στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) με ευδιάκριτα πολιτικά χαρακτηριστικά, εμβρυώδη κοινή εξωτερική πολιτική και εν δυνάμει πολιτική ασφάλειας και άμυνας. Το ΝΑΤΟ δεν έχει επίσης καμία σχέση με αυτό που υπονοούσε το σύνθημα πριν από κάποιες δεκαετίες. Όπως έδειξαν οι εργασίες της Συνόδου Κορυφής στο Βουκουρέστι (την προσοχή της ελληνικής κοινής γνώμης απορρόφησε σχεδόν αποκλειστικά το θέμα της άσκησης βέτο για την ένταξη της ΠΓΔΜ στη Συμμαχία), το ΝΑΤΟ τείνει να καταστεί πανευρωπαϊκός οργανισμός αφού περιλαμβάνει ήδη είκοσι τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες, οι είκοσι μία από τις οποίες είναι και μέλη της Ε.Ε. Και βεβαίως με τη διεύρυνση θα προστεθούν νέες ευρωπαϊκές χώρες ως μέλη, οι οποίες επίσης φιλοδοξούν να καταστούν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ενώ η Γαλλία ετοιμάζεται να επιστρέψει πλήρως στη Συμμαχία).

Έτσι, όσον αφορά τη συμμετοχή κρατών, φαίνεται ότι Ε.Ε. και ΝΑΤΟ τείνουν προς μεγαλύτερη ομοιομορφία. Από την άλλη, τα τελευταία χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναπτύξει σημαντικές λειτουργίες άμυνας και ασφάλειας με αξιοποίηση στρατιωτικών και πολιτικών (civilian) δυνάμεων. Η Ένωση έχει αποκτήσει τη δυνατότητα αυτόματης πρόσβασης στις δυνάμεις και τους μηχανισμούς του ΝΑΤΟ (ρύθμιση Βerlin Ρlus) σε μια λογική συμπληρωματικότητας λειτουργιών και δράσεων (αν και η Τουρκία μπλοκάρει τη διαδικασία αυτή). Αλλά, καθώς το ΝΑΤΟ βρίσκεται στη διαδικασία αναζήτησης συγκεκριμένου ρόλου, η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται ότι έχει κατακτήσει ήδη ορατούς ρόλους και λειτουργίες ειρηνευτικού και σταθεροποιητικού περιεχομένου, με δεκατρείς επιχειρήσεις εν εξελίξει που συνδυάζουν την αξιοποίηση στρατιωτικών και ήπιων πολιτικών δυνάμεων. Και φαίνεται ότι, με πρωτοβουλία της Γαλλίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αναλάβει ακόμη μεγαλύτερο ρόλο στον τομέα της άμυνας, σε αυτόνομη αλλά συμπληρωματική σχέση με το ΝΑΤΟ. Την εξέλιξη αυτή αποδέχονται τώρα ως αναπόφευκτη και οι ΗΠΑ.

Ενδιαφέρουσες εξελίξεις…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.