Κάλπες, τουφέκια και μαφιόζοι

Ταραγμένες και δύσκολες μέρες περνά η Ιταλία. Το εθνικό τυρί, η μοτσαρέλα, βρέθηκε με διοξίνες. Το εθνικό κρασί, το περίφημο μπρουνέλο, βρέθηκε νοθευμένο. Η εθνική αεροπορική εταιρεία, η Αlitalia, ψάχνει απεγνωσμένα αγοραστή. Η έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας δείχνει ότι από το 2001 στην Ιταλία αυξάνεται η ανεργία και δεν αναπτύσσεται η οικονομία. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η ίδια η εθνική ενότητα δέχεται βολές από Βορρά και Νότο.
Την τελευταία εβδομάδα μιας οξείας προεκλογικής περιόδου βγήκαν τα μαχαίρια. Για την ακρίβεια, τα τουφέκια. Ο Ουμπέρτο Μπόσι, της Λέγκας του Βορρά, απείλησε ότι «θα πάρει τα τουφέκια ενάντια στην αλητεία της Ρώμης», που σύμφωνα με τη γνώμη του «μαγειρεύει» νίκη για την Αριστερά. Εδώ και χρόνια ο Μπόσι και οι οπαδοί του απειλούν με απόσχιση της Λομβαρδίας, για να απαλλαγούν από τον «καθυστερημένο ιταλικό Νότο». Η λέξη «απόσχιση» έχει ακουστεί και ακούγεται συχνά. Η λέξη «τουφέκι» όμως είναι η πρώτη φορά που ακούγεται σε προεκλογική περίοδο. Γι΄ αυτό ο αρχηγός του Δημοκρατικού Κόμματος, ο Βάλτερ Βελτρόνι, την προχθεσινή του συγκέντρωση στην Καλαβρία την άνοιξε με τη δημόσια ανάγνωση μιας επιστολής που απεύθυνε στον δεξιό αντίπαλό του, τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι. «Ανεξαρτήτως του ποιος από μας θα νικήσει στις εκλογές», γράφει, «σε καλώ να δεσμευτούμε για τη διατήρηση της εθνικής ενότητας». Λόγια βαριά, σε μια χώρα όπου το χάσμα που χωρίζει τον Βορρά από τον Νότο, τους πλούσιους από τους φτωχούς, όλο και μεγαλώνει.

Νόστιμες μπαρούφες
Ο Καβαλιέρε απάντησε ότι δεν δέχεται επιστολές από πρώην κομμουνιστές. Τις προάλλες είχε πει ότι η διαφορά μεταξύ αριστερών και δεξιών είναι εγγεγραμμένη στα γονίδιά τους. Και λίγο αργότερα, ότι οι γυναίκες της Δεξιάς είναι πιο όμορφες από τις αριστερές. Για άλλη μια φορά ο Καβαλιέρε προσπαθεί να κλέψει την παράσταση με νόστιμες μπαρούφες και δηλώσεις που φλερτάρουν μονίμως με την ανοησία και το γραφικό. Σημασία έχει να εντυπωσιάσει. Έτσι κι αλλιώς οι δημοσκοπήσεις τον ευνοούν. Ο Βελτρόνι, από την πλευρά του, οργώνει όλη την Ιταλία, με ένα πράσινο λεωφορείο όπου αναγράφεται το σύνθημα «Ζωντανή Ιταλία». Χθες το βράδυ έφθασε εδώ στη Νάπολι. «Μια πόλη καθρέφτης των άγριων αντιφάσεων που μαστίζουν την Ιταλία», μου λέει ο Τζοβάνι Ζόπολι, συγγραφέας και κοινωνικός λειτουργός στις προβληματικές γειτονιές της πόλης. Εδώ στη Νάπολι μπορείς να «αγγίξεις» την αόρατη γραμμή που χωρίζει τον πλούσιο ιταλικό Βορρά από τον φτωχό Νότο. Η Νάπολι είναι μια πανέμορφη πόλη, γεμάτη αξιοθαύμαστα μνημεία. Τουρίστες όμως εδώ δεν έρχονται, λόγω της υψηλής εγκληματικότητας. Αυτό το αρχιτεκτονικό διαμάντι στις ακτές της θάλασσας αναστενάζει κάτω από το βάρος της Καμόρα, της ανεργίας που φθάνει το 35% και των σκουπιδιών. Παραμονές εκλογών τα σκουπίδια τα έχουν μαζέψει και η πόλη μοιάζει κάπως καθαρή. Τουλάχιστον εδώ στο κέντρο, στη Ρiazza del Ρlebiscito («Πλατεία Συντάγματος»), όπου από το πρωί οι εργάτες ετοίμαζαν το βήμα για τη βραδινή συγκέντρωση του Βελτρόνι.


«Εγώ και πάλι άνεργη θα είμαι»

ΣΧΕΔΟΝ την ίδια ώρα, σε απόσταση ενός χιλιομέτρου, γίνεται η συγκέντρωση της Κομμουνιστικής Επανίδρυσης. «Λυπάμαι που η Αριστερά δεν κατέβηκε μαζί. Αυτό μπορεί να μας κοστίσει τις εκλογές» λέει η Πατρίτσια, ιδιοκτήτρια βιβλιοπωλείου. Ο Βελτρόνι έχει ανέβει στο βήμα. Μιλάει για την εθνική ενότητα, την ιταλική ταυτότητα για την οποία οι Ιταλοί πρέπει να είναι περήφανοι, καταγγέλλει τη Μαφία, την Καμόρα, υπόσχεται νίκη την Κυριακή και αναγέννηση του Νότου.

Ενώ περιπλανιέμαι στις συγκεντρώσεις, βλέπω μια νεαρή κοπέλα με τον σκύλο της. Έχει καθήσει πάνω σε ένα χαλί και ζητιανεύει. Τη λένε Φιορέλα. Πάνω σε ένα χαρτόνι έχει γράψει: «Σε αυτή την πόλη είναι πολλοί εκείνοι που δεν εργάζονται και έχουν πολλά λεφτά. Εγώ είμαι άνεργη και θέλω να ζήσω έντιμα, έστω και ζητιανεύοντας». Ο απόηχος των συγκεντρώσεων φθάνει στα αυτιά της. Τη ρωτώ για τις εκλογές. «Όποιος και να έρθει στην εξουσία εγώ πάλι άνεργη θα είμαι», απαντάει.