Μετά το Βέτο

Ελλάς – Γαλλία συμμαχία μετά το Βουκουρέστι

Στη μεσολάβηση Σαρκοζί προς τα Σκόπια ποντάρει τώρα η κυβέρνηση η οποία επεξεργάζεται τη στρατηγική της επόμενης ημέρας μετά το βέτο στο Βουκουρέστι.

Για τη διαμόρφωσή της λαμβάνει υπόψη της ορισμένα δεδομένα που υπάρχουν ήδη στο τραπέζι: Πρώτον, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αφενός βρίσκονται σε προεκλογική περίοδο- και άρα εκ των πραγμάτων απομακρύνουν την προσοχή τους από την εξωτερική πολιτική-, αφετέρου έχουν σε μεγάλο βαθμό χάσει την αξιοπιστία τους ως διαμεσολαβητές τόσο έναντι της FΥRΟΜ όσο και έναντι της Ελλάδος. Δεύτερον, τα Σκόπια επίσης εισέρχονται σε προεκλογική περίοδο. Βάσει του Συντάγματός τους, η διάρκειά της είναι δύο μήνες. Εάν προστεθεί και περίπου ένας μήνας που χρειάζεται για τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης συνασπισμού, μπορεί κανείς εύκολα να συμπεράνει πως στο επόμενο τρίμηνο τουλάχιστον – διότι ακολουθεί και η θερινή ραστώνη- δεν πρόκειται να υπάρξει ουσιαστική επανέναρξη τών υπό τον κ. Νίμιτς συνομιλιών για την εξεύρεση λύσης στο ζήτημα της ονομασίας.

Η γαλλική προεδρία. Το τρίτο και σημαντικότερο δεδομένο που υπολογίζει το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών- κυρίως μετά την ευρωπαϊκή αφύπνιση που σημειώθηκε στο Βουκουρέστι και τη δυναμική επανεμφάνιση του γαλλογερμανικού άξονα- είναι η ανάληψη της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης την 1η Ιουλίου από τη Γαλλία. Ήδη έχουν υπάρξει συζητήσεις μεταξύ Αθήνας και Παρισίων- κάτι που έγινε φανερό από τις υπέρ της Ελλάδος τοποθετήσεις του προέδρου Σαρκοζί στη Σύνοδο του Βουκουρεστίου. Η Γαλλία, φυσικά, δεν πρόκειται να δραστηριοποιηθεί στο θέμα του ονόματος μονάχα διότι «κατανοεί την ελληνική θέση»αυτό είναι το λιγότερο. Απλούστατα, όπως έλεγαν διπλωματικές πηγές, γνωρίζει να μετρά χρονοδιαγράμματα. Ξέρει δηλαδή ότι αυτή, ως προεδρία, θα κληθεί να χειρισθεί το ελληνικό βέτο τον ερχόμενο Δεκέμβριο, στην περίπτωση που δεν έχει επιλυθεί η εκκρεμότητα μεταξύ Ελλάδας και FΥRΟΜ, καθώς η Αθήνα έχει δηλώσει ότι δεν θα συναινέσει σε προσδιορισμό ημερομηνίας έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων για τα Σκόπια χωρίς λύση.

Το Παρίσι, σε αντίθεση με την Ουάσιγκτον, διαθέτει- λένε οι ίδιες πηγές- ένα μεγάλου ατού εφόσον επιχειρήσει να διευκολύνει τη διαδικασία υπό τον κ. Νίμιτς: μια έμπειρη και ευέλικτη διπλωματία, που αντιλαμβάνεται τις καταστάσεις και τις κόκκινες γραμμές και δεν στοχεύει στην επιβολή των δικών του ιδεοληψιών.

Η στάση των Σκοπίων.
Ωστόσο, υπάρχουν μέχρι την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων- και εφόσον υπάρξουνπολλοί άγνωστοι παράγοντες. Ο κυριότερος είναι η στάση των Σκοπίων. Διπλωματικές πηγές θεωρούν ότι είναι πιθανόν να δούμε κορύφωση εθνικιστικών φωνών, αλλά και ανακίνηση ζητήματος «μακεδονικής μειονότητας» στην Ελλάδα, με μπαράζ προσφυγών στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Στρασβούργου. Οι ίδιες πηγές, πάντως, δεν θεωρούν πιθανή την καταγγελία της Ενδιάμεσης Συμφωνίας, καθώς υπάρχει στα Σκόπια ο φόβος για παύση στη χορήγηση βίζας και στην απόσυρση των επενδύσεων, για τα οποία η κ. Μπακογιάννη έχει διαβεβαιώσει ότι δεν θα αλλάξει τίποτα. Όμως, όπως λένε διπλωματικές πηγές, μια επιθετικότητα από την πλευρά των Σκοπίων μπορεί με τη σειρά της να δημιουργήσει εθνικιστικά αντανακλαστικά και στην Ελλάδα, δυσκολεύοντας προοπτικά την οποιαδήποτε δυνατότητα της κυβέρνησης να διαπραγματευθεί και οδηγώντας την σταδιακά σε όλο και πιο σκληρή θέση. Ο μεγάλος φόβος, λοιπόν, είναι ο «εγκλωβισμός» στο βέτο – και γι΄ αυτό τόσο ο κ. Καραμανλής με το διάγγελμά του όσο και η κυρία Μπακογιάννη επαναλαμβάνουν σταθερά ότι στόχος είναι η λύση- και κατ΄ ιδίαν απευθύνουν εκκλήσεις για ψυχραιμία.


Γαλλικός αέρας στο ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα

Πόντους κερδίζει η Γαλλία στα εξοπλιστικά προγράμματα της Ελλάδας μετά τη στάση του κ. Σαρκοζί στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, εκτιμούν αρκετοί στην Αθήνα. Έτσι, στο πλαίσιο αυτό, το Παρίσι, η Ρώμη, η Μαδρίτηαλλά και το Βερολίνο, που την τελευταία στιγμή έκανε μικρή στροφή κατανοώντας την ελληνική θέση- ίσως να έχουν προβάδισμα σε κάποιες προμήθειες. Είναι αναμενόμενο η πρόθεση της κυβέρνησης για δρομολόγηση, λόγω των υπαρχουσών αναγκών των Γενικών Επιτελείων, κάποιων από τα εξοπλιστικά προγράμματα εντός του 2008, να ενισχυθεί από την πίεση των υποστηρικτών της Αθήνας να εξαργυρώσουν τη στάση τους στο Βουκουρέστι. Πολύ περισσότερο μάλιστα αν, όπως λένε κάποιοι «συνωμοσιολογούντες», υπάρχουν συμφωνίες «κάτω από το τραπέζι»…

Δέλεαρ 11 δισ. ευρώ.
Υποστηρίζεται ακόμη ότι το δέλεαρ των 11 δισ. ευρώ, που είναι η αξία της πρώτης ελληνικής εξοπλιστικής πίτας, και ο γαλλογερμανικός ανταγωνισμός επ΄ αυτού, ήταν που τελικά οδήγησε την καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ στη «στροφή». Και όχι η προώθηση του γερμανογαλλικού άξονα, όπως λένε κάποιοι διπλωμάτες.

Βεβαίως, οι γνωρίζοντες τις λεπτές πτυχές των ελληνοαμερικανικών σχέσεων υποστηρίζουν ότι οι τρέχουσες εξελίξεις δεν μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά τη λογική των προμηθειών της χώρας, ενώ παράγοντες που εκφράζουν αμερικανικά συμφέροντα υποστηρίζουν ότι οι αποφάσεις δεν μπορεί να λαμβάνονται με πολιτικά αλλά με οικονομοτεχνικά κριτήρια. Σε αυτά θα πρέπει να προστεθεί ότι οι ΗΠΑ έχουν στα χέρια τους πολλά ατού, κυρίως στα ελληνοτουρκικά αλλά και στο Σκοπιανό.

Χθες πάντως, τέτοια ήταν η βεβαιότητα σε αρμόδιους κύκλους για την πλεονεκτική θέση στην οποία βρέθηκε η Γαλλία, που από αντίπαλη πλευρά διατυπωνόταν το ερώτημα όχι αν θα πάρει «αντάλλαγμα» αλλά σε ποιον τομέα: στα μαχητικά αεροσκάφη (Ραφάλ) ή στις φρεγάτες (FRΕΜΜ)… Και υπολογίζουν ότι κομβικής σημασίας θα είναι η επικείμενη επίσκεψη του κ. Σαρκοζί στην Αθήνα τον Μάιο. Για τα προγράμματα αυτά, όπως και τα ελικόπτερα έρευνας και διάσωσης που φαίνεται ότι έχουν, οι μνηστήρες είναι πολλοί: για τα μαχητικά παίζουν πέραν του γαλλικού Ραφάλ, το ευρωπαϊκό Γιουροφάιτερ (Γερμανία, Ιταλία, Βρετανία, Ισπανία) το Γκριπέν (Σουηδία), το Σουχόι (Ρωσία) και από αμερικανικής πλευράς το JSF (Λόκχιντ Μάρτιν) και το Super Ηornet F-18 (Μπόινγκ). Ο ανταγωνισμός. Στις φρεγάτες οι χώρες που ανταγωνίζονται είναι η Γερμανία, η Γαλλία (μαζί με την Ιταλία), η Ολλανδία και η Ισπανία- εδώ οι ΗΠΑ «παίζουν» με τον εξοπλισμό που φαίνεται να έχει περισσότερους πόντους να επιλεγεί αν προτιμηθεί γερμανική ή ισπανική λύση. Στα ελικόπτερα έρευνας και διάσωσης, που έχουν προτεραιότητα για την Πολεμική Αεροπορία, ενδιαφέρεται τμήμα της Ευρωπαϊκής Κοινοπραξίας ΕΑDS, η Ιταλία και οι ΗΠΑ. Για το εκπαιδευτικό αεροσκάφος ανταγωνίζονται οι Ιταλοί, οι Βρετανοί, οι Αμερικανοί (μαζί με Κορεάτες) και οι Τσέχοι.


Συναινετικός ο Καραμανλής

ΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙ Προφίλ διαλλακτικότητας επέλεξε για τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου ο Πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, σε μια προσπάθεια κατευνασμού των αντιδράσεων που έχουν προκληθεί στα Σκόπια και αλλού για το βέτο, αλλά και οικοδόμησης προοπτικών για την εξεύρεση λύσης στο ζήτημα της ονομασίας της FΥRΟΜ το συντομότερο δυνατόν, όπως ορίζει και το ανακοινωθέν του ΝΑΤΟ. Στο πλαίσιο αυτό, παρ΄ ότι ρωτήθηκε δύο φορές, απέφυγε να επαναλάβει τον όρο «γεωγραφικός προσδιορισμός», επιλέγοντας αντ΄ αυτού το «πραγματικά σύνθετη ονομασία» και το «καθαρή λύση». Αντιστοίχως, απέφυγε να κάνει λόγο για βέτο στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον Δεκέμβριο, λέγοντας «κάθε πράγμα στον καιρό του, αλλά να ξέρετε ότι η κυβέρνηση έχει σταθερή θέση».

Αίσθηση επίσης προκάλεσε το γεγονός ότι αρνήθηκε να σχολιάσει τις δηλώσεις του ΠΑΣΟΚ για τη Σύνοδο στο Βουκουρέστι, ενώ υπογράμμισε ότι ο ίδιος επιδιώκει παγίως συναίνεση σε όλα τα θέματα.


Παραμένει στόχος η λύση

Στόχος μας ήταν και παραμένει η λύση του ζητήματος της ονομασίας των Σκοπίων και όχι βεβαίως το βέτο, δήλωσε χθες ο Γιώργος Παπανδρέου σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναγνώρισε ότι η κυβέρνηση «έκανε στο Βουκουρέστι το καθήκον της», υπενθυμίζοντας συγχρόνως ότι το κόμμα του έγκαιρα χάραξε την «κόκκινη γραμμή»- και επέμεινε σε αυτήν- που τελικώς έγινε κοινή εθνική γραμμή.

Ο κ. Παπανδρέου ζήτησε συνέχιση των διαπραγματεύσεων για την ονομασία υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και προανήγγειλε νέες πρωτοβουλίες από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ για επίλυση του προβλήματος, στέλνοντας παράλληλα μήνυμα προς το γειτονικό κράτος πως «η Ελλάδα επιθυμεί τη συνεννόηση».
Οι Έλληνες επιχειρηματίες φοβούνται ένα άτυπο μποϊκοτάζ

Ανησυχία επικρατεί στις τάξεις των Ελλήνων επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται στα Σκόπια σχετικά με το άμεσο μέλλον των εταιρειών τους, μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι και τις εξελίξεις στις σχέσεις Ελλάδας και ΠΓΔΜ, οι οποίοι ελπίζουν ωστόσο πως το φαινόμενο της πτώσης της αγοραστικής κίνησης θα είναι παροδικό. Ο βασικός φόβος αφορά το ενδεχόμενο άτυπου μποϊκοτάζ σε ελληνικά καταστήματα, ενώ έκδηλη είναι η ανησυχία για την ασφάλεια των εγκαταστάσεών τους από ενδεχόμενες επιθέσεις εθνικιστών των Σκοπίων.

Είναι χαρακτηριστικό πως τα αστυνομικά μέτρα στα Σκόπια ολοένα και αυξάνονται όσον αφορά τη φύλαξη ελληνικών στόχων. Μετά το Γραφείο Σύνδεσης της Ελλάδας, το οποίο έχει περικυκλωθεί από δεκάδες πάνοπλους αστυνομικούς και αστυνομικά οχήματα, ακολούθησε ισχυρή φρούρηση και του ξενοδοχείου όπου είχαν καταλύσει οι περισσότερες αποστολές Ελλήνων δημοσιογράφων. Επίσης, διακριτική είναι η παρουσία αστυνομικών και έξω από μεγάλα ελληνικά καταστήματα. «Μπορεί στην αρχή να υπάρχει μια αντίδραση από τον κόσμο, αλλά θα είναι πολύ μικρή» επισήμαναν πολιτικοί κύκλοι προσκείμενοι στην κυβέρνηση των Σκοπίων. «Ποιος θα είναι αυτός που δεν θα αγοράσει τρόφιμα από τον Βερόπουλο ή δεν θα πάρει ψωμί από την ελληνική βιομηχανία… Όπως και είναι απαραίτητη η βενζίνη από την ΟΚΤΑ, που είναι ελληνικών συμφερόντων», συμπλήρωσε.

Παροδικό φαινόμενο. Έλληνες επιχειρηματίες υποστήριζαν χθες στα «ΝΕΑ» πως το μεγαλύτερο πρόβλημα ενδεχομένως παρουσιαστεί σε επιχειρήσεις που συνδέονται άμεσα με το καταναλωτικό κοινό, αλλά και αυτό- εκτιμούν- θα είναι παροδικό. «Εμείς που έχουμε διαμορφώσει προσωπικές σχέσεις στο εμπόριο με Σκοπιανούς επιχειρηματίες δεν νομίζω πως θα έχουμε πρόβλημα», τόνισε ο κ. Χρήστος Χαριζάνης, που εφοδιάζει επιχειρήσεις της ΠΓΔΜ με τροφές ψαριών.

Επιπτώσεις εξαιτίας του ψυχρού κλίματος που έχει διαμορφωθεί στις σχέσεις Ελλάδας – Σκοπίων υπήρξαν για την επιχείρηση του 55χρονου Δημήτρη Φραγκιάδη, ο οποίος διατηρεί ρεστοράν στο κέντρο της πόλης. Την πρώτη ημέρα της Συνόδου του ΝΑΤΟ, ομάδα νεαρών πέταξε πέτρες στο κατάστημά του βλέποντας την ελληνική επιγραφή. «Θεωρώ ότι η αντίδραση είναι φυσιολογική και στην Ελλάδα γίνονται αυτά» υποστήριξε, επιχειρώντας να υποβαθμίσει το περιστατικό. Η κίνηση στο κατάστημά του παρουσιάζει μεγάλη πτώση, ίσως και της τάξης του 50% από την ημέρα που «κόπηκαν οι γέφυρες» με στόχο την επίλυση του ζητήματος της ονομασίας.

«Όλα θα ξεχαστούν». «Πιστεύω ότι το φαινόμενο είναι παροδικό, σε λίγες ημέρες όλα αυτά θα ξεχαστούν» τόνισε ο κ. Φραγκιάδης και με την άποψή του συμφώνησε ο 54χρονος Παύλος Λεσές, που διατηρεί ζαχαροπλαστείο στο κέντρο των Σκοπίων. «Ναι, είχαμε μεγάλη πτώση ειδικά την Πέμπτη, αλλά νομίζω πως είναι ζήτημα ημερών να επανέλθουμε στα φυσιολογικά επίπεδα». Τόνισε μάλιστα ότι πρέπει να μπει τέλος στο ζήτημα του ονόματος, καθώς «πλέον και η παλιά γενιά των πολιτικών ζητεί να τελειώνει αυτό». Ο κ. Λεσές πιστεύει ότι Σκοπιανοί και Έλληνες θα εξακολουθήσουν να είναι φίλοι και πως το αρνητικό κλίμα οφείλεται μόνο στις εξελίξεις των ημερών. «Εάν φύγουν οι ελληνικές επιχειρήσεις, πού θα δουλέψουν οι άνθρωποι; Οι υπόλοιποι ξένοι επιχειρηματίες είναι απρόσωποι. Ακόμη, είναι δυνατόν να μην έρθουν για διακοπές στην Ελλάδα το καλοκαίρι;» κατέληξε.

Πάντως, τόσο οι εκπρόσωποι των Ελλήνων επιχειρηματιών στα Σκόπια όσο και οι αναφορές στις ελληνικές αρχές τόνιζαν ότι δεν έχει δημιουργηθεί κάποιο πρόβλημα και πως η κατάσταση δεν εμπνέει ανησυχία.


Ηπιότερα πρωτοσέλιδα, αλλά συνεχίζεται η «σκληρή γραμμή»

Με ηπιότερους πρωτοσέλιδους τίτλους, αλλά με κείμενα στη «σκληρή γραμμή» της αντιπαράθεσης με την Ελλάδα κυκλοφόρησαν χθες οι μεγάλες εφημερίδες των Σκοπίων. «Ελληνικό βέτο για τη Μακεδονία» είναι ο κεντρικός τίτλος της μεγαλύτερης «Ντέβνικ», η οποία στο πρωτοσέλιδό της προβάλλει τη φωτογραφία της συνάντησης Μπους με Τσερβένκοφσκι, Γκρούεφσκι και Μιλόσοσκι. Η φιλοκυβερνητική «Βέτσερ» τονίζει στον κεντρικό της τίτλο «Η Μακεδονία δεν είναι στο ΝΑΤΟ, αλλά είναι δίπλα στις ΗΠΑ». Ειρωνικό είναι και το χθεσινό πρωτοσέλιδο της «Βεστ»: «Έλα τώρα να πάμε για διακοπές στην Ελλάδα». Η αντιπολιτευτική «Ουτρίνσκι Βέσνικ» στο χθεσινό της πρωτοσέλιδο αναφέρει «Πρώτα συμφωνία για το όνομα, μετά το ΝΑΤΟ» στον κεντρικό της τίτλο.