[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] 200 χρόνια μετά τον Γκαριμπάλντι

Συμπληρώνονται φέτος 200 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου Τζιουζέπε Γκαριμπάλντι (1808-2008). Πρωταγωνιστής στην Ιταλική Παλιγγενεσία, ο επαναστάτης Γκαριμπάλντι έγινε επί χρόνια αντικείμενο ποικίλων κριτικών και σχολίων, απέκτησε παγκόσμια διασημότητα και επηρέασε βαθύτατα την ευρωπαϊκή πολιτική στα μέσα του 19ου αιώνα. Η δημοτικότητα και η ικανότητά του να ξεσηκώνει τα πλήθη, οι τεχνικές του στον ανταρτοπόλεμο και οι στρατιωτικές του νίκες στην Ευρώπη αλλά και στη Λατινική Αμερική είχαν χωρίς αμφιβολία καταλυτική σημασία για τη διαμόρφωση του ιταλικού έθνους, της ενωμένης Ιταλίας. Δίκαια, λοιπόν, τον αποκάλεσαν «eroe dei due mondi», γιατί ο ριζοσπαστικός πολιτικός βρισκόταν πολύ μπροστά από την εποχή του.

Σε βιβλίο της καθηγήτριας της Ιστορίας Λούσι Ράιαλ, που εκδόθηκε πρόσφατα με τίτλο «Η εφεύρεση ενός ήρωα» επιχειρείται η απομυθοποίηση του ηρωισμού του Γκαριμπάλντι. Τα περισσότερα που έχουν γραφεί για το πρόσωπό του είναι υπερβολικά, είτε υπέρ είτε κατά- παρατηρεί η συγγραφέας- και συνεχίζει: «Ήταν εκπληκτικός αλλά παράλληλα δαιμόνιος στο να προωθεί τον ηρωισμό του και δημιούργησε το μοντέλο του σύγχρονου πολιτικού. Ήταν ο πρώτος χαρισματικός πολιτικός στον κόσμο που κατανόησε τα Μέσα Ενημέρωσης της εποχής του και μεταχειρίστηκε τον λαϊκό Τύπο, που εκείνη την εποχή έκανε την εμφάνισή του, για να προσελκύει τις μάζες των λιγότερο μορφωμένων αναγνωστών».

Τα σχόλια της Ράιαλ- θετικά αλλά και αρνητικά- προσεγγίζουν, πιστεύω, με ιστορική αντικειμενικότητα μια ιστορική προσωπικότητα και δίνουν ίσως και κάποια απάντηση στο σύγχρονο «φαινόμενο Μπερλουσκόνι».

Βυθισμένη σε βαθιά πολιτική κρίση, η Ιταλία του 2008 προσέρχεται ξανά στις κάλπες χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται λύση στα σοβαρά της προβλήματα. Η κατάρρευση της κυβέρνησης του Ρομάνο Πρόντι έφερε στην επιφάνεια τις παθογένειες του ιταλικού πολιτικού συστήματος, που αδυνατεί από την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου να προσφέρει την απαραίτητη σταθερότητα. Ο Πρόντι έφυγε, ο Μπερλουσκόνι επιθυμεί να επιστρέψει, και η Ιταλία θα αναζητήσει την τύχη της χωρίς την παρουσία μιας προσωπικότητας την οποία ολόκληρη η Ευρώπη αναγνώριζε για τη σύνεση, την εντιμότητα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΕΙΟΝΟΤΗΤΑ

των Ιταλών οι πολιτικοί αποτελούν την κάστα των προνομιούχων, που δεν ενδιαφέρεται για τα συμφέροντα του λαού και χαρακτηρίζεται από φαινόμενα διαφθοράς, πελατειακών σχέσεων, παραοικονομίας αλλά και αναποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα

και τον δυναμισμό της. Η αποχώρησή του δεν πλήττει στενά την Ιταλία αλλά και την Ευρώπη, γιατί το πρώτο που επεχείρησε ο Πρόντι, όταν κέρδισε τις εκλογές, ήταν να διακηρύξει την επιστροφή της Ιταλίας στην πολιτιστική της κοιτίδα. Η Ιταλία ξαναβρήκε τη θέση της μέσα στην Ευρώπη μετά τη συμμαχία του Μπερλουσκόνι με την αμερικανική κυβέρνηση, και μάλιστα, στη χειρότερη τότε φάση της. Η Ε.Ε. έχει ανάγκη την Ιταλία αλλά και την Ελλάδα, γιατί δεν πρέπει να λησμονούμε ή να υποβαθμίζουμε τη σημασία του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού ως φορέα της οικουμενικότητας για τη δημιουργία της ενωμένης Ευρώπης. Όσο οι πολιτισμικές αξίες καταπατούνται και ακυρώνονται τόσο τα παγκόσμια προβλήματα οξύνονται και η ειρήνη των λαών απειλείται.

Για την πλειονότητα των Ιταλών οι πολιτικοί αποτελούν την κάστα των προνομιούχων, που δεν ενδιαφέρεται για τα συμφέροντα του λαού και χαρακτηρίζεται από φαινόμενα διαφθοράς, πελατειακών σχέσεων, παραοικονομίας αλλά και αναποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα, όπως έδειξε η πρωτοφανής κρίση με τα σκουπίδια στη Νάπολη.

Με έναν εκλογικό νόμο, για τον οποίο είναι υπεύθυνος ο Μπερλουσκόνι, που δίνει δυσανάλογη δύναμη στα μικρά κόμματα, το κοινοβούλιο που θα προκύψει από τις εκλογές φαίνεται να ικανοποιεί τους στόχους του «Καβαλιέρε». Ο βαθύπλουτος επιχειρηματίας, μεγιστάνας των Μέσων Ενημέρωσης, λαϊκιστής ηγέτης του δεξιού κόμματος Φόρτσα Ιτάλια διετέλεσε δύο φορές πρωθυπουργός και δηλώνει βέβαιος για μια ακόμη λαμπερή θητεία! Τα ΜΜΕ είχαν αρχίσει τα θαύματά τους από την εποχή του Γκαριμπάλντι, γιατί όχι και σήμερα που αναβαθμίστηκαν στην εξουσία; Αντίπαλος του Μπερλουσκόνι ο κατά πολλούς «εν αναμονή πρωθυπουργός» της Ιταλίας, πολιτικός Βάλτερ Βελτρόνι, αποτελεί τη νέα δύναμη που θα εφεύρει μια νέα γλώσσα επικοινωνίας με τους ψηφοφόρους και θεωρείται η ελπίδα αναζωογόνησης της προοδευτικής παράταξης, η εναλλακτική λύση στο σημερινό αδιέξοδο και το ανάχωμα στο «Risorgimento Βerlusconiano». Ο δημοφιλής δήμαρχος της Αιώνιας Πόλης με τις κοινωνικές και καλλιτεχνικές ευαισθησίες θα πρέπει να πείσει τους Ιταλούς ότι μπορεί να επιβληθεί, να συναρμολογήσει και να τιθασεύσει τα κομμάτια της Κεντροαριστεράς.

Θα νικήσει άραγε η νέα γλώσσα επικοινωνίας του Βελτρόνι ή τα Μέσα Επικοινωνίας του Σίλβιο; Ας αναμείνουμε, ο δρόμος είναι δύσκολος αλλά και τα θαύματα δεν αποκλείονται.

Η Στέλλα Πριόβολου είναι καθηγήτρια στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.