«Ψάχνω την κρυμμένη ποίηση στα κτίρια»

Στις αρχές Ιανουαρίου η αντιπροσωπεία από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος είχε ραντεβού στο Παρίσι με τον Γάλλο αρχιτέκτονα Ζαν Νουβέλ, στο πλαίσιο του διεθνούς κάστινγκ σταρ αρχιτεκτόνων που είχαν οργανώσει για το νέο κτίριο της Λυρικής Σκηνής στον χώρο του Ιπποδρόμου, στο Φαληρικό Δέλτα. Ο Ζαν Νουβέλ εκείνη την ημέρα της συνάντησής του με την ελληνική πελατεία δεν γνώριζε δύο πράγματα: ότι το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος θα τον απέρριπτε για τον Ιταλό Ρέντζο Πιάνο, ενώ στις 31 Μαρτίου η επιτροπή τού σημαντικότερου βραβείου αρχιτεκτονικής, Πρίτζκερ, θα τον επέλεγε ως αρχιτέκτονα του 2008, «επειδή είναι πολύ τολμηρός στο να προσαρμόζει τις ιδέες του στις ανάγκες του εγχειρήματος, χωρίς να έχει ένα συγκεκριμένο μορφολογικό λεξιλόγιο».

Κάθε κτίριο του Ζαν Νουβέλ διηγείται μια διαφορετική ιστορία. Σε αντίθεση με τους άλλους αρχιτέκτονες που ξεκινούν τη διαδικασία σχεδιασμού με σχέδια στο χαρτί ή με μακέτες σε μικρή κλίμακα, ο Νουβέλ αρχίζει με μια ιδέα την οποία εκφράζει με λέξεις. «Μεγάλωσα στην εποχή που ο τρόπος σκέψης των στρουκτουραλιστών διανοουμένων επιδρούσε στα πράγματα. Αν δεν έχω μια καλή ανάλυση γύρω από ένα θέμα, είμαι χαμένος. Αυτό που μου αρέσει είναι η ποιητική μιας κατάστασης. Είμαι ένας ηδονιστής και θέλω να προσφέρω την απόλαυση στους ανθρώπους», εξηγεί ο 62χρονος εύσωμος Νουβέλ με το έντονο βλέμμα, το ξυρισμένο μεγάλο κεφάλι, τα πυκνά μαύρα φρύδια και το μαύρο τσόχινο καπέλο του. Ο οποίος, παρά την ισχυρή προσωπικότητά του, είναι εξαιρετικά καλός στο να επιτρέπει στα κτίριά του να αναπτύσσουν τη δική τους προσωπικότητα. «Κάθε αρχιτεκτονική δουλειά είναι μια ευκαιρία να δημιουργήσω αυτό που αποκαλώ “τα κομμάτια που λείπουν από ένα παζλ”. Είναι ο τρόπος για να βρεις πώς θα δημιουργήσεις περισσότερη ποίηση στο μέρος όπου βρίσκεσαι και με το πρόγραμμα το οποίο έχεις αναλάβει. Ερευνάς για το πιο συναισθηματικό, το τελειότερο, το πιο φυσικό στοιχείο. Σκοπός όλης αυτής της διανοητικής διαδικασίας, είναι για να φτάσεις σε ένα αποτέλεσμα που προκύπτει από το ένστικτο».

Ζήτω ο διάλογος
Ο Ζαν Νουβέλ έχει αποσπάσει την αναγνώριση πολύ πριν από την ανακοίνωση του βραβείου Πρίτζκερ, το οποίο θα παραλάβει στις 2 Ιουνίου, κατά τη διάρκεια επίσημης τελετής στη βιβλιοθήκη της Ουάσιγκτον. Τα αρχιτεκτονήματά του εκτείνονται στο κέντρο του Παρισιού, όπως το πολιτιστικό Ίδρυμα Καρτιέ, κομψό μείγμα γυαλιού και ατσάλινου σκελετού, το πολιτιστικό ίδρυμα του Αραβικού Κόσμου, με την αραβουργημένη νοτιοδυτική όψη του που αφήνει το φως να περνά στο εσωτερικό, αλλά και με το νεότευκτο Μουσείο Μπρανλί, κοντά στον πύργο του Άιφελ- που το συνονθύλευμα χρωμάτων στον κυρίως όγκο του, μαζί με τον κάθετο κήπο και τη γυάλινη πρόσοψή του στην όχθη του Σηκουάνα έχουν εντυπωσιάσει επισκέπτες και περαστικούς. Ενώ έχει ξεσηκώσει εναντίον του τους μουσειολόγους και τους ανθρωπολόγους που προτιμούν μια κλινικά αποστειρωμένη εικόνα για τα Μουσεία Ανθρωπολογίας και Φυσικής Ιστορίας. «Ένα κτίριο δεν φτιάχνεται για να είναι το ομορφότερο από τα υπόλοιπα. Δημιουργείται για να δώσει πλεονέκτημα στον περίγυρο. Είναι ένας διάλογος», λέει για να εξηγήσει την έννοια του πλαισίου μέσα στο οποίο δουλεύει κάθε φορά.