Σύνοδος ΝΑΤΟ. Πυρετός για το Σκοπιανό

Βέτο με ημερομηνία λήξης για τα Σκόπια

Βέτο… με ημερομηνία λήξης υποσχέθηκε στον Αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Μπους και στους άλλους συμμάχους στο ΝΑΤΟ ο Πρωθυπουργός, σε μια προσπάθεια να περιορίσει το μπαράζ επιθέσεων που αναμένεται να δεχθεί απόψε, στο δείπνο των ηγετών της Συμμαχίας, λόγω της άρνησής του να προσκληθούν τα Σκόπια στο ΝΑΤΟ.

Με επιστολή που έστειλε στα μέλη της Συμμαχίας, αλλά και στον γενικό γραμματέα της κ. Σέφερ, ο Κώστας Καραμανλής υπογραμμίζει το ενδιαφέρον της Ελλάδας για τη διεύρυνση και την ειλικρινή της επιθυμία να κάνει δεκτές στους κόλπους του ΝΑΤΟ την Κροατία, την Αλβανία και τη FΥRΟΜ. Ωστόσο, όπως εξηγεί αναλυτικά ο Πρωθυπουργός σε τρεις παραγράφους, αυτό δεν μπορεί να καταστεί δυνατόν για τα Σκόπια στην τρέχουσα Σύνοδο Κορυφής, καθώς παρά τις προσπάθειες στο γνωστό πρόβλημα του ονομασίας δεν έχει επιτευχθεί πρόοδος. Σε κάθε περίπτωση- σημειώνει ο κ. Καραμανλής- είμαστε πρόθυμοι μέσα στους επόμενους μήνες, εφόσον αυτά τα προβλήματα ξεπεραστούν, να προσκαλέσουμε και τη FΥRΟΜ για ένταξη στη Συμμαχία.

Όπως σημείωναν διπλωματικές πηγές,

ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

Να πεισθούν οι εταίροι πως βέτο δεν είναι κάτι το μόνιμο- αλλά μια προσωρινή παρένθεση στη διαδικασία διεύρυνσης του ΝΑΤΟ

στόχος της επιστολής είναι να πεισθούν οι εταίροι πως το ελληνικό βέτο δεν είναι κάτι το μόνιμο- αλλά μια προσωρινή παρένθεση στη διαδικασία της διεύρυνσης προς τα Δυτικά Βαλκάνια. Κι ως εκ τούτου, δεν υπάρχει λόγος να… βομβαρδίζουν με πιέσεις την Αθήνα, αλλά θα ήταν πιο χρήσιμο από την επομένη της Συνόδου του Βουκουρεστίου να συμβάλουν στην εξεύρεση λύσης με ονομασία κοινής αποδοχής.

Παρέμβαση Μέρκελ
Παρέμβαση στο θέμα έκανε χθες και η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, η οποία είχε τηλεφωνική επικοινωνία τόσο με τον κ. Καραμανλή όσο και με τον Σκοπιανό πρωθυπουργό Νίκολα Γκρούεφσκι. Η κ. Μέρκελ παρότρυνε τους δύο άντρες να έχουν απευθείας συνομιλίες στο Βουκουρέστι.

Ωστόσο η αμερικανική πλευρά εξακολουθεί να δείχνει αποφασισμένη να πιέσει τον κ. Καραμανλή να αποδεχθεί, έστω και με όρους ή προσωρινά, την πρόσκληση των Σκοπίων κατά τη Σύνοδο Κορυφής του Βουκουρεστίου.

Βάση της επιχειρηματολογίας τους, όπως επιβεβαίωσε και η Ντόρα Μπακογιάννη, θα είναι η τήρηση της Ενδιάμεσης Συμφωνίας του ΄95, που ορίζει στο άρθρο 11 ότι η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη να δέχεται στους διεθνείς οργανισμούς τα Σκόπια με την ονομασία FΥRΟΜ. Η αμερικανική εμμονή είναι αυτή που έπεισε τον Σκοπιανό Πρωθυπουργό να έρθει στο Βουκουρέστι- μαζί με τον πρόεδρο Τσερβενκόφσκι, τον υπουργό Εξωτερικών Μιλοσόσκι και 40μελή αντιπροσωπεία – καθώς φήμες τον έφεραν να μην προσέρχεται, όντας βέβαιος για τον «ελληνικό αποκλεισμό».

Η υπουργός Εξωτερικών, σε μια ακόμη εκστρατεία ενημέρωσης της τελευταίας στιγμής, αρθρογράφησε προσωπικά στις εφημερίδες «Γουόλ Στριτ Τζέρναλ» και «Ιντερνάσιοναλ Χέραλντ Τρίμπιουν», είχε τηλεφωνικές επικοινωνίες με Ευρωπαίους ομολόγους της και έδωσε εντολή στον διαπραγματευτή κ. Βασιλάκη να ενημερώσει τους πρέσβεις των κοινοτικών χωρών στην Αθήνα. Μάλιστα η κ. Μπακογιάννη αφήνει εμμέσως πλην σαφώς να εννοηθεί ότι η Αθήνα θα δεχόταν μία ονομασία για τα Σκόπια όπως «Νέα Μακεδονία».

Μόνος στο γεύμα
Μόνο από έναν υπηρεσιακό παράγοντα θα συνοδεύεται στο αποψινό δείπνο των ηγετών του ΝΑΤΟ ο Κώστας Καραμανλής. Ο άνθρωπος αυτός θα είναι είτε ο Έλληνας μόνιμος αντιπρόσωπος στο ΝΑΤΟ πρέσβης κ. Σταματόπουλος είτε- το πιθανότερο- το στέλεχος του διπλωματικού του γραφείου πρέσβης Κωνσταντίνος Μπίτσιος, άνθρωπος της απολύτου εμπιστοσύνης του Πρωθυπουργού και του Μεγάρου Μαξίμου.


Τρία σενάρια για μετά το Βουκουρέστι

Κυβερνητικοί όσο και διπλωματικοί παράγοντες έχουν νοερά περάσει στην «επόμενη ημέρα» μετά το «βέτο» στο Βουκουρέστι και αναπτύσσουν τα τρία κυρίαρχα σενάρια:

ΤΟ ΘΕΤΙΚΟ
Μετά τη διενέργεια εκλογών, ο κ. Γκρούεφσκι νιώθει αρκετά ισχυρός ώστε να προχωρήσει σε έναν συμβιβασμό ή πιέζεται πραγματικά πλέον από τους Αμερικανούς και τους Αλβανούς εταίρους του στον κυβερνητικό συνασπισμό που θα φτιάξει. Βοηθούντων τούτη τη φορά και των Ευρωπαίων, που δεν θέλουν η Ελλάδα να θέσει βέτο και στην Ε.Ε., επιτυγχάνεται μια λύση και ανοίγει ο δρόμος για εξομάλυνση των σχέσεων. ΤΟ ΑΡΝΗΤΙΚΟ
Η πλευρά των Σκοπίων καταγγέλλει την Ενδιάμεση Συμφωνία με την Ελλάδα υποστηρίζοντας ότι το ελληνικό βέτο την παραβιάζει (στο άρθρο 11 αναφέρεται ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να εμποδίσει την ένταξη των Σκοπίων με την ονομασία ΠΓΔΜ σε διεθνείς οργανισμούς) και ζητεί από τον ΟΗΕ να την αναγνωρίσει ως Δημοκρατία της Μακεδονίας. Η Ελλάδα υποχρεώνεται να προβάλει πλέον βέτο και στη χορήγηση ημερομηνίας έναρξης ενταξιακων διαπραγματεύσεων στην Ένωση, τον Δεκέμβριο.

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ Β΄ ΤΩΝ ΗΠΑ
Μετά τις εκλογές, οι Αλβανοί του DUΙ καθίστανται τόσο ισχυροί ώστε υποχρεώνουν τον κ. Γκρούεφσκι να τους χορηγήσει αυτονομία μέσα σε μια ομοσπονδία προκειμένου να σχηματίσει κυβέρνηση. Η συνταγματική ονομασία της FΥRΟΜ αλλάζει εκ των πραγμάτων- και έτσι λύνεται και το πρόβλημα με την Ελλάδα.


Μικροκομματικό «όχι» στον Γιώργο

Με ένα «αμήχανο», αλλά εμφανώς υστερόβουλο πολιτικά «όχι» αντέδρασε ο Πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής στην πρωτοβουλία του Γιώργου Παπανδρέου να αναλάβει ύστατη μεσολαβητική προσπάθεια για εξομάλυνση της κρίσης με τα Σκόπια.

Oκ. Καραμανλής απέρριψε πρόταση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης να μεταβεί στα Σκόπια και να συναντηθεί με την πολιτειακή και πολιτική ηγεσία του κρατιδίου, προκειμένου να κάμψει την αδιαλλαξία τους και να δημιουργήσει συνθήκες προσέγγισης με την Αθήνα.

Με τη φράση «άσ΄ το καλύτερα, δεν είναι τώρα η ώρα», που φέρεται να είπε στον κ. Παπανδρέου, ο Πρωθυπουργός ουσιαστικά έκλεισε και την τελευταία χαραμάδα για την ανεύρεση διεξόδου στην κρίση, ακριβώς την παραμονή της σημερινής Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι. Αργότερα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Θ. Ρουσόπουλος δήλωσε ότι «οι κινήσεις στο πολιτικό πεδίο και στο διεθνές πεδίο πρέπει να γίνονται στον κατάλληλο χρόνο». Όπως έγινε γνωστό από κυβερνητικές πηγές, ο Πρωθυπουργός δεν πείσθηκε ότι η πρωτοβουλία του κ. Παπανδρέου θα έφερνε αποτελέσματα. Ωστόσο, πηγές προσκείμενες στο ΠΑΣΟΚ αναφέρουν ότι ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης είχε εξασφαλίσει συναντήσεις με το σύνολο της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας των Σκοπίων, ήτοι τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Μπρ. Τσερβενκόφσκι, τον πρωθυπουργό Νικ. Γκρουέφσκι, τον υπουργό Εξωτερικών Αντ. Μιλοσόσκι, καθώς και με ηγέτες κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Μάλιστα- σύμφωνα με πηγές της Χαριλάου Τρικούπη- υπήρχε έτοιμο αεροσκάφος στο αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος», το οποίο θα μετέφερε τον κ. Παπανδρέου στα Σκόπια και το πρώτο ραντεβού του είχε προσδιοριστεί για τις 11 το πρωί τοπική ώρα (12 ώρα Ελλάδος), ώστε μέχρι χθες το απόγευμα, που είχε προγραμματιστεί η ώρα αναχώρησης της αντιπροσωπείας της FΥRΟΜ για το Βουκουρέστι, να είχε πραγματοποιηθεί ένας ολοκληρωμένος γύρος επαφών.

Πηγές της Χαρ. Τρικούπη επεσήμαιναν σχετικά με την αρνητική στάση του Πρωθυπουργού ότι αυτή υπαγορεύτηκε από δύο λόγους: 1Από τον απόλυτο αιφνιδιασμό που υπέστη, καθώς ανέμενε ότι η συνάντησή του με τον Γ. Παπανδρέου θα είχε τυπικό χαρακτήρα και θα εκινείτο στο γνωστό πλαίσιο της επανάληψης των θέσεων του ΠΑΣΟΚ. Και 2Από την εκτίμηση ότι τυχόν επιτυχία της επίσκεψης Παπανδρέου στα Σκόπια, στο παρά ένα της κρίσιμης διάσκεψης στο Βουκουρέστι, θα βάραινε αποφασιστικά το κλίμα υπέρ του προέδρου του ΠΑΣΟΚ.

Πάντως, πηγές προσκείμενες στην υπουργό Εξωτερικών Ντόρα Μπακογιάννη επιχειρούσαν να υποβαθμίσουν την πρωτοβουλία Παπανδρέου. Άφηναν να διαρρεύσει ότι πιθανό ταξίδι Παπανδρέου στα Σκόπια θα ήταν άνευ περιεχομένου, καθώς η πολιτειακή και πολιτική ηγεσία του κρατιδίου θα είχε ήδη αναχωρήσει για το Βουκουρέστι προκειμένου να λάβει μέρος στη σημερινή Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ.


Προειδοποίηση Παπανδρέου για τη βάση της Σούδας

Η ΚΙΝΗΣΗ Παπανδρέου χαρακτηρίστηκε από στελέχη όλων των κομμάτων αλλά και διπλωμάτες ιδιαίτερα θετική. Επέδειξε σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές «ωριμότητα, σοβαρότητα, και στάση εθνικού ηγέτη», καθώς δέχθηκε να προσφέρει τις καλές του υπηρεσίες για διέξοδο απο την κρίση, αδιαφορώντας για το στενό κομματικό και πολιτικό του συμφέρον. Οι πολιτικοί αναλυτές μάλιστα επισήμαιναν και τη δήλωση που έκανε ο Γιώργος Παπανδρέου εξερχόμενος του Μεγάρου Μαξίμου, ότι «υπάρχουν πιέσεις από συμμάχους και φίλους», ότι «η Ελλάδα αδικείται» και πως γίνονται κινήσεις για να ενταχθούν τα Σκόπια στο ΝΑΤΟ απο την «πίσω πόρτα». Υπενθυμίζεται ότι προχθές ο κ. Παπανδρέου, σε τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Αμερικανό πρέσβη Ντάνιελ Σπέκχαρντ, είχε προχωρήσει σε διάβημα διαμαρτυρίας, θέτοντας εμμέσως θέμα για τη βάση της Σούδας.

«Αμοιβαιότητα»
Για το θέμα αυτό, ο Γιώργος αναφέρθηκε χθες και στη Βουλή. Όπως είπε, τόνισε στον Αμερικανό πρέσβη «την ανάγκη να σεβαστούν οι ΗΠΑ τις ευαισθησίες της Ελλάδας και να πιέσουν τα Σκόπια στην υπόθεση. «Εξέφρασα την αντίθεσή μας για τη θέση της κυβέρνησής τους, για τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεται το ευαίσθητο για μας θέμα της ονομασίας των Σκοπίων, εν όψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι. Υπενθύμισα ότι η Ελλάδα έχει ανταποκριθεί, σε κάθε περίπτωση, στις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της Συμμαχίας και των διμερών σχέσεων. Ανέφερα ως παράδειγμα τη λειτουργία της βάσης της Σούδας, για την οποία ξέρουμε ότι ο ελληνικός λαός έχει πάντα τις επιφυλάξεις του. Οι υποχρεώσεις αυτές όμως είναι αμοιβαίες. Η Ελλάδα περιμένει τον σεβασμό των θέσεών της και των συμφερόντων της από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Και ο νοών νοείτω».

Ο Α. Αλαβάνος
Ευθείες βολές τόσο κατά του ΠΑΣΟΚ για τις θέσεις που εξέφρασε ο πρόεδρος του Γιώργος Παπανδρέου σχετικά με τη βάση της Σούδας, που οδηγούν σε «μια αντίληψη αμερικανικής παρέμβασης βάσει ανταλλαγμάτων στο θέμα της ονομασίας των Σκοπίων» όσο και κατά της κυβέρνησης για τη «μεταφορά της διαπραγμάτευσης από τον ΟΗΕ στο ΝΑΤΟ», απηύθυνε χθες από τη Βουλή ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ Αλέκος Αλαβάνος.


Ανησυχία αναλυτών για ντόμινο εξελίξεων στα Βαλκάνια

ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΓΙΑ τις επιπτώσεις που θα έχει τόσο στο εσωτερικό της ΠΓΔΜ, όσο και στο Κόσοβο, ένα ελληνικό βέτο στην ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, αλλά και ειρωνεία για την επιμονή της Ελλάδας στο ζήτημα της ονομασίας εκφράζουν δύο γνωστοί αναλυτές σε χθεσινά τους άρθρα στην εφημερίδα «Ιnternational Ηerald Τribune».

Ο ένας είναι παλιός γνώριμος της περιοχής, ο οποίος μάλιστα έχει ζήσει στη Θεσσαλονίκη. Ο Μίσα Γκλένι, γνωστός συγγραφέας και δημοσιογράφος που είχε καλύψει για το ΒΒC τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, πιστεύει ότι ένα από τα χειρότερα σενάρια που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν το βέτο της Ελλάδας είναι η κατάρρευση του κράτους της ΠΓΔΜ και ο πειρασμός που θα δημιουργούσε μια τέτοια προοπτική στους Αλβανούς της ΠΓΔΜ να σχηματίσουν τη Μεγάλη Αλβανία με τους ομοεθνείς τους του Κοσόβου και της Αλβανίας.

Κάνοντας αναδρομή στο ζήτημα της ονομασίας ο Βρετανός δημοσιογράφος σχολιάζει δηκτικά τις ελληνικές θέσεις για τον αλυτρωτισμό των Σκοπιανών, γράφοντας ότι «δεν πειράζει που η Μακεδονία μόλις και μετά βίας σηκώνεται από το κρεβάτι το πρωί» (αναγνωρίζει ωστόσο ότι και οι Σκοπιανοί φέρουν ευθύνη, καθώς και ότι ήταν λάθος η μετονομασία του αεροδρομίου τους σε «Μέγας Αλέξανδρος»). Το θέμα της ονομασίας εγέρθηκε τώρα, υποστηρίζει ο Γκλένι, «επειδή ο κ. Καραμανλής και το κόμμα του αντιμετωπίζουν κρίση και απειλούνται από τα δεξιότερα κόμματα». Και εύχεται ειρωνικά «καλή επιτυχία στους διπλωμάτες που προσπαθούν να βρουν συμβιβασμό».

Ο δεύτερος αναλυτής είναι ο Έντουαρντ Τζόζεφ, ο οποίος έχει εργαστεί δέκα χρόνια στα Βαλκάνια (στο ΝΑΤΟ και στο θινκ τανκ Ιnternational Crisis Group). Γράφει ότι το Σκοπιανό απειλεί να τινάξει στον αέρα τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που αρχίζει σήμερα και να βυθίσει σε εσωτερική κρίση την ΠΓΔΜ, ενώ κατηγορεί και τις δύο πλευρές για ανευθυνότητα, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι οι ανησυχίες τους δεν είναι παράλογες. Καλεί μάλιστα την Ουάσιγκτον και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να δώσουν σαφές μήνυμα στην Ελλάδα ότι πρέπει να αποδεχθεί το όνομα «Δημοκρατία της Μακεδονίας (Σκόπια)», διαφορετικά θα πληρώσει «βαρύ πολιτικό κόστος». Ένα ελληνικό βέτο, προσθέτει, θα είναι «πύρρειος νίκη για την Ελλάδα, αποτυχία της αμερικανικής διπλωματίας, της μεσολάβησης του ΟΗΕ και της ευρωπαϊκής ασφάλειας, που θα βαρύνει τους συμμάχους για τα επόμενα χρόνια».
«Άγνωστη λέξη» η συναίνεση για Καραμανλή όταν ήταν αντιπολίτευση

«ΕΝΟΣ ΚΑΚΟΥ μύρια έπονται»… Το είχε δηλώσει ο Κώστας Καραμανλής το 1999, μετά τη Σύνοδο του Ελσίνκι που έδινε στην Τουρκία καθεστώς υποψήφιας χώρας, κατηγορώντας την κυβέρνηση για «εθνική υποχώρηση» και για «ενδοτισμό». Η «συναίνεση» στα εθνικά θέματα- που τόσο συχνά επικαλείται ο Πρωθυπουργός- δεν υπήρχε στο λεξιλόγιό του όσο ήταν αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

«Δεν είναι η ώρα για κριτική. Τώρα είναι η ώρα να ενδυναμώσουμε τη φωνή της Ελλάδας μπροστά στην κρίσιμη αυτή διαπραγμάτευση», είπε χθες ο Γιώργος Παπανδρέου, λίγο μετά τη συνάντησή του με τον Κώστα Καραμανλή, επισφραγίζοντας μια πολιτική υπέρβασης των αντιπολιτευτικών δεδομένων, καθώς το ΠΑΣΟΚ επέλεξε εδώ και εβδομάδες να στηρίξει την κυβέρνηση αν πήγαινε σε βέτο.

Ο Κώστας Καραμανλής, ωστόσο, ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, τον Δεκέμβριο του 1999, και λίγο μετά τη Σύνοδο του Ελσίνκι, κατηγορούσε την κυβέρνηση Σημίτη για «εγκατάλειψη πάγιων εθνικών θέσεων» και της έλεγε ειρωνικά «μπράβο», ενώ ο Π. Παυλόπουλος κατήγγελλε «νέα εθνική και επώδυνη υπαναχώρηση». ΄Εκτοτε, το περίφημο ζεϊμπέκικο του Γιώργου Παπανδρέου ως υπουργού Εξωτερικών ενώπιον του Τούρκου ομολόγου του Ισμαήλ Τζεμ, έγινε σύμβολο του «ενδοτισμού» στις ομιλίες των στελεχών της Ν.Δ.

Σκοπιανό
Σε ό,τι αφορά το ζήτημα της ονομασίας της ΠΓΔΜ, ο Γιώργος Παπανδρέου είχε καταστήσει σαφές ότι το ΠΑΣΟΚ τάσσεται εναντίον της διπλής ονομασίας. Μάλιστα, όπως είχε δηλώσει πριν από εβδομάδες στη Βουλή διά στόματος του υπεύθυνου Εξωτερικών και Άμυνας, Πάνου Μπεγλίτη, «αν η κυβέρνηση πάει στο βέτο, θα τη στηρίξουμε». Αντίθετα, όποτε εγειρόταν θέμα για το Σκοπιανό επί κυβέρνησης Σημίτη, τα στελέχη της Ν.Δ. παρέπεμπαν στη «σκληρή» γραμμή του 1992 και στην απόφαση του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών να μη γίνει αποδεκτή καμιά ονομασία- απλή ή σύνθετη- με το όνομα «Μακεδονία» ή παράγωγά του. Για να μην αναφερθεί το γεγονός ότι όταν το 1995 η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ υπέγραψε την Ενδιάμεση Συμφωνία – την οποία έχει κάνει «σημαία» της η σημερινή κυβέρνηση- η Ν.Δ. ως αντιπολίτευση είχε ζητήσει την παραίτηση της κυβέρνησης…