[ Δρόμοι ]

Οι φτωχοί…
… εργαζόμενοι, οι συμβασιούχοι, οι απολυμένοι, οι άνεργοι, οι αόρατοι αυτής της ζωής, βγαίνουν αυτές τις μέρες από τις σκοτεινές γωνιές τους και πλημμυρίζουν τις οθόνες της τηλεόρασης. Πρόκειται άραγε για μια απλή φιλανθρωπική διάθεση ή μήπως έτσι ακριβώς παραμένουν στο σκοτάδι τα δυο σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν σήμερα τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, η ισότητα και η κοινωνική δικαιοσύνη;

«Πες μου…
… μπαμπά, γιατί οι φτωχοί είναι φτωχοί;». Σε αυτή την άδολη απορία που θα μπορούσε να εκφράσει ένα παιδί, ακούγονται απαντήσεις που υπονοούν πως η μιζέρια και η φτώχεια δεν είναι κάτι που υφίστανται οι άνθρωποι, αλλά που το επιλέγουν. Οι «φτωχοί εργαζόμενοι» έχουν γίνει της μόδας κι είναι αδύνατον πια να ανοίξει κανείς την τηλεόρασή του χωρίς να δει κάποια ταλαίπωρη κυρία να επιβραβεύεται επειδή ακριβώς είναι άνεργη, μεγαλώνει μόνη τα παιδιά της και δεν τα βγάζει πέρα. «Κυρία μου, συγχαρητήρια! Μόλις κερδίσατε τους μισθούς μιας ολόκληρης χρονιάς (το βασικό), συν δώρα Πάσχα, Χριστουγέννων!» «Κι εσείς κυρία μου, κουπόνια 600 ευρώ τον μήνα για τα ψώνια σας στο σούπερ μάρκετ».

Σε περιόδους…
… εργατικών αναταραχών και κινητοποιήσεων- όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στη Γαλλία και την Ιταλία- τα μέσα ενημέρωσης ανακαλύπτουν τον σκληρό κόσμο της εργασίας. Πρόκειται άραγε για μια ειλικρινή διάθεση ή αναγκάζονται να υποκύψουν στις αφόρητες πιέσεις που ασκεί η κοινωνία; «Απευθύνονται κυρίως στο συναίσθημα και στέκονται μόνο στην επιφάνεια των πραγμάτων», παρατηρεί στο περιοδικό «Μαριάν» ο Ζακ Κοτά, συγγραφέας του βιβλίου «7 εκατομμύρια φτωχοί εργαζόμενοι». Απλοί αριθμοί σε κρατικές στατιστικές που κρύβουν την ανθρώπινη πραγματικότητα, οι φτωχοί εργαζόμενοι παρουσιάζονται σαν το λιγότερο κακό που δικαιολογεί τις ανισότητες: ένας φτωχός εργαζόμενος παραπάνω, ένας άνεργος λιγότερο! Σαν να είναι μονάχα αυτή η επιλογή ενός εργαζόμενου: ή να εργάζεται για ένα μισθό πείνας ή να περιμένει στην ουρά του ταμείου ανεργίας. Και κάπου στη γωνία, τον περιμένει ένας δημοσιογράφος με φιλανθρωπική διάθεση. «Για να δείξει πόσο είναι αξιολύπητος, καταδικασμένος να τρέχει σε δουλειές του ποδαριού, με δυο λόγια αποκτηνωμένος», γράφει ο Ζεράρ Μπορντιγιά, συγγραφέας του βιβλίου «Οι ζωντανοί και οι νεκροί». Σαν να μη χρειάζεται πια η εργατική τάξη σε τίποτα και σε κανέναν, η εργασία και η ανεργία παρουσιάζονται τόσο υποτιμητικά που αξίζουν τη φιλανθρωπία μας. Στις «Μυθολογίες»…
… ο Ρολάν Μπαρτ έγραφε για την περίπτωση του καλοκάγαθου υπερασπιστή των φτωχών αββά Πιερ: «Με ανησυχεί αυτή η κοινωνία που τόσο άπληστα καταναλώνει αυτή την επίδειξη φιλανθρωπίας και που ξεχνάει να αναρωτηθεί για τις συνέπειές της, τις χρήσεις της και τα όριά της. Αναρωτιέμαι λοιπόν κι εγώ μήπως αυτή η ωραία και συγκινητική αγιογραφία του αββά Πιερ δεν είναι παρά ένα άλλοθι με το οποίο το κράτος, για μια ακόμη φορά, αναλαμβάνει να αντικαταστήσει ατιμωρητί την πραγματικότητα της δικαιοσύνης με χειρονομίες φιλανθρωπίας».