Χρήμα / Ενέργεια

Μπωφόρ στην Ευρώπη, νηνεμία στην Ελλάδα

Ό,τι αντιπροσώπευε για την παγκόσμια οικονομία η επενδυτική έκρηξη στη νέα τεχνολογία προς τα τέλη της δεκαετίας του 1990, αντιπροσωπεύει σήμερα η αγορά των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).

Πρόσφατη μελέτη του ΟΗΕ δείχνει ότι οι επενδύσεις σε ΑΠΕ παγκοσμίως ήταν το 2006 55 δισ. δολάρια και το 2007 ανήλθαν σε 71 δισ. δολάρια. Αύξηση 30% μέσα σε μία χρονιά, με την ανοδική τάση να συνεχίζεται και φέτος.

Στον χώρο εισέρχονται συνεχώς νέα κράτη που απουσίαζαν παντελώς από τον χάρτη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, όπως η Αίγυπτος, το Ιράν, το Μαρόκο, το Μεξικό, η Βραζιλία και η Νότιος Αφρική, ενώ κοσμογονία συντελείται και στη βιομηχανία. Χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία κατασκευάζουν συνεχώς εργοστάσια παραγωγής εξαρτημάτων για ανεμογεννήτριες. Με τη μόνη διαφορά ότι οι εξελίξεις αυτές αφορούν σε άλλες χώρες, όχι στην Ελλάδα. Σύμφωνα με στοιχεία των φορέων που εκπροσωπούν τον χώρο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, το 2007 στην Ελλάδα επενδύθηκαν σε παρόμοιες τεχνολογίες μόνο 420 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 200-205 εκατ. ευρώ αφορούσαν εγκατάσταση σε ταράτσες σπιτιών απλών ηλιακών θερμοσιφώνων!

Τα ποσά δηλαδή που επενδύθηκαν σε καινοτόμες πράσινες τεχνολογίες δεν ξεπέρασαν τα 220 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 140 εκατ. ευρώ σε αιολικά πάρκα. Για να κατανοήσει κανείς πόσο χαμηλό είναι αυτό το νούμερο, πέρυσι οι αιολικές επενδύσεις στην Ισπανία έφτασαν τα 4 δισ. ευρώ, στη Γερμανία τα 2 δισ. ευρώ, στη Γαλλία το 1 δισ. ευρώ, στην Ιταλία τα 600 εκατ. ευρώ, ενώ στην παρόμοια από πλευράς πληθυσμού και ρυθμών ανάπτυξης μ΄ εμάς Πορτογαλία, τα 500 εκατ. ευρώ.

Ίδια εικόνα επικρατεί και στα φωτοβολταϊκά. Το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον είχε ως αποτέλεσμα να πραγματοποιηθούν πέρυσι έργα 70 εκατ. ευρώ σε φωτοβολταϊκά συστήματα, εκ των οποίων το 50% αφορούσε τη μονάδα παραγωγής εξαρτημάτων της Sollar Cells Ηellas στην Πάτρα (το μοναδικό εργοστάσιο στην Ελλάδα). Το υπόλοιπο 50% κατευθύνθηκε σε αγορά- εγκατάσταση εξοπλισμού αλλά και σε μελέτες που υποβλήθηκαν προς έγκριση στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, εκ των οποίων μόνο ένα ποσοστό θα μετουσιωθεί σε έργα. Αν όμως στη Ελλάδα οι επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά συστήματα ήταν 70 εκατ. ευρώ, στην Ισπανία- εισήλθε δυναμικά στον τομέα αυτό μαζί με τη χώρα μας- έφτασαν πέρυσι τα 7,75 δισ. ευρώ! Ήταν δηλαδή 110 φορές περισσότερες.

Τ εράστια ζήτηση για εξαρτήματα διεθνώς
Είναι τέτοιοι οι ρυθμοί ανάπτυξης της παγκόσμιας αγοράς, ώστε τα εξαρτήματα που παράγονται διεθνώς για έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας δεν επαρκούν για να καλύψουν τη ζήτηση. Το ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί μία χώρα όπως η Ελλάδα δεν μπαίνει δυναμικά στην παραγωγή εξαρτημάτων παραδείγματος χάριν για φωτοβολταϊκά και αιολικά συστήματα και αφήνει τον ρόλο αυτό σε άλλους.

Η γραφειοκρατία που «σκοτώνει» τα αιολικά πάρκα, αφήνοντας την Ελλάδα καθηλωμένη σε μικρά νούμερα, εμμέσως ακυρώνει και την προοπτική δημιουργίας εγχώριας βιομηχανίας κατασκευής ανεμογεννητριών. Αν ήταν εφικτό να εγκαθιστούμε κάθε χρόνο τα αιολικά που χρειάζεται για να πιάσουμε τους κοινοτικούς στόχους (θα έπρεπε να λειτουργούν καινούργια πάρκα ι σχύος 1.000 ΜW κάθε χρόνο μέχρι και το 2020, αντί για 126 ΜW που εγκαταστήσαμε πέρυσι), τα μεγέθη αυτά θα ήταν αρκετά για να στηρίξουν μια εγχώρια βιομηχανία παραγωγής ανεμογεννητριών. Στα φωτοβολταϊκά κάτι πάει να γίνει, αφού ξεκίνησε η λειτουργία του πρώτου εργοστασίου το 2007. Ωστόσο και σε αυτόν τον τομέα πρέπει να ξεμπλοκάρει η αγορά για να στηρίξει επενδύσεις και στη βιομηχανία. Σε άλλους τομείς όπως γεωθερμία, βιοάεριο και βιομάζα δεν υπάρχει ούτε σοβαρή αγορά ούτε και παραγωγή. Όσο για το βιοντίζελ, λειτουργούν 10 εργοστάσια και φαίνεται ότι η παραγωγική δυνατότητα υπερβαίνει τη σημερινή ζήτηση, αλλά προφανώς χρειάζεται μακροχρόνια και ξεκάθαρη πολιτική- σήμερα απουσιάζειγια να αντέξουν αυτές οι επενδύσεις στον χρόνο.

Στα 100 δισ. δολάρια η παγκόσμια κεφαλαιοποίηση
Σε παγκόσμιο επίπεδο οι επενδύσεις σε αιολικά το 2007 ανήλθαν σε 20 δισ. ευρώ και στα φω τοβολταϊκά σε 13,5 δισ. ευρώ. Ταυτόχρονα, η κεφαλαιοποίηση των 135 μεγαλύτερων εισηγμένων σε χρηματιστήρια εταιρειών παγκοσμίως που κατασκευάζουν ΑΠΕ και επενδύουν σε αυτές έφτασε το 2007 τα 100 δισ. δολάρια. Τα αντίστοιχα νούμερα το 2005 ήταν 50 δισ. δολάρια, ενώ οι μεγάλες εταιρείες δεν ήταν παρά 85 παγκοσμίως. Μέσα δηλαδή σε δύο χρόνια η κεφαλαιοποίηση των επιχειρήσεων διπλασιάστηκε. Κατά την περίοδο 2002-2006, η μέση ετήσια αύξηση επενδύσεων σε ΑΠΕ παγκοσμίως αυξήθηκε ανάλογα με το είδος της τεχνολογίας 10%60%. Ο μεγαλύτερος επενδυτής πλέον στον κόσμο είναι η Κίνα και ακολουθούν η Γερμανία, οι ΗΠΑ, η Ισπανία, η Ινδία και η Ιαπωνία. Κοσμογονικές εξελίξεις σημειώνονται και στα έργα από βιομάζα, τομέας που παράγει θερμότητα η οποία ισούται με πέντε φορές το σύνολο της θερμότητας που παράγουν τα ηλιακά και η γεωθερμία μαζί. Σε ό,τι αφορά τη βιοαιαθανόλη (με πρώτη ύλη το καλαμπόκι), οι ΗΠΑ είναι και θα παραμείνουν ο μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο, ενώ η Βραζιλία έχει ανακοινώσει ότι θα αυξήσει κατά 50% την παραγωγή της έως το 2009. Ήδη, η αιθανόλη το 2005 προμήθευσε το 40% των καυσίμων στα οχήματα που κυκλοφορούσαν στη Βραζιλία.