ΔΡΟΜΟΙ

Οι κυβερνήσεις…
… δεν πρέπει να παρεμβαίνουν στην οικονομία της αγοράς. Εδώ και τουλάχιστον δύο δεκαετίες, όποιος τολμούσε να αμφισβητήσει αυτό το ιδεολόγημα του νεοφιλελευθερισμού, είχε εξασφαλισμένη τη «ρετσινιά» του αριστερού. Ίσως έχει έρθει πια η ώρα να την αποτινάξει από πάνω του. Γιατί εδώ και μερικούς μήνες βλέπουμε τις κεντρικές τράπεζες της Αμερικής και της Ευρώπης να προσπαθούν να σώσουν τα χρηματιστήρια και τις τράπεζες που κερδοσκόπησαν με τα ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια, χορηγώντας τους γερές δόσεις από κρατικό χρήμα. Η εθνικοποίηση…
… δεν παύει να είναι σήμερα μία απαγορευμένη λέξη. Η αλήθεια όμως είναι πως τόσο η αμερικανική όσο και η βρετανική οικονομία παραμένουν ακόμη ζωντανές χάρη στις κρατικές παρεμβάσεις. Στη Βρετανία, το 40% της οικονομίας «περπατάει» με κρατικές δαπάνες σε υποδομές και σε συμβόλαια που παρέχουν αποφασιστική στήριξη στον επιχειρηματικό τομέα. Στην Αμερική, οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις της βαριάς βιομηχανίας της χώρας δουλεύουν κυρίως με κρατικά συμβόλαια. Και ο νεοφιλελεύθερος μύθος για την κατάργηση του κράτους στην οικονομία; Ίσως οι αριστεροί έχουν πιστέψει σε αυτόν περισσότερο από όσο οι ίδιοι οι νεοφιλελεύθεροι. Γιατί να καταργήσει κανείς ένας κράτος, όταν μπορεί να το βάλει να δουλεύει για λογαριασμό του; Η οικονομία…
… της αγοράς δεν κατήργησε το κράτος. Απλώς άλλαξε τον χαρακτήρα των κρατικών παρεμβάσεων. Πολλές από τις μεγάλες πρώην εθνικοποιημένες βιομηχανίες και υπηρεσίες της Βρετανίας που τα τελευταία χρόνια ιδιωτικοποιήθηκαν με μεγάλες φανφάρες εξακολουθούν να επιδοτούνται γενναία από το κράτος. Παράδειγμα αποτελεί η Βίρτζιν Ρέιλ του Ρίτσαρντ Μπράνσον. Οι επενδύσεις του Μπράνσον μπορεί να είναι ριψοκίνδυνες, αλλά όχι γι΄ αυτόν. «Εκείνοι που πληρώνουν τη νύφη- και μάλιστα πανάκριβα, όπως επισημαίνει ο Μικ Χιουμ στην εφημερίδα «Τάιμς του Λονδίνου»- είναι οι επιβάτες του και οι Βρετανοί φορολογούμενοι». Οι οικονομίες της Αμερικής και της Ευρώπης δεν στηρίζονται πια σε επιχειρήσεις με υγιή χρηματοοικονομικά δεδομένα, αλλά σε επιχειρήσεις που λειτουργούν με επιδοτήσεις και με δανεισμένα κεφάλαια. Γι΄ αυτό τα χρηματιστήρια ανεβοκατεβαίνουν κάθε τόσο σε κατάσταση υστερίας, περιμένοντας το επόμενο «κραχ», ενώ η πραγματική οικονομία σέρνεται πίσω τους.

Μια χρεοκοπία…
… κρύβεται πίσω από όλη αυτή την κατάσταση. Αλλά δεν πρόκειται μόνο για τη χρεοκοπία των τραπεζών που ρισκάρισαν τα πάντα στον βωμό της κερδοφορίας. Η μεγαλύτερη χρεοκοπία είναι των πολιτικών, που ξέχασαν την πολιτική έξω από τα κοινοβούλια και ανέλαβαν να γίνουν μάνατζερ των τραπεζών. Την ώρα που ιδιωτικοποιούν τη μία μετά την άλλη τις πιο κρίσιμες βιομηχανίες και υπηρεσίες δημοσίου συμφέροντος, αναλαμβάνουν την εξυπηρέτηση των τραπεζιτών, εθνικοποιώντας κάθε τόσο τις ζημιές τους. Κι όμως, περιμέναμε κάτι διαφορετικό από τους πολιτικούς: να μας πουν την αλήθεια για την οικονομία και την κοινωνία και να μας δείξουν πως δεν βλέπουν τους ανθρώπους μονάχα σαν μετόχους, φορολογουμένους και υποψήφιους δανειολήπτες.