Γνώμη Η μέθοδος

Ανατρέχω στην ομιλία του Πρωθυπουργού κατά τη συζήτηση των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης, στις 28 του περασμένου Σεπτεμβρίου.

«Αποκλείουμε», διαβάζω στο προοίμιο, «άγονες αντιπαραθέσεις, πρακτικές οξύτητας, μεθοδεύσεις πόλωσης. Είμαστε σταθερά προσηλωμένοι στο τρίπτυχο: διάλογος, συνεννόηση, σύνθεση». Και παρακάτω, σε μια σύντομη αναφορά στο Ασφαλιστικό, διαβάζω μαζί με μια προαναγγελία «ευρύτατου κοινωνικού και πολιτικού διαλόγου»: «Η βασική αρχή της πολιτικής μας είναι ξεκάθαρη: Τα μεγάλα ζητήματα της κοινωνίας δεν αντιμετωπίζονται ερήμην της κοινωνίας, αντιμετωπίζονται όταν η κοινωνία γνωρίζει καλά τα δεδομένα και τις προοπτικές».

Αυτά αναγνώστηκαν, με τη συνήθη στομφώδη εκφορά, ενώπιον της εθνικής αντιπροσωπείας. Πέντε και κάτι μήνες αργότερα, οι ωραίοι λόγοι δοκιμάζονται στην πράξη.

Ένα νομοσχέδιο 148 άρθρων φτάνει στη Βουλή. Βαπτίζεται ασφαλιστική μεταρρύθμιση. Ως κατευόδιο έχει μια σύντομη, μελοδραματική εμφάνιση του Πρωθυπουργού στο χολ του Μαξίμου με πόζα Καποδίστρια, έτοιμου να θυσιαστεί, να πιστολιστεί στα σκαλιά της εκκλησιάς ή έστω να αναλάβει το «πολιτικό κόστος» και να μην υποχωρήσει. Λανσάρεται με μια ωραία, οπτικοακουστικά άρτια- μα άνευ πολλών διευκρινίσεων- παρουσίαση από την αρμόδια υπουργό. Και το πράγμα έρχεται με φούρια στην εθνική αντιπροσωπεία, να ψηφιστεί με διαδικασία εξπρές και με πλειοψηφία εξασφαλισμένη με τη μέθοδο της κομματικής πειθαρχίας. Την άλλη Πέμπτη, έξω από την πόρτα.

Στο μεταξύ, η ΓΣΕΕ εκτιμά ότι αν στύψεις τα 148 άρθρα του νομοσχεδίου, εξοικονομείς το πολύ 320 εκατ. ευρώ (μια μικρή σταγόνα στον ωκεανό των αναλογιστικών ελλειμμάτων του ΙΚΑ και των 8 δισ. που χρωστά το κράτος στα Ταμεία). Οι ειδικοί διαμαρτύρονται ότι οι ενοποιήσεις των Ταμείων δεν μπορούν να σταθούν χωρίς αναλογιστικές μελέτες που να εκτιμούν τις συναφείς συνέπειες κι ότι τα κρισιμότερα προβλήματα (η μαύρη τρύπα στις εισροές του συστήματος, ο εξορθολογισμός και εκδημοκρατισμός της οργάνωσης και διοίκησης των Ταμείων κ.λπ.) απλώς αγνοούνται.

«Ξεκάθαρα» πράγματα- που θα έλεγε και ο οπαδός του διαλόγου, της συνεννόησης και της σύνθεσης Πρωθυπουργός μας: Ο διάλογος περιττεύει, η συνεννόηση και η σύνθεση πολιτικά βλάπτουν. Οι απεργίες, αντιθέτως, ωφελούν πολιτικά την κυβέρνηση και όταν όλα θα τελειώσουν κανείς δεν θα θυμάται τίποτε άλλο πέραν του ότι ο μεταρρυθμιστής Πρωθυπουργός εστάθη ατρόμητος και ανυποχώρητος

Οι άμεσα θιγόμενοι εκτιμούν ότι οι απώλειες στις επικουρικές συντάξεις που προκύπτουν από τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου κινούνται από 30% μέχρι και 60%. Και οι απεργίες παραλύουν τη ζωή της χώρας, μεταξύ διακοπών ρεύματος και σκουπιδιών στους δρόμους.

Έχουν δίκιο ή άδικο οι διαμαρτυρόμενοι; Είναι στυγνοί προνομιούχοι ή δικαίως αγανακτισμένοι εργαζόμενοι οι απεργοί της ΔΕΗ; Είναι πολιτικά υποκινούμενα «ρετιρέ» οι υπάλληλοι στην καθαριότητα ή έχουν χίλια δίκια να αφήνουν τις σακούλες να σωρεύονται στα πεζοδρόμια; Δεν θα μάθουμε ποτέ. Οι υπολογισμοί τους δεν αντικρούονται από κανέναν. Τα επιχειρήματά τους δεν λαμβάνουν απαντήσεις. Συζητήσεις δεν διεξάγονται. Οι υπουργοί, αρμόδιοι και αναρμόδιοι, είναι εξαφανισμένοι. Και αντί απαντήσεως στα επιχειρήματα, τα αιτήματα ή την οργή των απεργών, έχουμε απειλές, αγωγές (από «αγανακτισμένους» πολίτες-επιχειρηματίες) και προσπάθεια αντιπαράθεσης των απεργών με τους τηλεδιαμαρτυρόμενους «νοικοκυραίους».

«Ξεκάθαρα» πράγματα- που θα έλεγε και ο οπαδός του διαλόγου, της συνεννόησης και της σύνθεσης Πρωθυπουργός μας: Ο διάλογος περιττεύει, η συνεννόηση και η σύνθεση πολιτικά βλάπτουν. Οι απεργίες, αντιθέτως, ωφελούν πολιτικά την κυβέρνηση (διότι η αντίδραση δημιουργεί την ψευδαίσθηση της δράσης και οι απεργίες κάνουν τον κόσμο να πιστεύει ότι το νομοσχέδιο Πετραλιά είναι μια κάποια μεταρρύθμιση) και όταν όλα θα τελειώσουν (την ερχόμενη Πέμπτη, ελπίζουν, όταν ο νόμος θα έχει ψηφιστεί) κανείς δεν θα θυμάται τίποτε άλλο πέραν του ότι ο μεταρρυθμιστής Πρωθυπουργός εστάθη ατρόμητος και ανυποχώρητος.

Αυτή είναι η μέθοδος. Κυνική; Οπωσδήποτε. Πολιτικά αποτελεσματική; Θα δείξει. Μα, σίγουρα, αποδομητική της νομιμοποίησης της πολιτικής.

Κατά τα άλλα, είχε δίκιο, βέβαια, ο κ. Καραμανλής όταν έλεγε ότι τα μεγάλα ζητήματα της κοινωνίας (όπως το Ασφαλιστικό) «δεν αντιμετωπίζονται ερήμην της κοινωνίας». Και μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι συνεπής στην αρχή που εξήγγειλε. Η τρέχουσα «μεταρρύθμιση» δεν επιδιώκει να αντιμετωπίσει κανένα μεγάλο ζήτημα, δεν επιδιώκει να λύσει το Ασφαλιστικό, δεν φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που θα έχει το σύστημα στο μέλλον. Έχει στόχο να ανακουφίσει προσωρινά μια δημοσιονομική πολιτική που αγκομαχά και αποβλέπει μόνον στο εδώ και τώρα: να κλείσει τώρα κάποιες δημοσιονομικές τρύπες- για το μέλλον ας παιδευτεί κάποιος άλλος, στο μέλλον. Συνεπώς, η δουλειά γίνεται άνετα «ερήμην της κοινωνίας». Η συμμετοχή της, αντιθέτως, θα μπέρδευε τα πράγματα…