«Ο Έλληνας έχει μάθει να βολεύεται»

Τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε το παρελθόν «μέσα από μια τουριστική, εμπορευματοποιημένη ματιά» καταγγέλλει ο ζωγράφος Γιάννης Ψυχοπαίδης μέσα από την αναδρομική του έκθεση «Νόστος»
«Η καταστροφική πυρκαγιά του καλοκαιριού στην Ολυμπία τίθεται ως όριο σε μια ακραία πορεία αυτοκαταστροφής του τόπου και της κοινωνίας, η οποία αποδεικνύει ότι όσοι διαχειρίζονται τα κοινά οδηγούν στην καταστροφή τον πολιτισμό και το περιβάλλον. Η πολιτική εξουσία δεν μπόρεσε να υποστηρίξει και να προστατεύσει βασικές αξίες, διότι είναι υποκριτικός ο τρόπος που χειρίζεται ζητήματα πολιτισμού και περιβάλλοντος» λέει στα «ΝΕΑ» ο καταξιωμένος ζωγράφος και καθηγητής της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών Γιάννης Ψυχοπαίδης.

«Και η σπουδή όμως που ακολούθησε για την αποκατάσταση του τοπίου είναι μίζερη και υποκριτική, διαιωνίζοντας το ψέμα. Από τη Μεταπολίτευση και μετά η πολιτική εξουσία αποδεικνύεται κατώτερη των περιστάσεων και οδήγησε στην πλήρη απαξίωση της έννοιας του πολίτη, της πολιτικής, του πολιτισμού. Δεν βλέπω κάτι που θα αναιρέσει το βαρύ αρνητικό φορτίο του Έλληνα, ο οποίος έχει μάθει να βολεύεται και όχι να λειτουργεί ως πολίτης του κόσμου. Του Έλληνα που έχει προσανατολιστεί απολύτως στο ατομικό συμφέρον, τις επιταγές της αγοράς και τον καταναλωτισμό και ο οποίος προσπαθεί να τακτοποιήσει τα συμφέροντά του κατακερματίζοντας τον κοινωνικό ιστό» συνεχίζει ο πολυπράγμων καλλιτέχνης, στη δουλειά του οποίου το πολιτικό σχόλιο αποτελεί βασικό άξονα. Ο Γιάννης Ψυχοπαίδης «χτυπά» ξανά στα εικαστικά δρώμενα της Αθήνας με μια αναδρομή σε έργα που έφτιαξε τα τελευταία 30 χρόνια στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης μέσα από δημιουργίες- σταθμούς που αφορούν στη σχέση του σύγχρονου Έλληνα με την ιστορία του.

«Νόστος» είναι ο τίτλος της έκθεσης που περιλαμβάνει περίπου 80 έργα (σε επιμέλεια Τάκη Μαυρωτά και κείμενο στον κατάλογο από τον Δημήτρη Μαρωνίτη): από το «Αλφάβητο 24+1 Γράμματα» έως το «Γράμμα που δεν έφτασε» και από την «Κληρονομιά του Απόλλωνα» έως τον «Χρησμό» και την «Πατριδογνωσία». Επίσης ένα ολοκαίνουργιο έργο, τον «Μεγάλο Νόστο», μια «μεγάλης κλίμακας ανοιχτή τοιχογραφία που αποτελείται από μικρά έργα, αναφέρεται στην πραγματικότητα, στην ιστορία, στην ιστορία της τέχνης, στην πολιτική, σε οικολογικούς προβληματισμούς και παραμένει σε διάλογο με τη ζωή και τα γεγονότα».

ΙΝFΟ

Η έκθεση «Νόστος» του Γιάννη Ψυχοπαίδη εγκαινιάζεται αύριο στις 20.00 στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (Ν. Δούκα 4, τηλ. 210-7228.321).

Τι ανακαλύπτει ο θεατής μέσα από τον «Νόστο»;

«Μια εικόνα τού πώς αντιλαμβάνεται ο άνθρωπος τον εαυτό του και την ιστορία. Έναν κριτικό στοχασμό στα ψέματα και τις αλήθειες της ζωής και του τόπου. Θέλησα να εκφράσω την αλήθεια που βρίσκεται στη σχέση των πραγμάτων στη σύνθετη καθημερινότητα της ζωής και τις αντιφάσεις της. Πάντα πίσω από την μπροστινή εικόνα υπάρχει μια άλλη που μας μιλά για την αληθινή ζωή. Δεν είναι έργα που αρκούνται σε μια φιλολογική ματιά του θέματος, στο πώς σκάβεται μια επιφάνεια για να βρεθεί η αλήθεια κάτω από το χώμα, αλλά λειτουργούν ως η σκαπάνη που αποκαλύπτει κάτω από το γλυκερά αισθητικό».

Μπορεί η τέχνη να αλλάξει τα πράγματα;

«Η τέχνη δεν ξέρω, αλλά οι καλλιτέχνες πρέπει να αντισταθούν στην απαξίωση, διότι είναι οι άνθρωποι που έχουν καθήκον να περισώσουν τη συλλογική αξιοπρέπεια. Δεν είναι εύκολο. Σημασία έχει η τέχνη να μην ψεύδεται και να απομυθοποιεί τα πράγματα, όχι απαραιτήτως με βίαιες και σαρκαστικές εικόνες, αλλά κυρίως με την αυθεντικότητα της ομορφιάς. Να γεννηθεί μια νέα συλλογικότητα που θα φέρει φως στο τούνελ».


«Εποχή αμηχανίας και ηττοπάθειας»

Πόσο έχουν αλλάξει τα πράγματα στα 30 χρόνια που πραγματεύεται ο Γιάννης Ψυχοπαίδης τη σχέση των Ελλήνων με την ιστορία τους; «Έχουν αλλάξει πολύ οριακά. Έχει χαθεί η αίσθηση ότι μπορείς να αλλάξεις τα πράγματα. Πρέπει να αναζητηθούν νέοι δρόμοι που να συνδέουν τους ανθρώπους, διότι οι πολίτες σήμερα έχουν αφήσει πίσω τους μια χρεοκοπημένη σχέση με το παρελθόν και χρειάζεται να γίνει ένα ξεκαθάρισμα με τόλμη, φαντασία και ευρηματικότητα. Ζούμε σε μια αναγκαστική ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να λύσουμε μόνοι μας τα προβλήματά μας, την ώρα που είμαστε αλυσοδεμένοι με υποχρεώσεις που μας κάνουν να νιώθουμε αδυναμία να υπερβούμε τα δεσμά μας.

Βιώνουμε έναν εσωτερικό εκβιασμό να παραμείνουμε δέσμιοι των επιταγών που έρχονται άνωθεν και λειτουργούν ερήμην μας με αποτέλεσμα να έχει χαθεί το στοιχείο της ουτοπίας, της αίσθησης δηλαδή της υπέρβασης ή έστω μιας ρευστότητας που μπορούσε να οδηγήσει τα πράγματα προς μια άλλη κατεύθυνση.

Ζούμε σε μια εποχή αμηχανίας και ηττοπάθειας που επιτρέπει στους μεγάλους να αλωνίζουν και να σχεδιάζουν τα πράγματα στα μέτρα τους».