Η Ευρώπη των πλούσιων φοροφυγάδων

Το σκάνδαλο στο Λιχτενστάιν έδειξε την έκταση της φοροδιαφυγής των πλουσίων, Ευρωπαίων και μη. Σε πολλές περιπτώσεις, πρόκειται για διευθυντές πολυεθνικών εταιρειών με υπέρογκες απολαβές, οι οποίοι φορτώνουν τα χρήματά τους στις λιμουζίνες τους και τα πηγαίνουν από τη Γερμανία και την Ελβετία στο Λιχτενστάιν, από τη Γαλλία και την Ιταλία στο Μονακό, από την Ισπανία και τη Γαλλία στην Ανδόρα- κρατίδια που ζουν από το χρήμα των φοροφυγάδων. Το σκάνδαλο που ξέσπασε με το Λιχτενστάιν είναι μόνον η κορυφή του παγόβουνου.

Oι μισθοί των διευθυντών των πολυεθνικών επιχειρήσεων αυξάνονται ταχύτερα από το πετρέλαιο, τα δίδακτρα των ιδιωτικών σχολείων, τα νοίκια και έναν σωρό άλλα πράγματα. Για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης, το 1993 οι μισθοί των προέδρων – γενικών διευθυντών έφταναν κατά μέσον όρο τα 2 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Το 2005 είχαν ανέβει κάθετα στα 8,1 εκατ. ευρώ- δηλαδή αυξήθηκαν κατά 304% σε μια περίοδο 12 ετών, σημειώνει ο Κέβιν Τζ. Μέρφι, αντιπρύτανης της αμερικανικής Σχολής Επιχειρήσεων Μάρσαλ. Ενώ πριν από τριάντα χρόνια η αναλογία του μισθού του αφεντικού με εκείνον του λιγότερο καλοπληρωμένου εργαζομένου ήταν 1 προς 20, σήμερα είναι 1 προς περισσότερο από 1.000.

Στη Γερμανία οι μισθοί των διευθυντών αυξήθηκαν πέρυσι κατά 17,5%, ενώ στη Γαλλία 3 στα 4 αφεντικά μεγάλων εταιρειών κέρδισαν το 2007 40% περισσότερα από το 2006

Στην Ελβετία. Την περασμένη Τρίτη κατατέθηκαν στη Βέρνη 118.583

υπογραφές υπέρ της διεξαγωγής δημοψηφίσματος «εναντίον των καταχρηστικών αμοιβών των μεγάλων αφεντικών». Την πρωτοβουλία είχε ο Τόμας Μίντερ, επικεφαλής της εταιρείας καλλυντικών Τrybol, μιας μικρομεσαίας επιχείρησης στο Σαφχάουζεν της Ελβετίας. Όμως τα αφεντικά δεν είναι προνομιούχα μόνο στην Ελβετία. Στη Γερμανία, μελέτη που δημοσιεύτηκε αυτή την εβδομάδα δείχνει πως οι μισθοί των διευθυντικών στελεχών (4.300 άνθρωποι σε 1.300 επιχειρήσεις) αυξήθηκαν πέρυσι κατά 17,5%. Αντίθετα, οι μισθοί των εργαζομένων στα νοσοκομεία, τους παιδικούς σταθμούς, τα ταμιευτήρια, τις μεταφορές ή την αποκομιδή των σκουπιδιών μειώθηκαν στο ίδιο διάστημα κατά 1,5% σε πραγματική αξία.

Στη Γαλλία, σχεδόν τρία στα τέσσερα αφεντικά μεγάλων γαλλικών εταιρειών κέρδισαν 40% περισσότερα το 2007 σε σχέση με το 2006. Επίσης η μέση ετήσια αμοιβή των επικεφαλής των 40 μεγάλων εταιρειών του Χρηματιστηρίου του Παρισιού (CΑC 40), δηλαδή ο βασικός μισθός, τα πριμ και οι οψιόν (δικαιώματα προαίρεσης σε μετοχές), έφτασε πέρυσι τα 6,175 εκατομμύρια ευρώ.

Ίδια κατάσταση και στην Ολλανδία, όπου συζητείται το ενδεχόμενο να εγκαθιδρυθεί ένα πλαφόν στις αμοιβές των διευθυντικών στελεχών στον ιδιωτικό τομέα. Τους τελευταίους μήνες φαίνεται πως έχει δημιουργηθεί μια συναίνεση γύρω από τη λεγόμενη «νόρμα Μπαλκενέντε». Τα 185.000 ευρώ του ετήσιου μισθού του πρωθυπουργού Γιαν-Πέτερ Μπαλκενέντε προτείνεται να γίνουν το ανώτατο όριο για τον δημόσιο τομέα και σημείο αναφοράς για τον ιδιωτικό. «Οι μάνατζέρ μας πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι λειτουργούν ως πρότυπα για την κοινωνία, αλλιώς η κοινωνική οικονομία μας της αγοράς δεν θα είναι πλέον αξιόπιστη», δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Οικονομίας Μίχαελ Γκλος όταν αποκαλύφθηκε πως ο επικεφαλής των Γερμανικών Ταχυδρομείων (Deutsche Ρost) Κλάους Τσουμβίνκελ, ο οποίος στη συνέχεια παραιτήθηκε, αλλά και άλλοι 1.000 πλούσιοι Γερμανοί, φοροδιέφευγαν διατηρώντας τραπεζικούς λογαριασμούς στο Λιχτενστάιν. Ο υπουργός Οικονομικών Πέερ Στάινμπρικ υπογράμμισε πως η μεγαλύτερη απειλή για την κοινωνική οικονομία της αγοράς προέρχεται από τις υπερβολές των πρωταγωνιστών της, επισημαίνοντας πως «οι ελίτ είναι αυτές που διαλύουν το σύστημα».


«Φορολογικά καταφύγια» το Μονακό και η Ανδόρα

«Σ΄ αυτόν τον κόσμο, τίποτε δεν είναι σίγουρο εκτός από τον θάνατο και τους φόρους», σύμφωνα με τον αφορισμό του Βενιαμίν Φραγκλίνου. Από την άλλη, ο Φραγκλίνος δεν ήξερε για το Λιχτενστάιν, το Μονακό ή την Ανδόρα… Η βασιλική οικογένεια του Λιχτενστάιν έχει στην ιδιοκτησία της τη μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας, την LGΤ. Το σύστημα του Λιχτενστάιν λειτουργεί ως εξής: το πριγκιπάτο έχει 15 τράπεζες και περισσότερους από 300 επιτρόπους, συνήθως δικηγόρους, που διαχειρίζονται χιλιάδες «στίφτουνγκεν», δηλαδή «ιδρύματα». Οι ξένοι πελάτες των τραπεζών του Λιχτενστάιν προτιμούν τα στίφτουνγκεν από κάθε άλλη επένδυση επειδή, αν βάλουν χρήματα σ΄ αυτά, δεν πληρώνουν σχεδόν καθόλου φόρους. Επίσης, αν ένας πελάτης θέλει να παραμείνει ανώνυμος, απλώς διορίζει έναν από τους επιτρόπους για να διαχειρίζεται τις επενδύσεις του για λογαριασμό του. Εκτός από το Λιχτενστάιν, το Μονακό και η Ανδόρα περιλαμβάνονται επίσης στον «μαυροπίνακα» που έχει συντάξει ο ΟΟΣΑ με τα «φορολογικά καταφύγια», τα οποία δεν συνεργάζονται με τις φορολογικές αρχές Οι τράπεζες. Πριν από δύο εβδομάδες, οι γερμανικές αρχές, με τη βοήθεια DVD κλεμμένων από την τράπεζα LGΤ (τα αγόρασαν έναντι 4,2 εκατ. ευρώ από τον πρώην υπάλληλο της τράπεζας που τα έκλεψε), εντόπισαν 600- 700 Γερμανούς φοροφυγάδες από τη λίστα των 1.400 ονομάτων μυστικών καταθετών που περιείχαν τα DVD. Ο πρώτος φοροφυγάς-θύμα της λίστας ήταν ο καλοπληρωμένος επικεφαλής των Γερμανικών Ταχυδρομείων, ο οποίος παραιτήθηκε από τη θέση του. Έκτοτε 91 από τα 150 πρόσωπα που έχουν μέχρι στιγμής ερευνηθεί, ομολόγησαν πως είχαν φοροδιαφύγει.

Άλλοι 72 προσήλθαν στην Εφορία και ομολόγησαν τη φοροδιαφυγή τους, χωρίς να δεχθούν επίσκεψη από τις αρχές. Τα πρόσωπα που είναι στόχοι της έρευνας πλήρωσαν ήδη 27,8 εκατ.

ευρώ για να ξεκινήσουν τη ρύθμιση των φορολογικών χρεών τους και οι Γερμανοί εισαγγελείς περιμένουν ότι θα συγκεντρώσουν πολλά ακόμη χρήματα μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνά τους.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η λίστα της LGΤ δείχνει πως στο Λιχτενστάιν έχουν τραπεζικούς λογαριασμούς για να φοροδιαφεύγουν περίπου 100 Βρετανοί, 100 Σουηδοί, 200 Γάλλοι, 150 Ιταλοί, 100 Αμερικανοί, 20 Αυστραλοί, 10 Νεοζηλανδοί και αδιευκρίνιστος αριθμός Ισπανών και Καναδών.