Αυλαία για την Κούβα του Φιντέλ Κάστρο

Το 70% των Κουβανών έχουν γνωρίσει μόνο έναν ηγέτη στη διάρκεια της ζωής τους. Χθες ο 81χρονος Φιντέλ Κάστρο ανακοίνωσε ότι παραιτείται από την προεδρία της Κούβας σημαίνοντας το τέλος μιας ολόκληρης εποχής για το μικρό νησί που αποτελεί, τα τελευταία 50 χρόνια, αγκάθι στην πίσω αυλή των ΗΠΑ.
Βρέθηκε αντιμέτωπος με 10 Αμερικανούς προέδρους, επέζησε από 637 απόπειρες δολοφονίας, αντιμετώπισε την εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων και υπήρξε πρωταγωνιστής στην αμερικανο-σοβιετική κρίση που έφερε τον κόσμο στα πρόθυρα του πυρηνικού πολέμου. Το τέλος της 49χρονης παραμονής στην εξουσία του «κομαντάντε Φιντέλ» ανοίγει τώρα τον δρόμο στους διαδόχους του – πιθανότερος εκ των οποίων είναι

ΟΙ ΔΙΑΔΟΧΟΙ

Καλούνται να προχωρήσουν σε οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η χώρα

ο αδελφός του Ραούλ- να προχωρήσουν σε οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις. Αλλαγές τις οποίες έχει άμεση ανάγκη η Κούβα, η οικονομία της οποίας έχει διαλυθεί μετά τις τέσσερις δεκαετίες του εμπάργκο από τις ΗΠΑ και τη διάλυση της ΕΣΣΔ.

Με γραπτό μήνυμά του, 20 μήνες αφότου παρέδωσε προσωρινά την εξουσία προκειμένου να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση, ο Φιντέλ Κάστρο ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από την προεδρία, αφήνοντας πίσω του το πρώτο κομμουνιστικό κράτος στο δυτικό ημισφαίριο. Από το 1959, όταν μαζί με τον Τσε Γκεβάρα ανέτρεψαν τη δικτατορία του Μπατίστα, ο Κάστρο αποτέλεσε μια ηγετική μορφή για τη Λατινική Αμερική. Εθνικοποίησε πολλές επιχειρή- σεις, προχώρησε σε αγροτικές μεταρρυθμίσεις και βελτίωσε την εκπαίδευση και τις υπηρεσίες υγείας για τους φτωχούς. Ταυτόχρονα όμως επικρίθηκε για τη δημιουργία ενός αστυνομικού κράτους και για τον περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης.

Η ακριβής κατάσταση της υγείας του Φιντέλ δεν έχει γίνει γνωστή ενώ τους τελευταίους μήνες δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως. Η τηλεόραση έχει μεταδώσει κάποια βίντεο και φωτογραφίες από τις συναντήσεις του με ηγέτες όπως ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες και ο Βραζιλιάνος πρόεδρος Λουίς Ιγκνάσιο ντα Σίλβα. Οι Κουβανοί πληροφορήθηκαν για την παραίτησή του από το κρατικό ραδιόφωνο νωρίς το πρωί και στις αντιδράσεις τους που μεταδόθηκαν από τα διεθνή πρακτορεία εξέφρασαν λύπη για «κάτι που ήταν αναπόφευκτο».

Το Κοινοβούλιο της Κούβας αναμένεται να εκλέξει πρόεδρο της χώρας τον 76χρονο αδελφό του Ραούλ, αν και οι αναλυτές δεν θεωρούν απίθανο να επιλεγεί τελικά ένα νεώτερο στέλεχος του κυβερνώντος κόμματος, ο 56χρονος αντιπρόεδρος της χώρας Κάρλο Λάγκε Νταβίλα. Αμερικανοί και Ευρωπαίοι
Η είδηση της παραίτησης του Κάστρο έγινε δεκτή με ικανοποίηση από τον Αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Μπους ο οποίος δήλωσε ότι θα σημάνει την αρχή για τη μετάβαση της Κούβας στη δημοκρατία, όμως ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζον Νεγκροπόντε δήλωσε ότι δεν προβλέπει άρση του οικονομικού εμπάργκο σύντομα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δήλωσε έτοιμη να αναζητήσει τρόπους για τη σύσφιγξη των σχέσεων με την Αβάνα και την έναρξη ενός εποικοδομητικού διαλόγου. Οι σχέσεις Ε.Ε.- Κούβας είχαν διαταραχθεί το 2003 όταν οι Βρυξέλλες πάγωσαν τις διπλωματικές επαφές μετά τη σύλληψη στην Αβάνα 75 διαφωνούντων που είχαν κληθεί σε δεξιώσεις σε ευρωπαϊκές πρεσβείες.


Ποιος είναι ο Ραούλ Κάστρο;

ΑΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ από το πρώτο τους σχολείο μαζί. Πολέμησαν μαζί στη Σιέρα Μαέστρα. Και μετά τη νίκη τους εναντίον των δυνάμεων του Φουλχένσιο Μπατίστα κυβέρνησαν μαζί την Κούβα για σχεδόν πενήντα χρόνια. Παρά το γεγονός όμως ότι ο Φιντέλ έγινε παγκόσμιο σύμβολο, που αρκούσε μόνο το μικρό του όνομα για να τον αναγνωρίσει κάποιος, ο νεώτερος αδερφός του, Ραούλ, παρέμεινε στην αφάνεια. Ακόμη και στην Κούβα, ο κόσμος γνωρίζει λίγα πράγματα για τον μυστηριώδη και βαθύτατα εσωστρεφή άνδρα, που κυβερνά την Κούβα από τότε που ο Φιντέλ Κάστρο υποβλήθηκε σε επέμβαση στο στομάχι τον Ιούλιο του 2006. Τώρα που ο Φιντέλ ανακοίνωσε και επίσημα ότι αποσύρεται από την εξουσία, τίθεται το ερώτημα: ποιος είναι ο Ραούλ Κάστρο και πώς θα κυβερνήσει τη χώρα;

Παρά τη μακρά και στενή συνεργασία τους, οι αδερφοί Κάστρο μοιάζουν σε ελάχιστα πράγματα. Αντίθετα με τον χαρισματικό και επικοινωνιακό Φιντέλ, ο Ραούλ διατηρούσε πάντα χαμηλό προφίλ, ζώντας φαινομενικά ευτυχής στη σκιά του αδερφού του. Θεωρείται επίμονος και αποτελεσματικός, είναι πραγματιστής και, αν χρειαστεί, γίνεται ανελέητος. Ο Ραούλ ήταν ο άνθρωπος που εξόντωσε όλους τους αντιφρονούντες τα πρώτα χρόνια της επανάστασης, κερδίζοντας το προσωνύμιο «Πρώσος» για το ψυχρό στυλ του. Αργότερα έστειλε ακόμη και στενούς του φίλους στο εκτελεστικό απόσπασμα.

Καλωσήλθε το δολάριο
Μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, ο πραγματισμός του τον οδήγησε να ανοίξει τα σύνορα στον ξένο τουρισμό, στο αμερικανικό δολάριο και στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Αναλυτές θεωρούν ότι αυτές οι κινήσεις έσωσαν το καθεστώς Κάστρο από την κατάρρευση στα μέσα της δεκαετίας του 1990. Υποστηρίζουν, επίσης, ότι ο Ραούλ θέλει να μιμηθεί το «κινεζικό μοντέλο», που σημαίνει ανοίγματα στην οικονομία και ταυτόχρονα ασφυκτικό πολιτικό έλεγχο. Αντίθετα μάλιστα με τον αντιαμερικανό αδελφό του, είναι πολύ πιθανό να επιδιώξει αλλαγή στις σχέσεις της Κούβας με τις ΗΠΑ, δηλώνοντας πρόθυμος να διαπραγματευτεί με τον ισχυρό γείτονά του.


«Θέλω να συνεχίσω να πολεμώ ως στρατιώτης ιδεών»

ΜΗΝΥΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΚΟΥΒΑΝΟΥΣ
Με ένα μήνυμά του,που δημοσιεύθηκε στην διαδικτυακή έκδοση της εφημερίδας «Γκράνμα»,ο Φιντέλ Κάστρο ανακοίνωσε στους Κουβανούς ότι δεν θα υπηρετήσει άλλη θητεία ως πρόεδρος της χώρας και επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων,όταν το νέο Κοινοβούλιο της Κούβας συνεδριάσει την ερχόμενη Κυριακή.Στο μήνυμά του αναφέρει μεταξύ άλλων:

«Αγαπητοί συμπατριώτες, Ήμουν στην τιμητική θέση του προέδρου της χώρας επί πολλά χρόνια… Νωρίτερα διετέλεσα πρωθυπουργός για 18 χρόνια. Προσπάθησα πάντα να συμβάλω στην προώθηση της επαναστατική μας δουλειάς με την υποστήριξη της μεγάλης πλειοψηφίας του λαού… Το να προετοιμάσω τον κόσμο για την ψυχολογική και πολιτική μου απουσία, λόγω της κρίσιμης κατάστασης της υγείας μου, ήταν η κύρια υποχρέωσή μου έπειτα από τόσα χρόνια αγώνα. Επιθυμία μου υπήρξε να συνεχίσω να ασκώ τα καθήκοντά μου μέχρι την τελευταία μου πνοή. Αυτό έχω να προσφέρω. Στους συμπατριώτες μου, που μου έκαναν την τεράστια τιμή πρόσφατα να με εκλέξουν μέλος του Κοινοβουλίου, λέω ότι δεν θα δεχθώ τη θέση του προέδρου του Κρατικού Συμβουλίου και του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων.

Θα πρόδιδα τη συνείδησή μου εάν αποδεχόμουν μια ευθύνη που απαιτεί κινητικότητα και απόλυτη αφοσίωση, την οποία δεν είμαι σωματικά ικανός να προσφέρω… Ο δρόμος θα είναι πάντα δύσκολος και θα απαιτεί την ευφυή δύναμη όλων μας… Ας είμαστε πάντα προετοιμασμένοι για το χειρότερο σενάριο. Το “να είσαι τόσο συνετός στην επιτυχία όσο σταθερός στις δυσκολίες” είναι μια αρχή που δεν πρέπει να ξεχάσουμε. Ο εχθρός που πρέπει να νικήσουμε είναι εξαιρετικά ισχυρός, αλλά κατορθώσαμε να τον κρατάμε μακριά εδώ και μισό αιώνα.

Δεν σας αποχαιρετώ. Μοναδική μου επιθυμία είναι να συνεχίσω να πολεμώ ως στρατιώτης ιδεών. Θα συνεχίσω να γράφω υπό τον τίτλο “Σκέψεις του συντρόφου Φιντέλ”. Θα είναι άλλο ένα όπλο για το οπλοστάσιο στο οποίο θα είστε ικανοί να στηρίζεστε. Ίσως η φωνή μου να ακούγεται. Θα είμαι προσεκτικός».


Οι εξόριστοι

Η είδηση της αποχώρησης του Φιντέλ Κάστρο εορτάστηκε δεόντως στη Μικρή Αβάνα του Μαϊάμι, όπου ζει πολυπληθής κοινότητα Κουβανών εξόριστων.
Οι Κουβανοί

Πληροφορήθηκαν την παραίτηση του «κομαντάντε Φιντέλ» από την επίσημη κομματική εφημερίδα «Granma» και κράτησαν κρυφά τα συναισθήματά τους.
Ο Τζορτζ Μπους

«Οι ΗΠΑ θα βοηθήσουν τον λαό της Κούβας να αποκτήσει την ευλογία της ελευθερίας», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος.