Χρήμα / Ασφαλιστικό

Πάνω τα όρια ηλικίας για 1 εκατ. εργαζομένους

Ασφαλιστικό σοκ προκαλεί η συνταγή στην οποία καταλήγει η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση των διογκούμενων ελλειμμάτων των ασφαλιστικών ταμείων. Το νομοσχέδιο για το Ασφαλιστικό αναμένεται να παρουσιασθεί από τον Πρωθυπουργό την ερχόμενη Παρασκευή στη Βουλή και θα αποτυπώνει τη στροφή της κυβέρνησης στη σκληρή γραμμή για τις αλλαγές στις συντάξεις. Παρά τις προεκλογικές υποσχέσεις ότι δεν θα αυξηθούν τα όρια ηλικίας και δεν θα μειωθούν οι συντάξεις και μετά τις παλινωδίες της προηγούμενης ηγεσίας του υπουργείου Απασχόλησης, το νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο προβλέπει αυξήσεις των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης για 1 εκατομμύριο εργαζομένους, ανατροπές στα ασφαλιστικά δικαιώματα με τις ενοποιήσεις των Ταμείων αλλά και αφαιρεί πόρους από τα αποθεματικά τους προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι μαύρες τρύπες του συστήματος.

Πρόκειται για ανατροπές στις οποίες προχωρεί η κυβέρνηση στη δεδομένη συγκυρία όχι μόνο λόγω της πίεσης που προκαλεί η βραδυφλεγής βόμβα των ελλειμμάτων των ασφαλιστικών ταμείων, τα οποία επιδεινώθηκαν σοβαρά κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης της Ν.Δ., αλλά και των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού που επιτείνουν το ασφαλιστικό πρόβλημα. Ο προϋπολογισμός του 2008 θεωρείται κρίσιμος. Ήδη απο τον Ιανουάριο τα έσοδα παρουσιάζουν αποκλίσεις από τους στόχους του, ενώ με αυτόν η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να θέσει σε εφαρμογή τις δεσμεύσεις που ανέλαβε στις Βρυξέλλες εξασφαλίζοντας την έξοδο της χώρας απο την κοινοτική επιτήρηση. Βασική δέσμευση ήταν η «ασφαλιστική μεταρρύθμιση». Σαφώς και η πολιτική συγκυρία κρίνεται από την ηγεσία της κυβέρνησης κατάλληλη για την προώθηση των σχεδίων της για το Ασφαλιστικό. Στην κυβέρνηση προσδοκούν ότι τα μέτρα που θα ανακοινωθούν και τα οποία ήδη προκαλούν θύελλα αντιδράσεων από τα συνδικάτα και τους φορείς αλλά και ενδοκυβερνητικές τριβές, θα μετατοπίσουν την πολιτική ατζέντα από τα σκάνδαλα στις… «μεταρρυθμίσεις». Κατά των σχεδιαζόμενων ανατροπών, ΓΣΕΕ- ΑΔΕΔΥ και επιστήμονες κλιμακώνουν τις απεργιακές κινητοποιήσεις τους, με αποκορύφωμα την 24ωρη πανελλαδική, πανεργατική απεργία την Τετάρτη 13 Φεβρουαρίου.

Σε τι… δεν αφορά
Επισημαίνεται ότι το σχέδιο νόμου για το Ασφαλιστικό:

● Δεν θα αφορά- σε αυτή τη φάση- τη δημόσια διοίκηση και τους στρατιωτικούς. Για τις κατηγορίες αυτές θα υπάρξει νέο νομοσχέδιο.

● Δεν θα προβλέπεται η αναμόρφωση της λίστας των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων. Το θέμα θα παραπεμφθεί σε επόμενη νομοθετική ρύθμιση εντός του έτους, αφού ολοκληρωθεί το πόρισμα της επιτροπής που το εξετάζει.

● Οι επώδυνες αλλαγές θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από το 2013.


Έξι σημεία-φωτιά

Τα σημεία φωτιά του ασφαλιστικού νομοσχεδίου, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι τα εξής:

1Αυξάνεται το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στο 60ό έτος για 35ετή προϋπηρεσία. Σήμερα το απαιτούμενο όριο είναι το 58ο έτος. Σύμφωνα με το επικρατέστερο σενάριο, η κατά δύο έτη αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης θα γίνει σταδιακά με εξάμηνα κατά το πρότυπο του Νόμου Σιούφα και θα ισχύσει για τους ασφαλισμένους που θα συνταξιοδοτούνται από το 2013 και μετά.

Πάντως, πρέπει να σημειωθεί ότι στο συρτάρι υπάρχει και εναλλακτική διάταξη, που προβλέπει ενεργοποίηση της αύξησης ανά έτος από το 2010. Η συνταξιοδότηση με 37ετία χωρίς όριο ηλικίας- σε όσα Ταμεία ισχύει ήδηδεν αλλάζει, αλλά για τη διαδοχική ασφάλιση θα απαιτείται 40ετία.

Παράλληλα αυξάνονται σταδιακά (με την προσθήκη εξαμήνων) έως τα όρια του ΙΚΑ (στα 60

Ενοποιούνται σε 5 ή 6 τα ταμεία κύριας ασφάλισης και αφαίμαξη 10% από τα αποθεματικά των Ταμείων

και 65 χρόνια) τα απαιτούμενα έτη υπηρεσίας ή και η ηλικία για την καταβολή της σύνταξης από τα Ταμεία των ΔΕΚΟ και των τραπεζών. Πρόκειται για αύξηση 5 ετών στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης των εργαζομένων αυτών. Αντίστοιχη αύξηση θα προβλέπεται και για τη συνταξιοδότηση στα 55 έτη (αντί των 50) των εργαζόμενων μητέρων με ανήλικα. Θα δοθούν αντισταθμιστικά οφέλη με αναγνώριση πλασματικού χρόνου για τις εργαζόμενες μητέρες, έως και 6 έτη για 3 παιδιά, και θα καθιερωθούν επιδοτούμενες από τον ΟΑΕΔ άδειες μετ΄ αποδοχών.

2 Ενοποιείται στα εξής 5 ή 6 Ταμεία όλο το φάσμα της κύριας σύνταξης: ΙΚΑ (για τον ιδιωτικό τομέα), Δημόσιο, ΟΓΑ, ΟΑΕΕ (ελεύθεροι επαγγελματίες), Επιστημόνων (μηχανικοί, γιατροί, δικηγόροι) και Τύπου. Επίσης ενοποιούνται τα επικουρικά Ταμεία, εκτός από τα πιο προβληματικά, όπως των ηλεκτροτεχνιτών τα οποία συγχωνεύονται στο ΙΚΑ- ΕΤΕΑΜ.

Θα δημιουργηθούν 11 φορείς επικουρικής ασφάλισης. Βάσει άλλης εκδοχής, τα επικουρικά θα είναι πολύ λιγότερα, 6 έως 8. Σε αυτά περιλαμβάνεται ο ενιαίος επικουρικός φορέας του Δημοσίου με κορμό το ΤΕΑΔΥ στο οποίο θα μεταφερθεί και το ΤΕΑΠΟΚΑ, ένας φορέας επικούρησης για όλες τις ΔΕΚΟ, ο ΕΔΟΕΑΠ (για τα Ταμεία Τύπου) και ενιαίος φορέας για τα υπόλοιπα του ιδιωτικού τομέα. Για την πρόνοια (εφάπαξ βοήθημα) θα προβλέπονται δύο Ταμεία: για το Δημόσιο, με κορμό το πρόνοιας των δημοσίων υπαλλήλων, και για τον ιδιωτικό τομέα.

Για να δημιουργηθεί το ενιαίο Ταμείο πρόνοιας του ιδιωτικού τομέα, θα αποσπαστούν οι αντίστοιχοι κλάδοι άλλων Ταμείων. Για παράδειγμα, το ΤΑΞΥ έχει δύο κλάδους, πρόνοιας και υγείας. Ο κλάδος υγείας θα ενταχθεί στο ΙΚΑ, ενώ ο κλάδος πρόνοιας που θα διασπαστεί θα ενταχθεί στον νέο φορέα, μαζί με το ΤΕΑΥΕΚ (εμπορικών καταστημάτων), τον αντίστοιχο κλάδο του μετάλλου και αυτόν των εμπόρων.

Σε δύο Ταμεία θα ενταχθούν και οι κλάδοι υγείας όλων των Ταμείων. Στο πρώτο θα συμπεριληφθούν οι κλάδοι των ΔΕΚΟ και των τραπεζών και στο δεύτερο, με κορμό τον ΟΠΑΔ, οι κλάδοι υγείας του Δημοσίου. Τα περιουσιακά στοιχεία του κάθε Ταμείου θα τηρούνται σε χωριστό- διακριτό λογαριασμό. Όπως λένε κορυφαία κυβερνητικά στελέχη, οι ενοποιήσεις θα γίνουν «χωρίς ανατροπές και με διατήρηση της οικονομικής αυτοτέλειας του κάθε εντασσόμενου Ταμείου στον ενιαίο φορέα».

3 Καταργείται η διάταξη του Νόμου Ρέππα για την ένταξη των Ταμείων κύριας σύνταξης στο ΙΚΑ. Η νέα ρύθμιση δρομολογεί τη συγχώνευση στο ΙΚΑ όχι μόνο των υπολειπόμενων Ταμείων (ΤΑΠ-ΟΤΕ, Εθνικής Τράπεζας, ΕΤΒΑ, Εθνικής Ασφαλιστικής, ΗΣΑΠ), αλλά και του ΤΑΠ-ΔΕΗ. Από την ένταξη θα εξαιρεθεί πάλι το Ταμείο της Τραπέζης της Ελλάδος.

4 Καθιερώνεται πλαφόν στις επικουρικές συντάξεις, στο 20% της κύριας σύνταξης, όπως ισχύει σε ΙΚΑ και Δημόσιο.

Αντιθέτως, δεν γίνεται παρέμβαση στις κύριες συντάξεις (το ποσοστό των οποίων μειώνεται σταδιακά στο 70% με βάση τον Νόμο Ρέππα).

5 Καθιερώνονται αντικίνητρα για τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις. Εξετάζεται η μείωση της σύνταξης κατά 8% για κάθε χρόνο που ο ασφαλισμένος θα επιλέγει να εξέλθει νωρίτερα στη σύνταξη, από 4,5% που ισχύει σήμερα.

Εξάλλου προβλέπεται προσαύξηση σύνταξης κατά 3,3% κατ΄ ετος (με πλαφόν το 10%) για την παραμονή στην εργασία από το 65ο έως το 68ο έτος της ηλικίας, στην προσπάθεια να υπάρξει κίνητρο για παραμονή στην εργασία. 6 Δημεύεται έως και 10% των προϋπολογισθέντων κοινωνικών πόρων, φόρων υπέρ τρίτων και ειδικών εισφορών, προκειμένου να χρηματοδοτούνται ελλείμματα άλλων Ταμείων.

Σε αυτό τον νέο ΛΑΦΚΑ, εκτός από το 10% των κοινωνικών πόρων, θα εισρεύσουν μικρό ποσοστό από τα έσοδα των μελλοντικών αποκρατικοποιήσεων και μέρος των εσόδων από τα τυχερά παίγνια.


Νέο καθεστώς και νέες αυξήσεις στο πετρέλαιο θέρμανσης

Πρεμιέρα την ερχόμενη Παρασκευή για το νέο σύστημα διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης. Πρόκειται για ένα σύστημα το οποίο χαρακτηρίζεται από τους εμπλεκομένους στην αγορά πετρελαίου ως περίπλοκο και γραφειοκρατικό και όπως όλα δείχνουν φέρνει νέα καπέλα για τους καταναλωτές. Οι εμπλεκόμενοι στο κύκλωμα του πετρελαίου επικαλούνται διαχειριστικό κόστος και απειλούν με νέες αυξήσεις στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης έως και τρία λεπτά το λίτρο, οι οποίες ωστόσο χαρακτηρίζονται αδικαιολόγητες ακόμη και από στελέχη της ίδιας της αγοράς. Δεν αποκλείεται μάλιστα να επικρατήσει αλαλούμ στην αγορά, τουλάχιστον τις πρώτες ημέρες, με προβλήματα στη διάθεση του πετρελαίου, όπως ελλείψεις και καθυστερήσεις στις παραδόσεις.

Το σύστημα θα λειτουργεί ως εξής:

● όλες οι επιχειρήσεις και οι επιτηδευματίες του κλάδου εμπορίας πετρελαίου θέρμανσης θα αγοράζουν το πετρέλαιο θέρμανσης στην ίδια τιμή με αυτήν που αγοράζουν το πετρέλαιο κίνησης, δηλαδή με ενσωματωμένο όλο τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (296 ευρώ ανά 1.000 λίτρα).

● οι πρατηριούχοι θα πωλούν το πετρέλαιο στους καταναλωτές με τη μειωμένη τιμή, που ισχύει και σήμερα, δηλαδή με τον μειωμένο Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (21 ευρώ ανά 1.000 λίτρα).

● θα υποβάλλουν ηλεκτρονικά (το αργότερο εντός επτά ημερών από την παράδοση του πετρελαίου στον καταναλωτή), αναλυτικά στοιχεία της παράδοσης. Συγκεκριμένα, εκτός από τα στοιχεία που αφορούν το όνομα του καταναλωτή, την ποσότητα και τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου του, θα αναγράφεται στο σχετικό τιμολόγιο και θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά ακόμη και ο κωδικός του λογαριασμού της ΔΕΗ του νοικοκυριού που αγοράζει το πετρέλαιο.

● το υπουργείο Οικονομικών θα διενεργεί στη συνέχεια επαλήθευση των στοιχείων του πρατηριούχου και του καταναλωτή (εγκυρότητα ΑΦΜ κ.λπ.) και θα πιστώνει εντός 48 ωρών τη διαφορά του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στον πρατηριούχο. Οι πρατηριούχοι υποστηρίζουν ότι το νέο σύστημα θα τους δημιουργήσει μεγάλο διαχειριστικό κόστος και εκτός από τις ανατιμήσεις, μερίδα αυτών απειλεί ότι θα σταματήσει τις παραδόσεις πετρελαίου θέρμανσης στους καταναλωτές. Στο υπουργείο Οικονομικών υποστηρίζουν ότι όποια προβλήματα προκύψουν τις πρώτες ημέρες εφαρμογής του συστήματος θα είναι «παιδικές ασθένειες» του κλάδου εμπορίας καυσίμων και ότι σύντομα η κατάσταση θα ομαλοποιηθεί.