[ ΓΝΩΜΗ ] Σκεφτείτε Βοσνία ή Σερβία, όχι Ρουάντα

Κάθε μέρα που περνάει, η κατάσταση στην Κένυα γίνεται χειρότερη, πολλοί κάνουν ήδη παραλληλισμούς με τη γενοκτονία της Ρουάντας. Συμμορίες νεαρών οπλισμένων με λόγχες, ρόπαλα και ματσέτες, επιτίθενται στους ξένους πάνω στη γη τους… Οι εικόνες αυτές παραπέμπουν πράγματι στη Ρουάντα του 1994.

Όμως, τα αίτια είναι πολύ διαφορετικά.

Η Ρουάντα έχει ένα κοινωνικό σύστημα μοναδικό στην περιοχή. Οι Χούτου και οι Τούτσι είναι τεχνικά η ίδια εθνοτική ομάδα. Έχουν την ίδια γλώσσα, την ίδια κουλτούρα, τους ίδιους θεούς. Τους χωρίζει η φυλή και η κάστα, οι διαφορετικοί ρόλοι που έπαιζαν στην κοινωνία, όχι η εθνότητα. Όταν η κυβέρνηση των Χούτου απειλήθηκε από μία εξέγερση των Τούτσι, διέταξε τους Χούτου να εξοντώσουν τους Τούτσι. Στη Ρουάντα, Χούτου και Τούτσι μοιράζονταν την ίδια γη. Η λύση ήταν μία: εξόντωση.

Οι Κικούγιου είναι η μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα της Κένυας, η εθνότητα που ωφελήθηκε περισσότερο από την αποικιοκρατία. Κάποιοι Κικούγιου αντιστάθηκαν στην αρπαγή των εδαφών τους από τους Βρετανούς. Όταν ο πρώτος Κενυάτης πρόεδρος, ο Τζόμο Κενυάτα, απαίτησε «ανεξαρτησία τώρα», η Βρετανία επειχείρησε να δημιουργήσει μια συμμαχία άλλων εθνοτήτων της αντιπολίτευσης. Το σχέδιο απέτυχε, οι σπόροι της καχυποψίας ανάμεσα στις κενυατικές εθνότητες έμειναν. Ο Κενυάτα, ένας Κικούγιου, αντάμειψε τους οπαδούς του με εδάφη εγκαταλελειμμένα ή πουλημένα από λευκούς που έφυγαν. Πολλά, βρίσκονταν εκτός των παραδοσιακών περιοχών των Κικούγιου.

Τον Κενυάτα διαδέχθηκε ο Ντάνιελ Άραμπ Μόι, ένας Καλενζίν. Δεν μπορούσε να κάνει πλούσιο τον λαό του- είχαν πια μείνει λίγα εδάφη- κάποιοι από τους πολιτικούς του φίλους όμως έγιναν πάμπλουτοι. Το 2002, όταν πήρε τη θέση του Μόι ο Μουάι Κιμπάκι, ένας Κικούγιου, η ελίτ των Καλενζίν περιθωριοποιήθηκε. Οι υποσχέσεις για ένα πιο δίκαιο Σύνταγμα που είχε δώσει ο Κιμπάκι όσο ήταν αντιπολίτευση, έμειναν υποσχέσεις. Σήμερα, όσες επιχειρήσεις στην Κένυα δεν ανήκουν σε Ασιάτες, βρίσκονται κατά κύριο λόγο στα χέρια Κικούγιου.

Η κενυάτικη οικονομία αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια με ρυθμό 5%. Οι Κενυάτες βλέπουν τον πλούτο γύρω τους, όμως σχεδόν ένας στους δύο ζει μέσα στη φτώχεια. Γι΄ αυτό είναι θυμωμένοι. Οι νοθευμένες εκλογές ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι.

Οι συμμορίες των νέων, λοιπόν, βάζουν στο στόχαστρο τους Κικούγιου, σκοτώνοντας και εκδιώκοντάς τους από τις περιοχές τους. Σε απάντηση, συμμορίες Κικούγιου σκοτώνουν και εκδιώκουν Καλενζίν και Λούο από τις δικές τους περιοχές. Σκεφτείτε Βοσνία ή Σερβία, όχι Ρουάντα. Οι εικόνες είναι φρικιαστικές, φέρνουν την Κένυα και την ευρύτερη Ανατολική Αφρική στο χείλος της οικονομικής κατάρρευσης. Δεν πρόκειται όμως για γενοκτονία.

Ο Ρίτσαρντ Ντάουντεν είναι επικεφαλής του βρετανικού Βασιλικού Αφρικανικού Συλλόγου