[ Πρόσωπα ] Το κρυμμένο μήνυμα του ποιητή

Ποιητές και εξουσία συχνά δεν τα πηγαίνουν καλά, πολύ περισσότερο σε δικτατορίες. Μολονότι κρυμμένο, το αντιχουντικό μήνυμα του Βιρμανού ποιητή Σάου Ουάι, του κόστισε την ελευθερία του.

O Ουάι έκρυψε σε ένα ερωτικό ποίημα με τίτλο «14 Φεβρουαρίου» (η γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου) ένα μήνυμα για τον αρχηγό της χούντας. Αν διαβαστεί η πρώτη μόνο λέξη κάθε στίχου του ποιήματος, το οποίο δημοσιεύτηκε σε ένα δημοφιλές εβδομαδιαίο ψυχαγωγικό περιοδικό, δημιουργείται στα βιρμανικά η φράση «Τρελός με την εξουσία στρατηγός Ταν Σουέ». Δεν είναι γνωστό αν το καθεστώς ανακάλυψε το κωδικοποιημένο μήνυμα ή αν του επισημάνθηκε από κάποιον πληροφοριοδότη. Σε κάθε περίπτωση, ο ποιητής συνελήφθη την περασμένη Τετάρτη, μόλις μία ημέρα μετά τη δημοσίευση του ποιήματος. Ο Ουάι είναι επίσης μέλος μιας οργάνωσης καλλιτεχνών που ονομάζεται Λευκό Ουράνιο Τόξο και βοηθάει παιδιά- φορείς του ιού του ΑΙDS.

Εκ πρώτης όψεως, το τελευταίο ποίημά του είναι τόσο ανώδυνο όσο και τα προηγούμενα του ερωτικού αυτού ποιητή. Μιλάει σ΄ αυτό για έναν άνδρα που του ράγισε την καρδιά ο έρωτας για ένα μοντέλο: «Πρέπει να αγαπάς αληθινά, τρελά, βαθιά και τότε μπορείς να το πεις πραγματική αγάπη», γράφει ο Ουάι. Το ποίημα τελειώνει με μια έκκληση για ενότητα στο όνομα της αγάπης: «Εκατομμύρια άνθρωποι που ξέρετε πώς να αγαπάτε, παρακαλώ χτυπήστε τα χρυσά σας χέρια και γελάστε δυνατά». Όμως κρυμμένο στο ποίημα ήταν το μήνυμα του Ουάι κατά του 74χρονου αρχηγού της χούντας Ταν Σουέ καθώς, στα βιρμανέζικα, η λέξη για το «εκατομμύριο» είναι «ταν», ενώ η λέξη για τον «χρυσό» είναι «σουέ». «Σάου Ουάι, ήρωα ποιητή! Αν μας ρίχνουν στη φυλακή, τότε έχουμε ακόμη κάποια δύναμη», γράφουν στα μπλογκ οι δημοκράτες Βιρμανοί. Το ποίημα του Ουάι δεν είναι κάτι μεμονωμένο. «Καλλιτέχνες προσπαθούν να εκφράσουν τα συναισθήματά τους για την τρέχουσα πολιτική κατάσταση με όποιον τρόπο μπορούν», λέει Βιρμανός δημοσιογράφος στον ανταποκριτή του βρετανικού «Ιντιπέντεντ». Η χούντα φυλάκισε άλλους 96 πολιτικούς ακτιβιστές, παρά την υπόσχεση που έδωσε στον ΟΗΕ ότι θα σταματήσει τις συλλήψεις μετά τις φιλοδημοκρατικές διαδηλώσεις του περασμένου Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, συνολικά 1.850 πολιτικοί κρατούμενοι βρίσκονται σήμερα στις φυλακές της Βιρμανίας (700 συνελήφθησαν για τις διαδηλώσεις του Σεπτεμβρίου και 1.150 πολιτικοί κρατούμενοι είχαν συλληφθεί πριν από τις διαμαρτυρίες αυτές). Η τύχη άλλων, περισσότερων από 80, παραμένει άγνωστη… Την περασμένη Παρασκευή ήταν αδύνατο να βρει κανείς στη Ρανγκούν το τεύχος του περιοδικού με το ποίημα του Ουάι. Μετά την απαγόρευση, οι Αρχές έστειλαν αστυνομικούς και κατέσχεσαν όλα τα αντίτυπα. Όμως φαίνεται πως λίγα βρήκαν για να μαζέψουν. Καθώς διαδίδονταν οι φήμες για την ύπαρξη του ποιήματος με το κρυμμένο μήνυμα, το περιοδικό ξεπούλησε γρήγορα…