Παράδοση που κρατά για τρεις αιώνες

ΠΑΡΑΔΟΣΗ τριών αιώνων έχουν πίσω τους οι πελάδες, δηλαδή οι καλύβες στο πέλαγος, που χρησιμοποιούσαν οι ψαράδες στην περιοχή της λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου. Αρχικά, κατασκευάζονταν από αδιάβρoχo χoρτάρι (ρένα) και καλάμι ενώ στερεώνονταν σε πασσάλoυς για να μην έρχoνται σε επαφή με τη θάλασσα.

Στην πορεία του χρόνου, το χορτάρι και το καλάμι αντικαταστάθηκαν από το ξύλο, ενώ τις τελευταίες δεκαετίες ξεφεύγοντας από το παραδοσιακό μοντέλο οι ψαράδες έφτιαξαν πελάδες- λυόμενα. Στις καλύβες μέσα στη θάλασσα οι ψαράδες ζούσαν τον χειμώνα και ταυτόχρονα αποθήκευαν εκεί τα σύνεργα για το ψάρεμα καθώς οι μετακινήσεις προς το Μεσολόγγι δεν ήταν εύκολες. Τα καλοκαίρια έμεναν στις πελάδες και οι οικογένειές τους. Στις αρχές του 20ού αιώνα τα σπίτια του πελάγους εγκαταλείφθηκαν και τα περισσότερα ρήμαξαν. Γύρω στη δεκαετία του ΄50 πολλοί επέστρεψαν, τα αναστήλωσαν και άρχισαν και πάλι να τα χρησιμοποιούν. Ωστόσο, παρέμενε ασαφές το ιδιοκτησιακό καθεστώς, αφού οι πελάδες είναι χτισμένες σε δημόσιο χώρο – σε δημόσια νερά- και οι οικιστές δεν θεμελιώνουν ιδιοκτησιακό δικαίωμα.

Πελάδες έχουν φιλοτεχνήσει η χαράκτρια Βάσω Κατράκη (στο ομώνυμο μουσείο στο γειτονικό Αιτωλικό) και ο χαράκτης Τάσσος, ενώ εκπληκτικές φωτογραφίες έχει αποτυπώσει ο Αντώνης Τρίτσης και η σύζυγός του στο βιβλίο «Μεσολόγγι, ο τόπος και οι άνθρωποι». Σε μια πελάδα έγραψε αρκετά από τα ποιήματά του ο Κωστής Παλαμάς.