[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Εκλογές ΗΠΑ: ελπίδες και αυταπάτες

ΟΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΕΣ εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες (ΗΠΑ) έχουν αρχίσει να προσελκύουν το ενδιαφέρον μετά τις δύο προκριματικές εκλογές με τα αντιφατικά αποτελέσματα. Η αποχώρηση Μπους από την εξουσία και η προβλεπόμενη επανάκαμψη των Δημοκρατικών στον Λευκό Οίκο αντιμετωπίζονται με αισθήματα ανακούφισης και προσμονής από το σύνολο της υφηλίου και οπωσδήποτε από την Ευρώπη. Για πολλούς λόγους, από τα θέματα του περιβάλλοντος μέχρι τη στρατιωτική επέμβαση στο Ιράκ και την αντιμετώπιση των διεθνών θεσμών όπως ο ΟΗΕ κ.λπ., η περίοδος Μπους θεωρείται μία από τις χειρότερες στην πρόσφατη αμερικανική ιστορία για το διεθνές σύστημα. Μέσα στην περίοδο αυτή, η εικόνα της Αμερικής στην παγκόσμια σκηνή ουσιαστικά κατέρρευσε. Σειρά δημοσκοπήσεων επιβεβαιώνει τη συρρικνούμενη αποδοχή που απολαμβάνουν οι ΗΠΑ από το παγκόσμιο σύστημα. Σε ορισμένες χώρες, και μάλιστα ευρωπαϊκές, οι ΗΠΑ θεωρούνται ως η μεγαλύτερη απειλή για τη σταθερότητα και την ειρήνη, μεγαλύτερη και από την απειλή που αντιπροσωπεύει η Αλ Κάιντα, το Ιράν κ.λπ. Με περίεργο όμως τρόπο στη διάρκεια της θητείας Μπους πιστοποιήθηκε ότι οι ΗΠΑ δεν είναι η μόνη ανεξέλεγκτη υπερδύναμη, ούτε βεβαίως ο Μπους ο μοναδικός πλανητάρχης. Πιστοποιήθηκε ότι άλλα κέντρα έχουν εμφανισθεί στη μεταψυχροπολεμική εποχή και ασκούν επιρροή, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κίνα, η Ινδία, η Ρωσία, η Βραζιλία, κ.ά. Πιστοποιήθηκε ότι από μόνες τους οι ΗΠΑ δεν μπορούν να πετύχουν τους στόχους που θέτουν, κάτι ίσως αυτονόητο για το βαθύτατα αλληλεξαρτώμενο σύστημα. Επομένως, οι ΗΠΑ έχουν και πρόβλημα εικόνας (image) διεθνώς αλλά και, κυρίως, πρόβλημα προσαρμογής και αποδοχής της νέας διεθνούς πραγματικότητας (multilateralism). Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι οι εκλογές θα οδηγήσουν σε όλα αυτά. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο υποψήφιος που θα μπορούσε ίσως εν μια νυκτί να αλλάξει την εικόνα είναι ο Μπάρακ Ομπάμα, αλλά είναι μάλλον απίθανο να φθάσει στον Λευκό Οίκο, παρά τις εξαιρετικές επιδόσεις του. Ως προς την προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα οι προοπτικές δεν είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές, ανεξάρτητα από το ποιος τελικά θα εκλεγεί (αν και μάλλον αποκλείεται να είναι χειρότερος από τη διοίκηση Μπους).

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ