Ταμπού η δωρεά οργάνων για τους Έλληνες

«Περίμενα εννέα χρόνια στη λίστα αναμονής για μεταμόσχευση νεφρού όταν με φώναξαν για πρώτη φορά. Ήμουν ο τρίτος στη σειρά στην περίπτωση που κάτι πήγαινε στραβά με τους δύο προηγούμενους. Πήγα άλλες δύο φορές και στάθηκα τυχερός την τρίτη: στις 15 Οκτωβρίου του 2002. Ο προηγούμενος από μένα δεν μπόρεσε να έρθει από τη Ρόδο, όπου έμενε, και έτσι υποβλήθηκα εγώ στην επέμβαση που μου έδωσε πίσω τη ζωή μου».

O κ. Γρηγόρης Λεοντόπουλος, έπειτα από αρκετά χρόνια ταλαιπωρίας, δηλώνει πως είχε απελπιστεί. Σήμερα, δηλώνει πιο αισιόδοξος απο ποτέ, αφού μπορεί και πάλι να…ζει μια φυσιολογική ζωή. Όπως, όμως, τονίζουν οι ειδικοί, μόνον ένα μικρό ποσοστό των οργάνων που θα μπορούσαν να μεταμοσχευτούν και να σώσουν ζωές αξιοποιούνται τελικά. «Το καλοκαίρι είχαμε τη δυνατότητα να σώσουμε πέντε ανθρώπους από όργανα τριών νεαρών που ήταν εγκεφαλικά νεκροί, αλλά οι συγγενείς είχαν βάλει ξόρκια και μαντζούνια γύρω από τα κρεβάτια τους και κόντεψαν να μας πνίξουν πριν ακόμα προλάβουμε να τους εξηγήσουμε», λέει η νεφρολόγος κ. Αθηνά Γόμπου, διευθύντρια της ιατρικής υπηρεσίας του Ελληνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων.

7 δότες ανά 1 εκατ.
Αρκεί κανείς να αναλογιστεί, πως «σε ένα εκατομμύριο ανθρώπους στην Ελλάδα αντιστοιχούν μόλις 6 με 7 δότες όταν ο μέσος όρος στην Ευρώπη είναι 30 με 40 δότες. Βρισκόμαστε πολύ πίσω τόσο στις αντιλήψεις όσο και στην αναγκαία υποδομή και αυτός ο συνδυασμός έχει σαν αποτέλεσμα να χάνονται άδικα εκατοντάδες άνθρωποι, κάθε χρόνο», συμπληρώνει η κ. Γόμπου.

Είναι ενδεικτικό, πως μόλις το 0,08% του πληθυσμού έχει δηλώσει πως επιθυμεί μετά θάνατον να βοηθήσει ασθενείς δωρίζοντας τα όργανά τους. «Ήθελα από παλιά να γίνω δωρητής οργάνων σώματος αλλά μέχρι το 2001 δεν είχα την ευκαιρία ούτε και το δυνατό ερέθισμα να το κάνω», λέει η κ. Ευγενία Στασινοπούλου. «Δουλεύοντας ως γραμματέας στον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Νεφροπαθών έζησα δίπλα στους ανθρώπους που αντιμετώπιζαν το πρόβλημα και είδα τις δυσκολίες τους. Γνώρισα ανθρώπους που πέθαναν περιμένοντας τη μεταμόσχευση που ποτέ δεν έγινε. Στον σύνδεσμο έχουμε τις κάρτες του ΕΟΜ και δεν δίστασα καθόλου να συμπληρώσω μία από αυτές. Ο καθένας μπορεί να το κάνει αλλά θα πρέπει να ενημερώσει παράλληλα το οικογενειακό του περιβάλλον για να μην υπάρξουν προβλήματα αργότερα».


Εμπόδιο για τις μεταμοσχεύσεις το ίδιο το σύστημα υγείας

ΑΡΝΗΤΙΚΟ ΡΕΚΟΡ στις μεταμοσχεύσεις κατέχει η Ελλάδα, αφού κατέχει την τελευταία θέση στην προσφορά οργάνων σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες. Οι ειδικοί αποδίδουν το γεγονός αυτό στην αγανάκτηση των συγγενών από το ίδιο το ΕΣΥ, ενώ τονίζουν πως συχνά γίνονται «εμπόδιο» και οι ίδιοι οι γιατροί! Είναι ενδεικτικό πως ένα από τα μεγαλύτερα νοσοκομεία της χώρας, ο «Ευαγγελισμός», ανέφερε έναν μόνο δότη το 2006!

Ειδικότερα, το 2007 πραγματοποιήθηκαν λιγότερες μεταμοσχεύσεις από ό,τι το 2006: 140 έναντι 178! Και παρ΄ όλο που αναφέρθηκαν τουλάχιστον 166 δυνητικοί δότες- δηλαδή ασθενείς που έχουν υποστεί εγκεφαλικό θάνατο- τους τελευταίους 12 μήνες αξιοποιήθηκαν μόνον οι 64 (σημειώνεται πως μεταμοσχεύτηκαν από τον καθένα τουλάχιστον δύο όργανα). Την ίδια ώρα, 1.000 περίπου ασθενείς περιμένουν με αγωνία ένα μόσχευμα που θα τους σώσει τη ζωή.

Ο λόγος της κατακόρυφης μείωσης που αγγίζει το 21% είναι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Εθνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ), η άρνηση της οικογενείας να δωρίσει τα όργανα του συγγενή της, παρά το γεγονός ότι γνωρίζει πως ο θάνατος του είναι βέβαιος και υπόθεση μερικών 24ώρων.

Μάλιστα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών, το 70% των συγγενών που καλούνται να αποφασίσουν δίνουν αρνητική απάντηση, είτε επειδή δεν είναι σωστά ενημερωμένοι είτε επειδή έχουν αγανακτήσει με το σύστημα υγείας. Π.χ.

έχουν ταλαιπωρηθεί επειδή ο συγγενής τους νοσηλευόταν σε ράντζο ή επειδή έπρεπε να δώσουν μάχη για να βρουν ένα κρεβάτι στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας.

Παράλληλα, παρατηρείται και το εξής παράδοξο: «Οι μικρές ΜΕΘ της περιφέρειας συμβάλλουν συχνά περισσότερο στην προσφορά μοσχευμάτων απ΄ ό,τι μεγαλύτερες μονάδες που έχουν περισσότερα κρεβάτια και άρα νοσηλεύονται περισσότεροι πιθανοί δότες. Εξαρτάται από το πόσο ευαισθητοποιημένος είναι ο γιατρός ώστε να ενημερώσει τον συντονιστή. Έτσι όμως χάνονται μοσχεύματα που θα έδιναν ζωή σε δεκάδες συμπολίτες μας», τόνισε μεταξύ άλλων ο πρόεδρος του ΕΟΜ κ. Αλκιβιάδης Κωστάκης.

Την ίδια ώρα εκατοντάδες πολίτες απογοητεύονται, καθώς τα χρόνια περνούν και δότης δεν βρίσκεται. Το αποτέλεσμα είναι να…

μεταναστεύουν σε γειτονικές χώρες για να υποβληθούν σε μεταμόσχευση. Στο εξωτερικό, όμως, η επέμβαση κοστίζει έως και 200.000 ευρώ, όταν στην Ελλάδα δεν ξεπερνά τα 45.000- 50.000 ευρώ!

Παράλληλα, οι συντονιστές-γιατροί που εργάζονται στις ΜΕΘ και σε συνεργασία με άλλους γιατρούς της μονάδας παρακολουθούν την εξέλιξη της υγείας των δυνητικών δοτών οργάνων- συχνά δυσκολεύονται να εντοπίσουν τους ασθενείς που έχουν υποστεί εγκεφαλικό θάνατο!

«Αυτό συμβαίνει γιατί οι ασθενείς νοσηλεύονται σε παθολογικές κλινικές, ακόμη και στους διαδρόμους, αφού δεν υπάρχουν αρκετά κρεβάτια στις μονάδες. Το αποτέλεσμα είναι πως οι δότες δεν εντοπίζονται», ανέφερε ο κ. Στράτος Χατζηξηρός, υπεύθυνος Τμήματος Συντονισμού Μεταμοσχευτικής Διαδικασίας ΕΟΜ.


«Δεν δίστασα ούτε στιγμή να δώσω το νεφρό μου»

ΔΩΡΗΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΝ σώματος είναι και ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κ. Γιάννης Διαμαντίδης, που πριν από 8 χρόνια υπέστη νεφρική ανεπάρκεια με αποτέλεσμα να υποβληθεί και ο ίδιος σε μεταμόσχευση. «Είναι κρίμα να είμαστε τελευταίοι στην Ευρώπη. Εμένα μου έδωσε νεφρό η αδελφή μου και έκτοτε πάμε και οι δύο πολύ καλά. Πλέον, όλοι στην οικογένειά μας πιστεύουμε στη δωρεά οργάνων και ελπίζω σύντομα ο κάθε Έλληνας να συνειδητοποιήσει τη σπουδαιότητα αυτής της προσφοράς»! «Δεν δίστασα ούτε ένα λεπτό», προσθέτει από την πλευρά της η κ. Αργυρώ Σπαθοπούλου, αδελφή του κ. Γιάννη Διαμαντίδη. «Έχουν περάσει οκτώ χρόνια από τότε και δεν παρουσίασα κανένα πρόβλημα ύστερα από την επέμβαση της αφαίρεσης του νεφρού».


«Σκυταλοδρομία ζωής» μεταξύ αδελφών

ΣΕ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ, που του δώρισε η αδελφή του, υπεβλήθη και ο πρώην βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κ. Δημήτρης Πιπεργιάς.

«Ήταν 4 Μαρτίου του 2005 που έγινε η μεταμόσχευση. Έπειτα από μία τέτοια εμπειρία, δεν μπορώ παρά να πιστεύω ότι η δωρεά οργάνων είναι μια σκυταλοδρομία αγάπης που εξασφαλίζει τη συνέχεια της ζωής. Πρέπει όλοι μας να αντιληφθούμε ότι φεύγοντας από αυτόν τον κόσμο δεν χρειαζόμαστε πια όργανα που άλλοι συνάνθρωποί μας τα έχουν ανάγκη για να ζήσουν.

Οφείλουμε να συνεχίσουμε τη ζωή και αυτός είναι ένας τρόπος».