[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Αντιπολιτευτικά κενά

Oι προσκείμενοι στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ ισχυρίζονται ότι το κόμμα αδικείται συστηματικά από συγκεκριμένα ΜΜΕ, τα οποία ασχολούνται περισσότερο με την εσωστρεφή και λιγότερο με την εξωστρεφή δραστηριότητά του. Το ΠΑΣΟΚ, διατείνονται, παράγει αξιόλογο κοινοβουλευτικό έργο, το οποίο γίνεται (σκοπίμως) αντικείμενο μικρής προσοχής.

Η θέση αυτή είναι εσφαλμένη. Όχι διότι η αντιπολιτευτική δραστηριότητα του ΠΑΣΟΚ υπερπροβάλλεται, αλλά διότι είναι αρκετά ελλειμματική. Το χαρακτηριστικότερο, ίσως, πρόσφατο παράδειγμα είναι η συζήτηση για τον εκλογικό νόμο. Εκ πρώτης όψεως, επρόκειτο για ένα προνομιακό πεδίο του ΠΑΣΟΚ, ιδιαίτερα της ηγετικής ομάδας που συνέδεσε την επιβίωσή της με τον αγώνα για την «αυτονομία του πολιτικού συστήματος». Οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ παρουσιάστηκαν τελικά από τον τέως βουλευτή (αποτυχόντα στις τελευταίες εκλογές) Μιλτιάδη Παπαϊωάννου, στον οποίο ο πρόεδρος του Κινήματος ανέθεσε τη σχετική αρμοδιότητα.

Στην παρουσίαση, που έγινε ένα μήνα μετά την κατάθεση του κυβερνητικού νομοσχεδίου, επιβεβαιώθηκε η προτίμηση του ΠΑΣΟΚ για το γερμανικό μοντέλο: Η επικράτεια καλύπτεται από δύο επάλληλα εκλογικά «στρώματα». Το πρώτο αποτελείται από μονοεδρικές περιφέρειες. Το δεύτερο, που «κάθεται» πάνω στο πρώτο, από ευρείες πολυεδρικές περιφέρειες. Στις μονοεδρικές υπάρχει ένας υποψήφιος από κάθε κόμμα με τον αναπληρωτή του. Στις πολυεδρικές υπάρχει λίστα. Αυτά είναι τα πολύ βασικά. Πέραν αυτών, δυστυχώς, η πρόταση του ΠΑΣΟΚ είναι γεμάτη κενά, τα οποία θα συμπληρωθούν είτε με «διάλογο με τις πολιτικές δυνάμεις» (οι οποίες ωστόσο απορρίπτουν συλλήβδην την πρόταση…) είτε με το έργο που «θα ανατεθεί σε Ειδική Εκλογική Επιτροπή», στην οποία θα συμμετέχουν «εμπειρογνώμονες ευρείας αποδοχής».

Η πρόταση είναι βουβή ως προς τον αριθμό των ευρέων εκλογικών περιφερειών. Όποιος ήλπιζε ότι το ΠΑΣΟΚ θα άρπαζε την ευκαιρία να πει κάτι ουσιαστικό για την περιφερειακή αναδιάρθρωση της χώρας, έμεινε με την ελπίδα. Ακόμα και η διατύπωση για την κατανομή των εδρών («οι μονοεδρικές θα είναι τουλάχιστον το 1/2 του συνόλου των εδρών και στις πολυεδρικές περιφέρειες θα ενταχθούν κατ΄ ελάχιστον το 1/3 του συνόλου των εδρών») δημιούργησε σύγχυση. Ορισμένοι νόμισαν ότι περισσεύουν πενήντα έδρες, που μάλλον θα δίδονταν

ΣΥΝΟΛΙΚΑ, Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ

είναι πολύ κατώτερη των απαιτήσεων του ζητήματος και των προσδοκιών που είχαν διαμορφωθεί από την ανάδειξή του σε μείζον πολιτικό διακύβευμα

στην Επικράτεια (αλλά αυτό θα απαιτούσε συνταγματική αναθεώρηση!). Οι υπεύθυνοι του ΠΑΣΟΚ όχι μόνο δεν φρόντισαν να διαλύσουν την απόλυτη σύγχυση (επαναφέροντας τα πράγματα στη αοριστολογία του κειμένου τους), αλλά την επέτειναν με τη δήλωση, στη συνέντευξη Τύπου, του Μ. Παπαϊωάννου ότι «αν χρειαστεί, η Επικράτεια θα είναι μία ξεχωριστή Περιφέρεια, δηλαδή ανάμεσα στις περιφέρειες, προσθέτεις άλλη μία»!

Συνολικά, η πρόταση του ΠΑΣΟΚ είναι πολύ κατώτερη των απαιτήσεων του ζητήματος και των προσδοκιών που είχαν διαμορφωθεί από την ανάδειξή του σε μείζον πολιτικό διακύβευμα. Εκτός από τα στοιχειώδη, το ΠΑΣΟΚ ομολογεί ότι είναι τελείως ανέτοιμο να προτείνει σχέδιο νόμου. Στα κρίσιμα σημεία ζητείται η «βοήθεια του κοινού» (που δεν είναι ιδιαίτερα φιλικό απέναντι στους αδιάβαστους και αμήχανους πολιτικούς παίκτες) ή κάποιων ειδικών που θα αναζητηθούν στο ακαθόριστο μέλλον. Εν ολίγοις, το ΠΑΣΟΚ έκαψε το βασικό χαρτί του για την πολυδιαφημισμένη επιδίωξη της «αυτονομίας του πολιτικού συστήματος» χωρίς καν να το παίξει.

Στη Βουλή, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης αθροίζει μικρότερες ή μεγαλύτερες γκάφες: Το κυβερνητικό νομοσχέδιο για τη Σύσταση Εθνικού Ταμείου Κοινωνικής Συνοχής ψηφίστηκε τελικά κατ΄ άρθρο αφού προηγουμένως ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ το καταψήφισε επί της αρχής (ακολουθώντας οδηγίες του ιθύνοντος Θ. Πάγκαλου), παρά την αρχική δήλωση ότι το κόμμα του θα το υπερψήφιζε! Την επόμενη ημέρα, η απουσία κοινοβουλευτικού εκπροσώπου από την αίθουσα επέτρεψε στον υπουργό Δικαιοσύνης να εξαπολύσει επίθεση διαρκείας στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, χωρίς να λάβει ουσιαστική απάντηση. Δεν βρέθηκε κανείς να το προβλέψει, όταν την προηγουμένη ο κ. Παπανδρέου είχε καταφερθεί με πρωτόγνωρη (πράγματι) δριμύτητα εναντίον δικαστικών λειτουργών; Το ίδιο διάστημα, οι κοινοβουλευτικές επιλογές του ΠΑΣΟΚ στην υπόθεση Ζαχόπουλου οδήγησαν στην κλήτευση των άλλοτε υπουργών του (Παπαζώη, Βενιζέλου, Πάγκαλου) και την εξαίρεση του κ. Καραμανλή. (Ορισμένοι ίσως να χαίρονται, στο πλαίσιο της εσωκομματικής εκκαθάρισης, επενδύοντας στην έχθρα του Πάγκαλου για τον Βενιζέλο. Γι΄ αυτούς, ο Καραμανλής έχει πάψει να αποτελεί στόχο).

Παραπατώντας στη Βουλή και αλληθωρίζοντας προς το Συνέδριο, το ΠΑΣΟΚ καταναλώνει τον ωφέλιμο αντιπολιτευτικό χρόνο του. Η κούρσα είναι σε εξέλιξη, αλλά ένας δρομέας βρίσκεται καθηλωμένος στην αφετηρία διεκδικώντας (από ποιον;) μια «νέα αρχή». Φαίνεται μάλιστα ότι θέλει να απαλλαγεί από το ένα πόδι του, για να τρέξει καλύτερα.