Κερκίδες της σιωπής

Oπαδοί ή πελάτες; Όρθιοι ή καθιστοί. Θορυβώδεις ή ήσυχοι; Τι είδους φιλάθλους θέλουν οι σύλλογοι στο σύγχρονο ποδόσφαιρο;

Η μετεξέλιξη και η προσαρμογή του «βασιλιά» των αθλημάτων στη σύγχρονη εποχή σε αγωνιστικό και οργανωτικό επίπεδο έχει και τις ατυχίες της. Στην προσπάθεια να καταπολεμηθεί ο χουλιγκανι- σμός στην Αγγλία, την Ελλάδα και σε άλλες χώρες, οι σύλλογοι είτε μετέτρεψαν τους οπαδούς τους σε «θεατές θεάτρου», όπως συνέβη στην περίπτωση της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, είτε τους απομάκρυναν, όπως συνέβη με την περίπτωση του Παναθηναϊκού και το περίφημο ticket club (και όχι μόνο), αλλά και την πλειονότητα των ιταλικών ομάδων που εφαρμόζουν το ίδιο σύστημα πώλησης εισιτηρίων.

Μία δήλωση του προπονητή της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ σερ Άλεξ Φέργκιουσον,

Όσο πιο πλούσιος είναι πλέον ο φίλαθλος- πελάτης τόσο πιο καλοδεχούμενος από τη διοίκηση. Αυτή η τάση όμως δεν εξυπηρετεί καθόλου τους τεχνικούς που θέλουν φωνές και πίεση

μετά το παιχνίδι της ομάδας του με την Μπέρμιγχαμ, πως οι οπαδοί στο Ολντ Τράφορντ ήταν τόσο ήσυχοι σαν να πήγαιναν σε κηδεία, άναψε φωτιές και έναν κύκλο συζητήσεων για το πώς ακριβώς πρέπει να συμπεριφέρονται οι φίλαθλοι στα γήπεδα.

«Το κοινό ήταν νεκρό. Ήταν το πιο ήσυχο που έχω δει ποτέ. Έμοιαζε σαν να πήγαινε σε κηδεία», ήταν τα λόγια- δυναμίτης του Σερ Άλεξ.

Ποιος φταίει όμως γι΄ αυτήν την κατάσταση; Οι φίλαθλοι υποστηρίζουν πως το λάθος είναι της ίδιας της ομάδας και των απαιτήσεων που έχει από αυτούς στη διάρκεια ενός αγώνα, οι οποίες δεν συνάδουν με τις απαιτήσεις των προπονητών και των παικτών που θέλουν υποστήριξη.

Ο εκπρόσωπος των οργανωμένων οπαδών της Γιουνάιτεντ Κόλιν Χέντρι δίνει την εξής εξήγηση: «Δεν μπορείς να είσαι όρθιος και να κάνεις θόρυβο. Αν προσπαθήσεις να κάνεις κάτι τέτοιο θα έρθει ο “στιούαρντ” θα σε πετάξει έξω και θα σου πάρει και το εισιτήριο διαρκείας. Το γήπεδο μοιάζει σήμερα με αστυνομικό τμήμα. Υπό αυτές τις συνθήκες, τι ατμόσφαιρα επιθυμεί ο Φέργκιουσον»;

Στην περίπτωση της Γιουνάιτεντ το φαινόμενο της «ήσυχης εξέδρας» έχει κι άλλες αιτίες.

Για παράδειγμα, η ακουστική της νέας εξέδρας στο Stretford Εnd είναι πολύ κακή, οι διακεκριμένες θέσεις είναι πάρα πολλές, ενώ εξακολουθεί να μαίνεται η κόντρα μεταξύ των οπαδών και της οικογένειας Γκλέιζερ, στην οποία ανήκει ο σύλλογος, για την απόφασή της να ακριβύνει τα εισιτήρια.

Οι οπαδοί πλέον θεωρούνται πελάτες και όχι φίλαθλοι. Όσο πιο πλούσιος είσαι τόσο περισσότερο καλοδεχούμενος. Αυτή η τάση όμως πηγαίνει κόντρα στη φιλοσοφία του Σερ Άλεξ και σχεδόν όλων των προπονητών που θέλουν ένα γήπεδο που να στηρίζει την ομάδα.

Στη Γερμανία πάντως, αν και τα μέτρα αστυνόμευσης των οπαδών στα γήπεδα δεν είναι τόσο αυστηρά σε σχέση με αντίστοιχα των αγγλικών, οι επικεφαλής του πρωταθλήματος μελετούν σοβαρά πρόταση να επανέλθουν οι εξέδρες των όρθιων.

Προβλήματα με τους φιλάθλους και τον τρόπο που στηρίζουν τις ομάδες τους αντιμετωπίζουν και στη γειτονική Ιταλία.

Παρά το γεγονός ότι αυξήθηκε ο μέσος όρος φιλάθλων στις 16 πρώτες αγωνιστικές κατά 2.786 σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο, εντούτοις τα γήπεδα συνεχίζουν να είναι άδεια και οι λίγοι φίλαθλοι που πάνε παραμένουν σιωπηλοί. Οι Ιταλοί λένε πως τα γήπεδα έχουν χάσει την ποιητικότητά τους από τη στιγμή που απαγορεύτηκαν όλα τα συνθήματα και τα πανό.

Καθοριστικός παράγοντας για την καθίζηση των αριθμών στα ιταλικά γήπεδα είναι η βία αλλά και ο νέος τρόπος διάθεσης των εισιτηρίων (όμοιος με αυτόν που χρησιμοποιεί ο Παναθηναϊκός), ο οποίος δεν επιτρέπει στους φιλάθλους που αποφασίζουν την τελευταία στιγμή να πάνε στα γήπεδα να προμηθευτούν εγκαίρως τα μαγικά χαρτάκια.


Οι διαιτητές «ακούνε» τους οπαδούς

«Γεμίστε τη Λεωφόρο», «Θέλω τη στήριξη του κόσμου», δηλώνει σε κάθε ευκαιρία ο προπονητής του Παναθηναϊκού Ζοζέ Πεσέιρο, ενώ ο Σερ Άλεξ Φέργκιουσον- όπως και όλοι οι προπονητέςθέλουν πιο… ζωηρούς τους οπαδούς της ομάδας τους. Και όχι χωρίς λόγο.

Σε μία από τις μεγαλύτερες μελέτες που έγιναν το 2002 για την Ψυχολογία του Αθλητισμού και της Άσκησης, με τίτλο «Η επίδραση του ήχου του κοινού και η εμπειρία στις αποφάσεις του διαιτητή στο ποδόσφαιρο» και δημοσιεύθηκε στην επίσημη επιθεώρηση της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Αθλητικής Ψυχολογίας, αποκαλύπτεται πως οι διαιτητές επηρεάζονται από τις φωνές του κοινού και ευνοούν τη γηπεδούχο ομάδα.

Στη διάρκεια της μελέτης ζητήθηκε από 40 νέους διαιτητές να πουν την άποψή τους για 47 αμφισβητούμενες φάσεις του αγώνα Λίβερπουλ- Λέστερ που διεξήχθη στο Άνφιλντ την περίοδο 1998-99.

Οι 22 διαιτητές παρακολούθησαν το παιχνίδι στο βίντεο ακούγοντας και τις φωνές των φιλάθλων, χωρίς όμως σχολιασμό, ενώ οι υπόλοιποι 18 διαιτητές το παρακολούθησαν χωρίς ήχο. Το αποτέλεσμα ήταν οι 22 διαιτητές να καταλογίσουν 15,5 % λιγότερα φάουλ σε βάρος της γηπεδούχου ομάδας σε σχέση με αυτούς που παρακολούθησαν το βίντεο χωρίς ήχο! Η μελέτη απέδειξε πως οι φωνές των οπαδών μειώνουν τον αριθμό των φάουλ που καταλογίζει ο διαιτητής σε βάρος της γηπεδούχου ομάδας, αλλά δεν αυξάνει τον αριθμό των φάουλ που καταλογίζονται σε βάρος της φιλοξενούμενης ομάδας.

Σε άλλη έρευνα που έγινε για λογαριασμό του Πανεπιστημίου Γουλβερχάμπτον αποδείχθηκε πως «η επίδραση των φιλάθλων ήταν ο καθοριστικός παράγοντας για το πλεονέκτημα της γηπεδούχου ομάδας» ύστερα από ανάλυση 40.493 αγώνων.