11.000 πρόσφυγες της φωτιάς

«Στη Ζαχάρω έμενα 11 χρόνια. Δεν ήταν μόνο η δουλειά που με κρατούσε εκεί αλλά και η φύση. Η περιοχή ήταν ένας παράδεισος. Μετά την καταστροφή του περασμένου καλοκαιριού δεν έμεινε τίποτα: ούτε φύση, αλλά ούτε δουλειά».

Στις 24 Αυγούστου ο Σπύρος Κιόσια γλίτωσε ως εκ θαύματος από τη φονική πυρκαγιά στην Αρτέμιδα, όπου περισσότεροι από 20 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Όπως αναφέρει ο 26χρονος από την Αλβανία, μετά τις φωτιές στην Πελοπόννησο, πολλοί ήταν οι γνωστοί του που έφυγαν από τις πυρόπληκτες περιοχές.

Συνολικά υπολογίζεται πως περισσότεροι από 11.000 νόμιμοι μετανάστες εγκατέλειψαν την περιοχή γιατί δεν έβρισκαν δουλειά μετά τις ζημιές στις καλλιέργειες. «Σκορπίστηκαν σε διάφορες περιοχές στην Ελλάδα για να βρουν δουλειά», τονίζει ο Σπύρος Κιόσια.

Και συνεχίζει: «Δεν μπορώ πια να κατέβω στη Ζαχάρω. Εκτός από τους ψυχολογικούς λόγους, υπάρχουν και οι πρακτικοί. Οι μετανάστες δουλεύαμε στα κτήματα και κυρίως στις ελιές. Τώρα πια καταστράφηκαν και αυτές».

«Φύγανε από την πρώτη ημέρα από τις πυρόπληκτες περιοχές», παραδέχεται και ο νομάρχης Ηλείας Χαράλαμπος Καφύρας. «Τέτοια εποχή, ιδίως για το μάζεμα των ελιών, ήταν πολλοί, τώρα έχουν μείνει ελάχιστοι. Άκουσα ότι κάποιοι έχουν πάει τώρα στην Κόρινθο», προσθέτει.

Νέα παγκόσμια μάστιγα
Προ των πυλών είναι πλέον η Ελλάδα με το φαινόμενο των «περιβαλλοντικών μεταναστών» που ανέρχονται παγκοσμίως σε 25 εκατομμύρια και εκτιμάται πως έως το 2010 θα ξεπεράσουν τα 50 εκατομμύρια- πρόκειται για ανθρώπους οι οποίοι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν μία περιοχή εξαιτίας των δυσμενών συνθηκών διαβίωσης, που δημιουργούν οι κλιματικές αλλαγές και οι φυσικές καταστροφές. «Δεν έχει ακόμη μπει στην ατζέντα των περισσότερων που συζητούν για το θέμα της μετανάστευσης», αναφέρει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Μεταναστευτικής Πολιτικής Αλέξανδρος Ζαβός και σημαίνει παράλληλα καμπανάκι κινδύνου για το μέλλον της Ηλείας: «Αυτά τα 11.000 άτομα, που είναι γυναίκες, παιδιά και κυρίως εργατικά χέρια και τα οποία μετακινήθηκαν από εκεί, δημιουργούν πρόβλημα στην ανάπτυξη της ίδιας της περιοχής, διότι πλέον δεν υπάρχουν εργατικά χέρια για να προχωρήσουμε στην ανασυγκρότησή της».


Τους δίνουν κίνητρα για να παραμείνουν

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ αναλαμβάνει ήδη το Ινστιτούτο Μεταναστευτικής Πολιτικής για την παραμονή των περιβαλλοντικών μεταναστών από τις πυρκαγιές στην Ηλεία. «Υπάρχει δυνατότητα να βρεθούν λύσεις με την παρέμβαση του κράτους, αλλά και ιδιωτικών φορέων» αναφέρει ο κ. Ζαβός.

Ειδικότερα, ένα από τα μέτρα που συζητείται είναι η κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών τους, προκειμένου και οι εργοδότες να μην επιβαρύνονται και οι μετανάστες να εξασφαλίζουν την ανανέωση της άδειας παραμονής.

Δεν αποκλείεται επίσης η χρηματοδότηση των ημερομισθίων, καθώς και ειδικό καθεστώς χορήγησης αδειών παραμονής οπότε δεν θα απαιτείται από αυτούς τους μετανάστες συγκεκριμένος αριθμός ενσήμων για την άδεια.


«Καραβάνια» εκατομμυρίων προκαλεί η υπερθέρμανση του πλανήτη

2 εκατ. μετανάστες από το τσουνάμι του 2004
1.5 εκατ. μετανάστες από τον τυφώνα Κατρίνα
1.3 εκατ. μετανάστες από την Αϊτή λόγω διάβρωσης των εδαφών
ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ των περιβαλλοντικών μεταναστών εμφανίζεται σε παγκόσμιο επίπεδο. Ενδεικτικό είναι πως 135 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν υπό την απειλή της ερημοποίησης και άλλα 550 εκατομμύρια αντιμετωπίζουν χρόνια προβλήματα έλλειψης πόσιμου νερού.

Τι συνεπάγονται, όμως, οι κλιματικές αλλαγές στην πράξη; Τις εκτιμήσεις που έχουν γίνει από το διακυβερνητικό πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή περιγράφει ο πρόεδρος του Συλλόγου Νέων του ΟΗΕ στην Ελλάδα Βασίλης Σιαπέρας:

«Η αύξηση της στάθμης του νερού κατά ένα μέτρο θα κατακλύσει 3 εκατομμύρια εκτάρια γης στο Μπανγκλαντές, αναγκάζοντας σε μετακίνηση 15-20 εκατομμύρια ανθρώπους. Περίπου 85% του εδάφους των Μαλβίδων θα μετατραπεί σε βάλτο, αναγκάζοντας 300.000 ανθρώπους να καταφύγουν στην Ινδία ή στη Σρι Λάνκα. Στη Δυτική Αφρική 70% των ακτών της Νιγηρίας θα εξαφανιστούν, ενώ η πρωτεύουσα της Γκάμπιας, η Μπαντζούλ, θα κατακλυστεί πλήρως. Στη Μεσόγειο, η Αίγυπτος θα χάσει 2 εκατομμύρια εκτάρια στο γόνιμο Δέλτα του Νείλου, εξαναγκάζοντας σε μετακίνηση 8-10 εκατομμύρια ανθρώπους».

Και αν αυτές είναι απλώς εκτιμήσεις, άλλες περιοχές βρίσκονται ήδη αντιμέτωπες με τις επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών. Στη Νέα Ζηλανδία, έπειτα από σχετική συμφωνία, δημιουργούν υποδομές για την υποδοχή του πληθυσμού από τη γειτονική περιοχή του Τουβαλού της Πολυνησίας- «Πιθανόν το πρώτο κράτος που θα εξαφανιστεί εξαιτίας των κλιματικών αλλαγών», όπως σημειώνει ο κ. Σιαπέρας.

Ανάλογη είναι και η περίπτωση στα κοραλλιογενή νησιά Καρτερέ των ακτών της Παπούας Νέα Γουινέα, όπου η αυξανόμενη στάθμη του νερού έχει ήδη κόψει ένα νησί στα δύο.

Πάντως, το πρόβλημα των περιβαλλοντικών μεταναστών έχει χτυπήσει και την πόρτα της Ευρώπης. Πάνω από ένα εκατομμύριο Βορειοαφρικανοί έχουν μετακινηθεί προς την Ιταλία.

Σημειώνεται πως κάθε χρόνο το Μαρόκο, η Τυνησία και η Λιβύη χάνουν 1.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα παραγωγικής γης λόγω της ερημοποίησης, ενώ η Τουρκία έχει χάσει πάνω από 160.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα εξαιτίας της διάβρωσης του εδάφους.