Γκρίζες ζώνες στη συνάντηση

Την ατζέντα των θεμάτων που θέλουν να συζητηθούν κατά την επικείμενη επίσκεψη του κ. Κ. Καραμανλή στην Άγκυρα επιδιώκουν συστηματικά να διαμορφώσουν οι Τούρκοι.

Oι συνεχείς προκλήσεις στα Ίμια, η έγερση μειονοτικού στη Θράκη, το καθεστώς σχετικά με τη στρατιωτικοποίηση της Δωδεκανήσου και οι παραβιάσεις- υπερπτήσεις στο Αιγαίο «αποτελούν τη λίστα των κυριότερων αξιώσεων της Άγκυρας εις βάρος της Ελλάδας», επισημαίνουν διπλωματικοί κύκλοι στην Αθήνα. Και τονίζουν ότι η ανακίνησή τους αποσκοπεί στη διαμόρφωση κλίματος ώστε «εκ των πραγμάτων να δοθεί ο τόνος και να προσδιοριστεί το περιεχόμενο των συνομιλιών Καραμανλή- Ερντογάν».

Στην κυβέρνηση υπάρχει προβληματισμός για τις πραγματικές διαθέσεις της Άγκυρας και για το ενδεχόμενο «αυτόνομης» δράσης κύκλων του βαθέος κράτους της Τουρκίας με στόχο την υπονόμευση των συνομιλιών των δύο πρωθυπουργών. Ωστόσο το υπουργείο Εξωτερικών δεν θέτει θέμα αναβολής ή ματαίωσης της επίσημης επίσκεψηςτης πρώτης Έλληνα πρωθυπουργού έπειτα από 56 χρόνια. Και αυτό καθώς θεωρεί, όπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές, ότι «οι δίαυλοι επικοινωνίας πρέπει, πάση θυσία, να διατηρούνται ανοιχτοί».

Το Αιγαίο. Πέραν αυτού και στις δύο πλευρές του Αιγαίου υπάρχει η εκτίμηση, τουλάχιστον όπως τη διατυπώνουν διπλωματικοί κύκλοι στην Αθήνα, ότι είναι ώριμες οι συνθήκες για αναζωπύρωση των διερευνητικών επαφών Ελλάδας- Τουρκίας όσον αφορά τα συναφή με το Αιγαίο θέματα. Προς αυτή την κατεύθυνση ωθούν μάλιστα, όπως αναφέρουν αμυντικοί και διπλωματικοί αναλυτές, η Ουάσιγκτον και το ΝΑΤΟ.

Βεβαίως, η πρόσφατη επίσκεψη Μπαμπατζάν στην Αθήνα και τη Θράκη και τα θέματα που ήγειρε προσγείωσαν αρκετούς στην κυβέρνηση και ψαλίδισαν τις προσδοκίες για βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Σημειώνεται ότι η Αθήνα είχε διαβεβαιώσεις- σύμφωνα με διπλωματικές πηγές- πως κατά την επίσκεψη Καραμανλή στην Άγκυρα η τουρκική πλευρά θα προχωρούσε σε κινήσεις καλής θέλησης για το άνοιγμα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Αντ΄ αυτού η τουρκική πλευρά με συστηματικό τρόπο όλο το τελευταίο διάστημα χτίζει μία «ατζέντα αξιώσεων» με στόχο να αποτελέσει το «γκρίζο φόντο» των συζητήσεων Καραμανλή στην Άγκυρα.


Οι αξιώσεις των Τούρκων

1 ΥΠΟ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ 131 ΝΗΣΙΑ. Η Άγκυρα εδώ και αρκετά χρόνια έχει εγείρει θέμα αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας σε περιοχές και νησίδες του Αιγαίου- σε ορισμένα έγγραφα οι Τούρκοι αναφέρουν μέχρι και 131 νησιά και νησίδες. Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι οι διεθνείς συνθήκες δεν προσδιορίζουν ελληνική κυριαρχία σε αυτές τις περιπτώσεις, θέτοντας σε αμφισβήτηση το καθεστώς τους. Ειδικά για τα Ίμια κάνουν λόγο πλέον- με επίσημη ανακοίνωση στην ιστοσελίδα του τουρκικού ΓΕΕΘΑ- για τουρκική κυριαρχία υποστηρίζοντας ότι οι Έλληνες ψαράδες… παραβιάζουν τα χωρικά τους ύδατα. Το θέμα σχετίζεται φυσικά με τα χωρικά ύδατα και την υφαλοκρηπίδα- εξ ου και η ξαφνική ένταση με αφορμή τη μάχη της τσιπούρας.

2 «ΣΥΝΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ» ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ. Το ζήτημα άπτεται του ελέγχου του Αιγαίου από τον 25ο Μεσημβρινό (ουσιαστικά τη μέση γραμμή μεταξύ των ηπειρωτικών περιοχών των δύο χωρών) και ανατολικά, τόσο όσον αφορά τον εναέριο χώρο (αεράμυνα) όσο και την ευθύνη για την έρευνα και διάσωση ναυαγών. Από την άνοιξη του 2007 η Τουρκία έχει αρχίσει να… αναχαιτίζει ελληνικά αεροσκάφη όταν περνούν τον 25ο Μεσημβρινό ή όταν πλησιάζουν- στην ίδια περιοχήτουρκικά αεροσκάφη που έχουν μπει παράνομα στο FΙR Αθηνών. Στην ίδια ενότητα προκλήσεων περιλαμβάνεται η μόνιμη δέσμευση από τουρκικής πλευράς περιοχών για ασκήσεις αλλά και διαβήματα και διαμαρτυρίες για δήθεν παρενοχλήσεις και παραβιάσεις από ελληνικά μαχητικάκόντρα φυσικά στις διεθνείς συμβάσεις και τους κανονισμούς διεθνών οργανισμών. Στην ενότητα «συνδιαχείριση» που επιδιώκει να επιβάλει η Άγκυρα εντάσσεται και η αξίωσή της να επιβαίνουν Τούρκοι σε πλοία που στο πλαίσιο ευρωπαϊκών προγραμμάτων πραγματοποιούν επιστημονικές έρευνες στο Αιγαίο. Παράλληλη κίνηση θεωρείται και η πραγματοποίηση σεισμογραφικών ερευνών από το σκάφος «Κότσα Πίρι Ρέις» κοντά στο Καστελλόριζο τον περασμένο Σεπτέμβριο.

3 ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ. Σε σχετικό αφιέρωμα στην ιστοσελίδα του τουρκικού ΓΕΕΘΑ, τον Δεκέμβριο, γινόταν λόγος για δήθεν παράνομο εξοπλισμό της Δωδεκανήσου κατά παράβαση της Συνθήκης της Λωζάννης και της Συμφωνίας των Παρισίων, καταστροφή της οθωμανικής πολιτιστικής κληρονομιάς, πίεση για πώληση περιουσιών Τούρκων. Η Ελλάδα αντέδρασε με διάβημα το οποίο το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε. Θέμα περί αποστρατιωτικοποιημένων περιοχών στο Αιγαίο η Άγκυρα ήγειρε φέτος και για τον Άγιο Ευστράτιο, μπλοκάροντας άσκηση του ΝΑΤΟ.