«Αν υπάρχει κάτι για να σωθούμε, αυτό είναι η ομορφιά»

Ο Ιταλός ντιζάινερ Έτορε Σότσας, γνωστός ως δημιουργός της κόκκινης γραφομηχανής Ολιβέτι και βασικός εκφραστής του κινήματος Μέμφις, πέθανε στο σπίτι του στο Μιλάνο. Η καρδιά του 90χρονου Σότσας δεν άντεξε τη γρίπη, ανακοίνωσε το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων.

«Αν υπάρχει κάτι για να σωθούμε, αυτό είναι η ομορφιά», συνήθιζε να λέει ο Έτορε Σότσας. Αρχιτέκτονας, ντιζάινερ, φιλόσοφος, πατέρας του κινήματος των 80΄ς Μέμφις, στοχαστής και κριτικό πνεύμα της αλόγιστης κατανάλωσης. Το Μουσείο Ντιζάιν του Λονδίνου, με αφορμή τα ενενηκοστά του γενέθλια το 2007, τον τίμησε με μία αναδρομική έκθεση για το σύνολο του έργου του.

Αν και αυστριακής καταγωγής, οι σπουδές του στο Πολυτεχνείο του Τορίνου διαμόρφωσαν τον κατοπινό εκφραστή του ιταλικού ντιζάιν που άρχισε να παράγεται μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αναφέρει το βιογραφικό του σημείωμα.

Το 1969 σχεδίασε την περίφημη κόκκινη γραφομηχανή της Οlivetti. Ήταν η αρχή μίας σειράς μοντέρνων αντικειμένων γραφείου. «Για εμένα το ντιζάιν είναι ένας τρόπος για να συζητάς πράγματα γύρω από τη ζωή. Είναι ένας τρόπος σχολιασμού της κοινωνίας, της πολιτικής, του ερωτισμού, του φαγητού ακόμα και του ίδιου του σχεδίου», επισημαίνει στα γραπτά του. Την πορεία του ξεκίνησε από τον σχεδιασμό επίπλων στην ιταλική εταιρεία Poltronova, στις ντιζάιν μηχανές και τους υπολογιστές της Οlivetti, μέχρι τη γέννηση- το 1981- του κινήματος Μέμφις. Τότε ο Έτορε Σότσας σχημάτισε με μία ομάδα νέων αβάν γκαρντ σχεδιαστών την ομάδα Μemphis. Μαζί με τους Αντρέα Μπράντζι, Αλεσάντρο Μεντίνι, Μαρτίν Μπεντέν, Μικέλε Ντε Λούτσι, με στόχο να αναβιώσουν το Ριζοσπαστικό Ντιζάιν και να σπάσουν τους κανόνες του μινιμαλισμού της δεκαετίας του ΄70, η ομάδα Μέμφις δημιούργησε προϊόντα με επιφάνειες από πλαστικό υλικό, κιτς γεωμετρικά μοτίβα και ζωηρά χρώματα. Το 1985 ο Σότσας αποχώρησε από την ομάδα για να δημιουργήσει το γραφείο Sottsass Αssociati στο Μιλάνο, όπου μέχρι πρόσφατα δούλευε πάνω σε αρχιτεκτονικές και ντιζάιν προτάσεις.

«Πιστεύω ότι το μέλλον αρχίζει μόλις η λογική του παρελθόντος έχει γίνει σκόνη και αυτό που μένει είναι μόνο νοσταλγία». Και από αυτήν τη δήλωση πέρασε στην πράξη, για να καταλύσει το παρελθόν με διαφορετικές ιδιότητες: ως καλλιτέχνης, αρχιτέκτονας, βιομηχανικός σχεδιαστής, υαλοποιός, εκδότης, θεωρητικός ή κεραμοποιός.«Στα νιάτα μου, το μόνο που άκουγα ήταν φονξιοναλισμός, φονξιοναλισμός, φονξιοναλισμός. Δεν είναι αρκετό. Το ντιζάιν πρέπει να προκαλεί έξαρση και να βγάζει αισθησιασμό. Αληθινά πιστεύω ότι καθήκον μας ως αρχιτέκτονες ή ντιζάινερ είναι να σχεδιάζουμε πράγματα που φέρνουν τύχη, χώρους που προστατεύουν τους ανθρώπους. Δεν σχεδιάζω πράγματα χάριν κάποιου ύφους, πολύ λιγότερο μάλιστα για κάποιο ύφος που είναι στη μόδα. Σχεδιάζω πράγματα για περιστάσεις που έχουν σχέση με τη ζωή», ανέφερε σε συνέντευξή του στο ηλεκτρονικό περιοδικό designboom. com.