[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Τέλος χρόνου

Oι βασικές προϋποθέσεις για την κοινωνική ευημερία μιας ευρωπαϊκής δημοκρατίας είναι απλές: να διασφαλίζονται στο μέγιστο δυνατό η υγεία των πολιτών, οι δυνατότητές τους για μόρφωση, οι ευκαιρίες για την επαγγελματική τους σταδιοδρομία ανάλογα με τις ικανότητες και τις επιλογές τους, πάνω από ένα δίχτυ κοινωνικής προστασίας. Οι στοιχειώδεις αυτές απαιτήσεις δίνουν περιεχόμενο στο ισοζύγιο της ισότητας και της ελευθερίας. Η Πολιτεία έχει διαρκή εντολή να εγγυάται και να ρυθμίζει τη δημόσια σφαίρα και το περιβάλλον της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. Ο ρόλος της πολιτικής ηγεσίας είναι αποφασιστικός αλλά οριοθετημένος. Δηλαδή, είναι επιτελικός και διακριτός από τον ρόλο του κρατικού μηχανισμού. Από τα παραπάνω, τίποτε δεν ισχύει στην Ελλάδα του εκπνέοντος σήμερα 2007. Οι τελευταίες δημοσκοπικές μετρήσεις αποτυπώνουν τη μέγιστη δυσαρέσκεια από την κυβέρνηση και την αξιωματική αντιπολίτευση που καταγράφηκε ποτέ στα μεταπολιτευτικά χρόνια. Η κρίση του πολιτικού συστήματος είναι προφανής. Τα δύο κόμματα εξουσίας εμφανίζουν απώλεια προσανατολισμού.

Ωστόσο, η Ελλάδα στην αρχή της δεύτερης κυβερνητικής θητείας του νεώτερου Καραμανλή δεν είναι ακριβώς μια μίζερη χώρα. Η ορμή των προηγούμενων χρόνων της ανάπτυξης διατηρείται σε έναν βαθμό και τα σύννεφα στο μέχρι πρότινος ευνοϊκό διεθνές περιβάλλον δεν έχουν ξεσπάσει σε καταιγίδα, αν και ήδη ψιχαλίζει. Το καράβι ταξιδεύει και η θάλασσα αρχίζει να φουσκώνει. Ποιος κρατάει το πηδάλιο; Ποιος υπολογίζει τον άνεμο και γυρίζει τα πανιά;

Ο απολογισμός της διακυβέρνησης της χώρας ως προς τις βασικές προϋποθέσεις για την κοινωνική ευημερία είναι απογοητευτικός: ●Η πολιτική της Υγείας ανατέθηκε σε έναν μετρ της επικοινωνίας. Ο άνθρωπος που έχει ως μόνο σκοπό τη διαχείριση της πολιτικής του περσόνας, παρουσίασε προεκλογικά μεγαλεπήβολα σχέδια υπολογίζοντας στη μετεκλογική μετακίνησή του από το υπουργείο. Ο Πρωθυπουργός τον κλείδωσε στη θέση του. Μαζί του, εγκλωβίστηκε όλο το σύστημα. Ως αποτέλεσμα το ημιτελές ΕΣΥ βυθίζεται στα προβλήματα διαχείρισης και υποστελέχωσης ενώ ο ιδιωτικός τομέας ανθεί με την επικερδή εκμετάλλευση των κοινωνικών εισφορών. Το κόστος των υπηρεσιών υγείας για τον μέσο Έλληνα αυξάνεται ραγδαία.

ΟΙ ΤΑΣΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΕΥΔΙΑΚΡΙΤΕΣ:

Συρρίκνωση των κομμάτων εξουσίας και ενίσχυση των «αντισυστημικών» άκρων

●Για την ανώτατη εκπαίδευση, η επιλογή της δεξιάς κυβέρνησης βρίσκει τη συνδρομή της ανερμάτιστης αξιωματικής αντιπολίτευσης αλλά και των δυνάμεων της Αριστεράς: όλοι προσπαθούν να μας πείσουν, ο καθένας με τον τρόπο του, ότι η μεταρρύθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου είναι αδύνατη. Η υποκατάστασή του από την «ιδιωτική πρωτοβουλία» θα είναι το μεσοπρόθεσμο αποτέλεσμα μιας διακομματικής συνέργειας. Όσο για τον πραγματικά μεγάλο ασθενή, τη μέση εκπαίδευση, που παράγει αποφοίτους στα όρια του λειτουργικού αναλφαβητισμού με σαθρότατες βάσεις για την απόκτηση θετικών δεξιοτήτων, η συζήτηση εξαντλήθηκε στον «συνωστισμό» στις αποβάθρες της Σμύρνης.

●Η μεταρρύθμιση του Ασφαλιστικού εξελίσσεται, επίσης, σε κωμωδία για πολλούς ρόλους. Το ζήτημα, στην πραγματικότητα, δεν τίθεται. Χωρίς μελέτη και τεκμηρίωση, χωρίς πλαίσιο διαλόγου, κυβέρνηση, αντιπολίτευση και συνδικάτα σκηνοθετούν μια παράσταση με γνώριμο τέλος: ας τα βρουν οι επόμενοι, ακόμα κι αν οι «επόμενοι» είναι τα παιδιά μας. ●Στην ταλαίπωρη, υπερτροφική, διεφθαρμένη και αναποτελεσματική Δημόσια Διοίκηση, εξακολουθούν να επιβεβαιώνονται οι ενδοξότερες νεοελληνικές παραδόσεις. Οι στρεβλές δομές μένουν ως έχουν, οι προσλήψεις φαλκιδεύονται αναιρώντας τη μοναδική κατάκτηση των προηγούμενων χρόνων, οι στρατοί των συμβασιούχων συντηρούνται και ανανεώνονται με παραταξιακό αίμα. Η «νέα διακυβέρνηση» δεν προτίθεται να αφήσει από τα χέρια της το κράτος- λάφυρο. Το λάφυρο είναι το όπλο για να διατηρηθεί στην εξουσία. Με την προϊούσα άλωση του κράτους, εκτός από την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, και η ίδια η ζωή αποδείχθηκε φτηνή στην Ελλάδα του 2007: οι νεκροί της Πελοποννήσου ζαχαρώθηκαν με τριχίλιαρα.

O χρόνος τελειώνει με μια αίσθηση εξάντλησης του πολιτικού συστήματος. Όμως, δεν πρόκειται, ακόμα, για τέλος εποχής. Οι κύριοι παίκτες οχυρώνονται στις θέσεις τους. Οι πολιτικές επιλογές των συντελεστών του δικομματικού συστήματος είναι αμυντικές, δηλαδή συντηρητικές. Συνεπώς, οι ειδήσεις έρχονται εντέλει λιγότερο από την εξ ορισμού συντηρητική κυβέρνηση και περισσότερο από την εξ ορισμού προοδευτική αξιωματική αντιπολίτευση. Οι δικές της κυρίως επιλογές προδιαγράφουν την εξέλιξη του πολιτικού τοπίου που, ωστόσο, και όσο μπορεί κανείς να προβλέψει, είναι απίθανο να ανασυντεθεί μέσα από εκλογές στο 2008.

Oι τάσεις, πάντως, είναι ευδιάκριτες: συρρίκνωση των κομμάτων εξουσίας και ενίσχυση των «αντισυστημικών» άκρων, με επίκεντρο των φυγόκεντρων κινήσεων τον πιο αυτοκαταστροφικό πολιτικό χώρο. Όσοι επιμένουν να ταυτίζουν την προοδευτική παράταξη με το καλό του τόπου χρειάζεται να αντλήσουν από τα αποθέματα της αισιοδοξίας τους. Σύμφωνα με μια αισιόδοξη ανάγνωση, οι τάσεις που προδιαγράφονται περιέχουν και τους όρους της ανατροπής τους.