47 βραβεία με το βλέμμα στους πυρόπληκτους

Τα φετινά βραβεία της Ακαδημίας Αθηνών φέρουν το άρωμα της ιστορικής και της αρχαιολογικής έρευνας. Οι «Αθάνατοι» έδωσαν το αργυρό μετάλλιο στον ομότιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιο Δεσπίνη, έναν εξέχοντα μελετητή της κλασικής ελληνικής γλυπτικής. Βράβευσαν επίσης, μεταξύ άλλων, πρωτότυπες εργασίες, όπως της Χαρίκλειας Μπρεκουλάκη για την αρχαία ελληνική ζωγραφική, ή του Βίκτωρα Σαρηγιαννίδη για την ανακάλυψη σημαντικού προϊστορικού οικισμού. Επίσης βράβευσαν σημαντικές προσωπικότητες των γραμμάτων, του θεάτρου, της αρχιτεκτονικής, όπως οι Νίκος Χουλιαράς, Γιώργος Πάτσας, Διονύσης Ζήβας. Ίσως όμως, τα πιο ηχηρά βραβεία είναι αυτά που λείπουν. Γιατί στα 47 μετάλλια, βραβεία και επαίνους που απένειμε χθες η Ακαδημία Αθηνών, δεν περιλαμβάνονται δύο από τα σημαντικότερα: τα βραβεία των Ιδρυμάτων Κώστα και Ελένης Ουράνη, και Πέτρου Χάρη. Το ποσό που προοριζόταν γι΄ αυτά θα διατεθεί για πολιτιστικούς σκοπούς σε πυρόπληκτες περιοχές.

Ζωγραφική. Ως «απαραίτητο εργαλείο για κάθε περαιτέρω μελέτη σε θέματα αρχαίας ελληνικής ζωγραφικής» χαρακτηρίστηκε διεθνώς το δίτομο έργο- διατριβή στη Σορβόννη- της Χαρίκλειας Μπρεκουλάκη «La peinture funeraire de Μacedoine. Εmplois et fonctions de la couleur ΙV-ΙΙ s. Αvant J.C.». «Η έρευνα τεκμηρίωσε τη χρήση πέντε διαφορετικών λευκών που τα χρησιμοποιούσαν για τις διαφορετικές ιδιότητές τους και αυτό δείχνει ουσιαστική γνώση», έχει πει στα «ΝΕΑ» η ερευνήτρια, της οποίας το έργο αποτελεί πραγματική τράπεζα δεδομένων στο θέμα. Στην τάξη των γραμμάτων και των καλών τεχνών πρώτο στη σειρά είναι ωστόσο το όνομα του Γεώργιου Δεσπίνη, του «ματιού» της ελληνικής αρχαιολογίας, καθώς είναι ο άνθρωπος που έχει αποδώσει ανώνυμα θραύσματα σε επώνυμους καλλιτέχνες. Σημαντική είναι η βράβευση από την Ακαδημία ενός Ρώσου υπήκοου, του ομογενούς από την Τασκένδη Βίκτωρα Σαρηγιαννίδη που αποκάλυψε με τη σκαπάνη του την κοιτίδα του Ζωροαστρισμού, στο σημερινό Τουρκμενιστάν, με μυθικής αξίας χρυσά και ασημένια ευρήματα. Στο σύγγραμμά του «Νecropolis of Gonur» (Εκδόσεις Καπόν) μιλάει και για μετανάστευση- άγνωστη μέχρι σήμερα- αρχαίων λαών από τη Μεσόγειο προς την Κεντρική Ασία.

Ο καθηγητής Διονύσιος Ζήβας βραβεύτηκε για το δίτομο σύγγραμμά του «Πλάκα 1973-2003», ενώ για το σύνολο της καλλιτεχνικής τους προσφοράς βραβεύτηκαν ο Γιώργος Πάτσας, σταθερή αξία στη σκηνογραφία του θεάτρου και ο ζωγράφος, συγγραφέας, τραγουδοποιός Νίκος Χουλιαράς, του οποίου ο λόγος και οι εικόνες απηχούν με ευαισθησία τις ηπειρώτικες μνήμες του. Ποιητικές συλλογές. Η Ακαδημία βράβευσε επίσης ποιητικές συλλογές της Έφης Νικολούδη, του Δημήτρη Σολδάτου και του Βαγγέλη Χρόνη, τον μουσικολόγο Κωστή Γαϊτάνο (Βραβείο Σπ. Μοντσενίγου), την Αλεξάνδρα Μπουφέα για «Τα λογοτεχνικά περιοδικά της κατοχής» (Σοκόλης), τον Γιάννη Κατσούρη για το δίτομο έργο «Το θέατρο στην Κύπρο, 1860-1959» και τον Ευάγγελο Σπανδάγο για τη δημοσίευση του έργου των αρχαίων Ελλήνων μαθηματικών, αστρονόμων και φυσικών. Η Ακαδημία δεν παρέλειψε να βραβεύσει την κοινωνική προσφορά και τη γενναιότητα, στο πρόσωπο του Ευάγγελου Χατζηκέλη (έσωσε νεαρή γυναίκα από βέβαιο πνιγμό), του Αντώνιου Σπηλιώτη (διέσωσε συνανθρώπους του σε θαλασσοταραχή), αλλά και της Βασιλικής Λαμπίδου (Κυράς των Μαρασίων), 104 ετών σήμερα που, κατοικώντας στο τελευταίο σπίτι των Μαρασίων, δίπλα στο ακριτικό φυλάκιο, μαγείρευε για δεκαετίες το φαγητό των φρουρών των συνόρων και έπλενε τα ρούχα τους.

Τη Συνεδρία της Ακαδημίας, που πραγματοποιήθηκε στη μεγάλη αίθουσα τελετών του Πανεπιστημίου Αθηνών, άνοιξε ο πρόεδρός της Παναγιώτης Λ. Βοκοτόπουλος, ενώ ο γενικός γραμματέας Νικόλαος Ματσανιώτης παρουσίασε έκθεση για το έργο της Ακαδημίας το 2007.