Στο Κόσοβο, ο Ψυχρός Πόλεμος μοιάζει να μην έχει τελειώσει…

Στην Πρίστινα αυτές τις ημέρες κάνει ασυνήθιστο κρύο. Τα παιδάκια που πωλούν τσιγάρα στον δρόμο προσπαθούν να ζεσταθούν αυτοσχεδιάζοντας πιρουέτες πάνω στο χιόνι. Δύο Αϊ-Βασίληδες εύχονται Καλή Χρονιά στους λιγοστούς περαστικούς. Δίπλα τους, ένα κουρασμένο άλογο. Πλάι του κρέμεται η επιγραφή «Καλή Χρονιά». Και λίγο πιο πέρα η επιγραφή «Ανεξαρτησία»…

Oι κάτοικοι της Πρίστινας πάντως ασχολήθηκαν περισσότερο με τις προετοιμασίες για το μπαϊράμι- τη γιορτή των μουσουλμάνων- παρά με τα τεκταινόμενα στο Συμβούλιο Ασφαλείας την περασμένη εβδομάδα, σχετικά με το μελλοντικό καθεστώς του Κοσόβου. Εδώ πέρα έχουν μπουχτίσει ακούγοντας επί οχτώ χρόνια ατέλειωτες συζητήσεις για την ανεξαρτησία. Την ανεξαρτησία τη θεωρούν και αυτονόητη και αναπόφευκτη. Το θέμα είναι τι θα γίνει μετά. Σχεδόν όλοι, από τους ταξιτζήδες μέχρι τους πολιτικούς, παραδέχονται ότι σήμερα οι Κοσοβάροι ζουν πολύ χειρότερα από όσο ζούσαν υπό σερβική διακυβέρνηση. Κάποιοι πιστεύουν όμως ότι με την κήρυξη της ανεξαρτησίας τα πάντα θα λυθούν ως διά μαγείας: η ανεργία (που φθάνει το 60%), η κραυγαλέα φτώχεια, οι διακοπές ρεύματος που γίνονται όλο και πιο συχνές, η διαφθορά που έχει φθάσει σε δυσθεώρητα ύψη. Άλλοι, περισσότερο σκεπτικιστές, λένε ότι με την ανεξαρτησία αρχίζουν πραγματικά τα δύσκολα. Σε κάθε περίπτωση, κανείς δεν ξέρει να σου πει με βεβαιότητα πότε ακριβώς θα γίνει η κήρυξη της ανεξαρτησίας. Σχεδόν όλοι όμως είναι σίγουροι ότι θα είναι επιτηρούμενη και μονομερής, αφού η Ρωσία δεν θα κάνει πίσω. Από εκεί και πέρα ο θεός… ΗΠΑ βοηθός. Όσο για τους Σέρβους, εκείνοι πιστεύουν στη βοήθεια ενός άλλου θεού: της Ρωσίας. Ελπίζουν ακόμα πως το παιχνίδι δεν έχει χαθεί τελεσίδικα. Εάν κάποιος είχε πέσει σε κώμα το 1990 και ξυπνούσε ξαφνικά το 2007 στο Κόσοβο, θα πίστευε ότι ο Ψυχρός Πόλεμος ζει και βασιλεύει…

Σαν προποτζίδικο
Η «Μπρασερί Ντε Ράντα» είναι το «Da Capo» της Πρίστινας. Εδώ συγχρωτίζονται πολιτικοί και δημοσιογράφοι, μοντέλα και γνωστοί τραγουδιστές του τόπου, πίνοντας καφέ και τρώγοντας δίπλα σε υπερπατριωτικούς στίχους χαραγμένους στους τοίχους και με συνεχείς διακοπές ρεύματος, οι οποίες δεν ξαφνιάζουν κανέναν. Εδώ συναντώ τον Μπατόν Χατζίου, έναν από τους πιο γνωστούς δημοσιογράφους του Κοσόβου, διευθυντής της εφημερίδας «Εxpress». Ο Μπατόν Χατζίου προβλέπει ότι η κήρυξη της ανεξαρτησίας θα γίνει τον Απρίλιο, μετά τις προεδρικές εκλογές στη Σερβία. Και εάν δεν «έρθει» η ανεξαρτησία μέχρι το καλοκαίρι; Ο Χατζίου σηκώνει τους ώμους. «Τότε η κατάσταση μπορεί να βγει εκτός ελέγχου». Υπό τις συνθήκες εξαθλίωσης που επικρατούν, η κούραση ενδέχεται να μετατραπεί σε αηδία και η αηδία σε τυφλή βία. Οι επιτήδειοι του είδους, έτσι κι αλλιώς, παραμονεύουν. Ύστερα από μισή ώρα μπαίνει στην μπρασερί ο κ. Μπετζέτ Πατσόλι, δισεκατομμυριούχος Κοσοβάρος επιχειρηματίας, ο πιο γνωστός εντός και εκτός Κοσόβου. Φέτος αποφάσισε και εκείνος να κατέβει στις εκλογές, με το δικό του κόμμα και κέρδισε το 14% των ψήφων. Μερικοί τον χαρακτηρίζουν Μπερλουσκόνι του Κοσόβου. Του το επισημαίνω. «Άλλο Ιταλία και άλλο Κόσοβο», απαντάει φανερά ενοχλημένος. Ο Πατσόλι έκανε την περιουσία στη Ρωσία και στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, μέσω οικοδομικών επιχειρήσεων κυρίως. Για τους τρόπους που έχτισε την οικονομική του αυτοκρατορία κυκλοφορούν πολλές φήμες… Γεγονός είναι ότι είναι ο μοναδικός που υποστηρίζει ότι το Κόσοβο πρέπει να κρατήσει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τη Ρωσία. Όσο για την ημερομηνία της ανεξαρτησίας, η δική του πρόβλεψη είναι για το καλοκαίρι. «Μάλιστα όχι το καλοκαίρι», προσθέτει ύστερα από λίγο, «την άνοιξη». Ακούγοντας όλες αυτές τις προβλέψεις, υπό τα φώτα που αναβοσβήνουν, η μπρασερί μοιάζει για μια στιγμή με προποτζίδικο. Εν τω μεταξύ, έξω, οι άνθρωποι παλεύουν με την ανέχεια και την παγωνιά, αμήχανοι και ανίκανοι να κάνουν προβλέψεις για το τι τους επιφυλάσσει το μέλλον…


Δεν θέλουν ούτε ένταξη στην Ευρώπη

ΣΤΟ ΣΕΡΒΙΚΟ κοινοβούλιο ξεκίνησε χθες και αναμενόταν να ψηφιστεί η νέα διακήρυξη για το Κόσοβο, η οποία καθορίζει, μεταξύ άλλων και τις σχέσεις της χώρας με τους διεθνείς οργανισμούς. Στο κείμενο της διακήρυξης που κατέθεσε η σερβική κυβέρνηση, αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι όλες οι διεθνείς συμφωνίες που θα υπογράψει η Σερβία, περιλαμβανομένης και της Συμφωνίας Σύνδεσης και Σταθερότητας με την Ε.Ε., θα πρέπει να εξυπηρετούν τη διατήρηση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας.

Το κείμενο
Στη διακήρυξη αναφέρεται επίσης ότι κάθε πράξη ανεξαρτητοποίησης του Κοσόβου θα κριθεί άκυρη και ότι όλα τα κρατικά όργανα θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν το Κόσοβο ως τμήμα της Σερβίας.

Όσον αφορά τη στάση των ξένων χωρών, επισημαίνεται ότι «με εκείνες τις χώρες που θα αναγνωρίσουν ένα ανεξάρτητο Κόσοβο, θα επανεξεταστούν οι διπλωματικές και κάθε είδους σχέσεις». Η Σερβία προειδοποιεί ακόμη ότι θα σταματήσει την πορεία ένταξής της στην Ε.Ε. και αποκηρύσσει το ΝΑΤΟ και τη Δύση για την υποστήριξη που επισημαίνει ότι παρέχουν στις αποσχιστικές τάσεις. «Η Αμερική προσπαθεί ανοιχτά να καταστρέψει τη διεθνή τάξη», τόνισε ο πρωθυπουργός Βόισλαβ Κοστούνιτσα στο κοινοβούλιο. «Οι ΗΠΑ αποφάσισαν πως δεν μπορούν να συνεχιστούν οι συνομιλίες». Περισσότερο συγκρατημένος στην ομιλία του ο Σέρβος φιλοδυτικός πρόεδρος Μπόρις Τάντιτς επεσήμανε πως η Σερβία πρέπει να αγωνιστεί για να κρατήσει το Κόσοβο αλλά δεν θα πρέπει να παραιτηθεί του ευρωπαϊκού οράματός της.