Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ Ο προϋπολογισμός και οι άλλοι

ΠΕΡΙ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ο λόγος στην Ολομέλεια της Βουλής τις πέντε τελευταίες ημέρες και η συζήτηση, η οποία ολοκληρώθηκε χθες το βράδυ, επανέφερε εμμέσως πλην σαφώς στο προσκήνιο το ζήτημα του τρόπου σύνταξης του κρατικού προϋπολογισμού. Οι σημερινές διαδικασίες κατάρτισής του έχουν σοβαρές αδυναμίες. Η έλλειψη διαφάνειας, η ελλιπής αξιολόγηση των δαπανών, η μη σύνδεση του προϋπολογισμού με τις μελλοντικές δημοσιονομικές πολιτικές και τις προοπτικές της οικονομίας καθιστούν αναγκαία τη ριζική μεταρρύθμιση του συστήματος, όπως επισημάνθηκε πρόσφατα σε σχετική μελέτη του ΙΟΒΕ. Αλλά και μελέτη της Εurobank, όπου διαπιστώνεται ότι ο προϋπολογισμός παρουσιάζει χρόνιες αποκλίσεις στο δημοσιονομικό έλλειμμα, δείχνει ότι χρειάζεται μία ορθότερη κατάρτιση και εκτέλεσή του. Μέτρα, όπως είναι η δημοσιοποίηση από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τους δημόσιους οργανισμούς της οικονομικής τους διαχείρισης, μπορούν να οδηγήσουν σε καλύτερο νοικοκύρεμα και εν τέλει σε μείωση των δημόσιων δαπανών. Άλλωστε, οι χώρες που μπόρεσαν να θέσουν τα δημόσια οικονομικά τους σε διατηρήσιμη και υγιή τροχιά είναι εκείνες που άλλαξαν τις διαδικασίες σύνταξης και εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, κατά τη διάρκεια της συζήτησης του προϋπολογισμού στο Κοινοβούλιο, καλούνται ακόμη και ανεξάρτητοι οικονομικοί αναλυτές για να επιχειρηματολογήσουν υπέρ ή κατά της εγκυρότητας των προβλέψεων. Σε άλλες χώρες, όπως είναι η Μεγάλη Βρετανία, σε κάθε υπουργείο τοποθετείται ειδικός οικονομολόγος, ο επονομαζόμενος government economist, ο οποίος ελέγχει και αξιολογεί αν το παραγόμενο έργο συνάδει με τις δαπάνες. Η Ελλάδα υστερεί στην εφαρμογή τέτοιων πρακτικών, οι οποίες καθίστανται ακόμη πιο αναγκαίες όταν ο προϋπολογισμός, όπως είναι αυτός του επόμενου έτους, είναι εξαιρετικά αισιόδοξος στα έσοδα παρά την επιβολή επιπρόσθετων φόρων, αλλά και «άκαιρος» σε ορισμένες προβλέψεις, όπως είναι ο πληθωρισμός ή η τιμή του πετρελαίου.