Φαινόμενα

Πού ΄ν΄ τα, πού ΄ν΄ τα τα όριά μας;

Τέτοιος πόνος, τέτοια λαχτάρα για τα όρια της σάτιρας, ούτε που το φανταζόταν κανείς ότι θα καταλάμβανε το φιλοθέαμον έθνος
Ακριβώς έναν χρόνο πριν βρισκόμαστε στο ίδιο ακριβώς τηλεοπτικό σημείο: στον καβγά μεταξύ δύο σταρ. Η μοναδική διαφορά ήταν ότι ο μεγάλος καβγάς τότε συνέβαινε μεταξύ του Λάκη Λαζόπουλου και του Νίκου Κακαουνάκη. Πάλι ο δεύτερος θεώρησε εαυτόν θιγμένο από τη σάτιρα του πρώτου και έκανε δηλώσεις στα κουτσομπόλικα μικρόφωνα, χαρακτηρίζοντας τον Λάκη «Λαζοπουλία η φιδοειδής».

Τι καημός κι εκείνος, τότε! Μόλις 12 μήνες πριν, ακριβώς τέτοιες ημέρες. Τό ΄χουν αυτό οι γιορτές. Φέρνουν έναν εκνευρισμό. Εκτός από τις γιορτές, όμως, εκνευρισμό φέρνει και το να ασχολείσαι διαρκώς με τον αφαλό σου. Όπως ο κόσμος της τηλεόρασης, που άλλο πέρα από τη μύτη τους δεν αναγνωρίζουν. Όσο κρατάς την κουτάλα και ανακατώνεις τον ίδιο χυλό ξανά και ξανά, εκπομπή την εκπομπή, μήνα τον μήνα, στο τέλος ξεχνάς και ποιος είσαι και ποια ακριβώς είναι η δουλειά σου.

Γι΄ αυτό και ψάχνουμε συνέχεια τα όρια σε αυτό τον τόπο. Τα όρια της σάτιρας είναι η μόδα του μήνα. Λόγω του καβγά Λάκη Λαζόπουλου και Νίκου Καρβέλα. Τα ξαναψάξαμε και πέρυσι, θυμάστε; Α! Αυτό οφείλουμε να το αναγνωρίσουμε, εκτός των υπολοίπων, στον Λάκη. Κάνει τους διπλανούς του κουλτουριάρηδες. Αντί να ασχοληθούν με ένα σκάνδαλο της προκοπής, κάθονται και ασχολούνται με ένα θέμα της θεατρικής (τέχνης). Μεγάλη πρόοδος. Και ρωτούν με σαιξπηρική αγωνία: «Έχει όρια η σάτιρα ή δεν έχει;»πώς λέμε «Τo be or not to be?».

Εκπομπή επί του θέματος και η Τατιάνα, σχεδόν ολόκληρη την εκπομπή τους από Λιβανίου μέχρι Λαμπίρη και έπεται συνέχεια. Τέτοιος πόνος, τέτοια λαχτάρα για τα όρια της σάτιρας, ούτε που το φανταζόταν κανείς ότι θα καταλάμβανε το φιλοθέαμον έθνος. Βεβαίως, από ανάλογη λαχτάρα έχουμε κατ΄ επανάληψιν καταληφθεί με πλήθος από αφορμές και έχουμε επιδοθεί στη διερεύνηση ορίων. Τα όρια της σάτιρας είναι τα πιο αγαπημένα μας, αλλά έχουμε και άλλα- τα όρια του δημοσιογράφου, για παράδειγμα, που κρατούν σταθερή θέση στην καρδιά μας.

Κάθε τρεις και λίγο, δι΄ ασήμαντον αφορμήν συνήθως, ηλεκτρίζεται η ατμόσφαιρα τηλεοπτικού εργαστηρίου, όπου κρατούνται σταθερές συνθήκες περιβάλλοντος και ξεσπάει θύελλα. Φυσικά οι συνθήκες είναι ελεγχόμενες και η θύελλα ουδόλως αιφνίδια είναι. Προκαλείται λόγω παρατεταμένης στασιμότητος στο ίδιο σημείο μιας ολόκληρης τηλεοπτικής κοινωνίας. Κάθονται όλοι ακίνητοι, κοιτάζονται και θαυμάζονται, αλλά έρχεται και η στιγμή κατά την οποία ο ένας δίνει στα νεύρα του άλλου, αποφασίζει να απειλήσει τους υπόλοιπους με κινήσεις «ξεμουδιάσματος» και αυτομάτως καθίσταται επίκεντρο του ενδιαφέροντος των υπολοίπων.

Τι καβγάδες έχουμε χαρεί, ζωή νά ΄χουμε! Και πόσες αναζητήσεις ορίων… Από φαιδρές μέχρι πάρα πολύ σοβαρές, που καταφέραμε- το έθνος των τηλεθεατών- και αυτές ως φαιδρές να αντιμετωπίζονται.

Τα όρια του δημοσιογράφου, για παράδειγμα, τα όρια της τηλεόρασης επίσης, αποτελούν αγαπημένα θέματα αυτής της διαρκώς κλυδωνιζόμενης δημοκρατίας υπό την ισχυρή επήρεια μιας γοητευτικής τεχνολογίας, της οποίας η υπερβολική χρήση προκαλεί σπασμούς.

Μέχρι και ο απόλυτος σταρ των τηλεπαράθυρων, κ. Ψωμιάδης, στην τατιάνεια χθεσινή αναζήτηση-των-ορίωντης-σάτιρας δήλωσε ότι η σάτιρα δεν έχει όρια, έχει όμως η δημοκρατία. Μάλιστα! Τα όρια της δημοκρατίας είναι οι κανόνες της, μόνο που η ερμηνεία τους γίνεται κατά βούληση από εκείνους που κατέχουν θέσεις εξουσίας, είτε στην πολιτική είτε στο θέαμα, πόσω μάλλον και στα δύο (κάτοχος εξουσίας στο θέαμα είναι αυτός που κυριαρχεί, που έχει διαρκώς λόγο από το πρωί μέχρι το βράδυ, που έχει προνομιακή σχέση με την κάμερα- και ο κ. Ψωμιάδης τέτοια σχέση είναι προφανές ότι την έχει).


Ποιος τά ΄χασε για να τα βρούμε

Τελικώς το παιχνίδι «βρες-τα-όρια» μας αρέσει πολύ γιατί, πρώτον, σημαίνει ότι τα έχουμε χάσει ή δεν τα γνωρίζουμε (άρα αμαρτία δεν έχουμε). Με άλλα λόγια, ξαναγινόμαστε παιδιά επ΄ ολίγον, που σημαίνει ξεφορτωνόμαστε ευθύνες. Δεύτερον, έχουμε την ευκαιρία να στήσουμε ωραία καβγατζήδικα πάνελ, όπου ο καθείς έχει και άλλη άποψη περί ορίων, οπότε προκαλείται ακόμη μεγαλύτερη σύγχυση.

Τρίτον, όμως, και σημαντικότερον είναι ότι διαμορφώνεται ατμόσφαιρα θολούρας, η οποία ευνοεί την ιδιόμορφη αυτοαναφορική τηλεόρασή μας και τους σταρ της- όλοι προϊόντα ανακυκλώσιμα.