Φαινόμενα

Η «μάχη» της κατινιάς

Καλεσμένος στη «Ζούγκλα», ο Νίκος Καρβέλας έπραξε αυτό που περίμενε το φιλοθέαμον και η αγορά της τηλεθέασης.
Απάντησε στη σάτιρα του Λάκη Λαζόπουλου
Τον είπε «μακάκα»; Τον λέει «φούστη». Επιτέλους, η «μάχη Γιγάντων» της κουτσομπολίστικης τηλεόρασης σε θεαματικό κρεσέντο.

Στην πραγματικότητα η αντιπαράθεση έχει το ιδεολογικό της υπόβαθρο. Ο καθείς εκ των συμβαλλομένων στην υπόθεση (παρουσιαστής «Ζούγκλας», θιγόμενος και καλλιτέχνης της σάτιρας) διεκδικεί τον ρόλο του «αντιστασιακού» στο «σαθρό σύστημα» της πολιτικοτηλεοπτικοσοουμπίζ (αχ, αυτή η μεταπολίτευση) μέσω φυσικά του απόλυτα συντηρητικού μέσου, την τηλεόραση. Οποία γλυκιά σύγχυση για το φιλοθέαμον έθνος!

Είναι κρίμα βέβαια για τη σάτιρα, αγαπημένο είδος λαϊκού θεάματος, να τη βλέπουμε να υποτάσσεται στους όρους του τηλεοπτικού μέσου, να διαβρώνεται από τη μαγεία της τεχνολογίας του και να υποκύπτει εν τέλει στους κανόνες της φτηνής εγχώριας εφαρμογής της. Βλέπουμε τα τηλεπαράθυρα, το βίντεο, το μοντάζ να έχουν ευτελιστεί σε οπλοστάσια μιας κουτσομπολίστικης τηλεκαζούρας και η κάμερα να υπηρετεί διάφορες τσιρκολάνικες εκπομπές που σκηνοθετούν πλακατζήδικα σκετσάκια με πρωταγωνιστές νούμερα, τα οποία θέτουν εαυτόν στην υπηρεσία του εθνικού αφασικού τηλεπολιτισμού.

Χωρίς την κάμερα και την τεχνολογία της τηλεόρασης οι μεν (τα νούμερα) θα ήταν οι «φασουλήδες» της γειτονιάς τους και οι δε (οι νουμεροκυνηγοί και οι στρατιές πανελιστών) σπίτια τους να κουτσομπολεύουν τον διπλανό τους.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον και με το ευτελές υλικό που παράγει, έχει να αναμετρηθεί η σάτιρα. Προφανώς και δεν θα μπορούσε να το αγνοήσει, καθώς ο ρόλος της ήταν πάντα να «ξεφλουδίζει» κάθε μορφής εξουσίας, τις κουλτούρες και τα πρότυπά τους.

Το «Τσαντίρι» είναι ένα παράδοξο υβρίδιο από ένωση ανόμοιων ειδών- θεατρικής σάτιρας και τηλεοπτικού ριάλιτιτολμηρό, ευφυές, αλλά ακριβώς επειδή καταργεί κανόνες, απαιτεί, όπως αποδεικνύεται, πολύ μεγαλύτερη επεξεργασία και βαθιά γνώση όχι μόνο του ενός μέσου (της σάτιρας), αλλά και της τηλεόρασης.

Ειδάλλως, παραμένει ευάλωτη απέναντι στην τηλεόραση του καταναλωτικού κυνισμού. Κατασπαράσσεται με τη μέθοδο της γοητευτικής «διαφήμισής» της, διαλύεται, εξαερώνεται από την υπερ-προβολή της.

Γι΄ αυτό και πίνουν νερό στο όνομα του Λάκη Λαζόπουλου οι επαγγελματίες των κουτσομπολάδικων. Το δικό τους υλικό χρησιμοποιεί. Απλώνουν τον τραχανά και ο Λάκης τον αναδεικνύει με τη μαγειρική του. Την ίδια στιγμή ακυρώνεται η έντασή της. Πάντως το βασικό υλικό παραμένει ο «τραχανάς», προς τον οποίο δείχνουν αδυναμία και όσοι έχασαν εσχάτως τα «κουτάλια» της ΑGΒ και κάνουν εκπομπές αναζητώντας λίγη από τη θέρμη της «σούπας» στα σαλονάκια τους, όπως ο Μάκης Τριανταφυλλόπουλος.

Ο πολύ θιγμένος κ. Καρβέλας ήταν το καλύτερο θέαμα που μπορούσε να παρουσιάσει μια τηλεοπτική εκπομπή των ημερών μας, αντάξιο μιας συνέντευξης με τον Βαβύλη, την εποχή που υποτίθεται όλοι τον έψαχναν και δεν τον έβρισκαν. Και η αναμονή των φιλοθεαμόνων δικαιώθηκε. Ο Νίκος Καρβέλας ήταν περισσότερο θιγμένος για το γεγονός ότι αμφισβήτησε ο Λαζόπουλος την «επαναστατικότητά» του και την «αντίστασή» του στο σύστημα, παρά για τον χαρακτηρισμό.

«Εμείς (μετά της Αννίτας) κάναμε επανάσταση με το “Je t΄ aime”. Αποδείξαμε ότι οποιοσδήποτε μπορεί να γίνει φίρμα σε αυτό τον τόπο». Ουδόλως τον πτόησε το γεγονός ότι με την άποψη που εξέφραζε ταύτιζε την πρώην του Άννα Βίσση με τη Μαλάμω (αχ, τι κάνει ένας νέος έρωτας!). Φυσικά, μια Μαλάμω ή ένας Βας-Βας δεν είναι «οποιοσδήποτε», γιατί αν ήταν έτσι θα γινόμασταν όλοι. Σε κάθε μικρή κοινωνία, στις γειτονιές, τα χωριά υπήρχαν ανέκαθεν αντίστοιχες προσωπικότητες με ανάγκη να τους προσέξουν, άλλοι με φυσικά ελατώματα, άλλοι χωρίς κανένα πλην του υπερβάλλοντος ναρκισισμού που τους έκανε «νούμερα» (ακόμη και στις παρέες διαθέτουμε τέτοια). Πρόκειται για μία από τις πλέον συνήθεις και αυτονόητες λειτουργίες των κοινωνιών με στοιχεία εμφανούς ή κρυφού ρατσισμού που η τηλεόραση και μόνον τους έδωσε τη διάσταση της «μόδας».


Σιγά παιδιά, μη σπρώχνεστε

Όσο για το ότι ο Λαζόπουλος ζήτησε από την Αννίτα τα «παιδιά» της εκπομπής και δεν του τα ΄δωσε «γιατί δεν είναι τσίρκο», όπως είπε ο κ. Καρβέλας με ύφος τάχα υπεράσπισής τους, προφανώς θα βασίστηκε στο γεγονός ότι έχουμε ζαλιστεί από το πολύ «σπάσιμο της πλάκας» που έχει αναχθεί σε εθνικό τηλεσπόρ, ειδάλλως είναι σε οποιονδήποτε νοήμονα αντιληπτό ότι το σόου που έστησαν με την Αννίτα είναι εντελώς «τσίρκο» και ως τέτοιο το έστησαν σε αντιπαράθεση με το «επίσημο τσίρκο» της σοουμπίζ, όπως άλλωστε και ο ίδιος τόνισε κατά τη διάρκεια του μάλλον συγχυσμένου λόγου του. Επέλεξαν ακραίες περιπτώσεις για το «Je t΄ aime» εν γνώσει τους, ειδάλλως θα έβγαζαν τη θεία τους και μια εξαδέλφη τους να τραγουδάει «έξω απ΄ τα δόντια». Όσο για τη διαμάχη των «υπεραμφισβητιών» του συστήματος, σιγά παιδιά μη σπρώχνεστε, ουδεμία σχέση έχει με τη φύση και τη λειτουργία της τηλεόρασης. Η επιλογή της ως μέσο αυτομάτως καταργεί την έννοια. Για να μην κοροϊδευόμαστε.