Βραβεία σε «παλιά συναισθήματα» και «ξεχασμένα τηλεγραφόξυλα»

Κώστας Τσιρόπουλος, Ιωάννα Καρυστιάνη, Ντίνος Σιώτης, Ελένη Λαδιά, Θεοδόσης Πελεγρίνης, Αναστάσιος Τάμης είναι οι επιλογέςκάποιες μη αναμενόμενες- των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας 2007
«Ξέρω ότι το μυθιστόρημά μου “Σουέλ” αγαπήθηκε», λέει στα «ΝΕΑ» η Ιωάννα Καρυστιάνη. «Χαίρομαι βέβαια που μου απονεμήθηκε το Κρατικό Βραβείο, σε μια χρονιά μάλιστα που υπήρχαν πολλά καλά βιβλία. Μπορώ να θυμηθώ βιβλία που σημείωσα για διαφορετικούς κάθε φορά λόγους: της Γιαννακάκη, της Δημητρακάκη, της Κολιάκου, του Χαρπαντίδη, του Κουμανταρέα, του Σουρούνη. Μου έκανε εντύπωση που μου δόθηκε το βραβείο, γιατί αυτό το βιβλίο ειδικά επέμενε κάπως δονκιχωτικά σε αξίες και συναισθήματα παλιά, έστω με κάποιον σύγχρονο τρόπο επεξεργασμένα, όπως η συγχώρεση, η ανθρωπιά, η υπομονή. Πράγματα εντελώς προς απόσυρση πλέον. Αλλά φαίνεται ότι γι΄ αυτό αγαπήθηκε. Ως περιπέτεια συναισθημάτων».

Η Ιωάννα Καρυστιάνη, με το «Σουέλ» (Καστανιώτης) παίρνει για δεύτερη φορά το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος- η πρώτη ήταν για τη «Μικρά Αγγλία», το 1998. Βραβείο έχει ξαναπάρει και η Ελένη Λαδιά που τιμάται τώρα με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος για τη συλλογή της «Η γυναίκα με το πλοίο στο κεφάλι» (Εστία). Είχε τιμηθεί το 1981 με το Β΄ Κρατικό Βραβείο Διηγήματος για τον «Χάλκινο ύπνο». Αντίθετα, ο Ντίνος Σιώτης βραβεύεται για πρώτη φορά με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή του «Αυτοβιογραφία ενός στόχου» (Κέδρος). Το Βραβείο Δοκιμίου- Κριτικής απονεμήθηκε στο βιβλίο του Θεοδόση Πελεγρίνη «Από τον πολιτισμό στην πείνα» (Ελληνικά Γράμματα), ενώ το Βραβείο Χρονικού- Μαρτυρίας δόθηκε στο βιβλίο του Αναστάσιου Τάμη «Οι Έλληνες της Λατινικής Αμερικής» (Ελληνικά Γράμματα).

Το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας, που προκάλεσε έκπληξη σε πολλούς, απονεμήθηκε ομόφωνα στον δοκιμιογράφο και ποιητή Κώστα Τσιρόπουλο για το σύνολο του έργου του. Ομόφωνη ήταν και η απονομή στον Αναστάσιο Τάμη, ενώ τα υπόλοιπα βραβεία δόθηκαν κατά πλειοψηφία.

«Είναι σημαντικό που η ποίηση μπαίνει στο παιχνίδι», είπε στα «ΝΕΑ» χωρίς να κρύβει τη χαρά του ο ποιητής Ντίνος Σιώτης. «Γιατί η ποίηση βρίσκεται στο περιθώριο σήμερα. Και νομίζω ότι στις κοινωνίες που ξεχνούν τους ποιητές τους, ακόμη και τους μεγάλους ποιητές τους, κάτι κακό θα συμβεί στο τέλος. Οι ποιητές έχουν πράγματα να πουν που οι άλλοι άνθρωποι δεν βλέπουν. Σαν αόρατα μηνύματα που στέλνονται ακόμη από ξεχασμένα τηλεγραφόξυλα. Και ας μην ξεχνάμε ότι η ποίηση είναι φυτώριο της γλώσσας», κατέληξε.

Αντίθετα από άλλες χρονιές που η Κριτική Επιτροπή έδινε νωρίτερα στη δημοσιότητα τους βραχείς καταλόγους υποψηφίων, φέτος δόθηκαν ταυτόχρονα με τα ονόματα των βραβευθέντων. Αναλυτικά οι υποψήφιοι ήταν:

Στην ποίηση οι Ορέστης Αλεξάκης (για την συλλογή «Θίασος στην εξέδρα»), Γ ιώργος Βέης («Λεπτομέρειες Κόσμων»), Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου («Σεντόνια της αγρύπνιας»), Θεώνη Κοτίνη («Ανίδεοι πάλι»), Νίκος Παναγιωτόπουλος («Το σύσσημον ή τα κεφάλαια») και Θανάσης Χατζόπουλος («Ψηφία για Ψηφίδες»).

Στο μυθιστόρημα υποψήφιοι ήταν οι Ελένη Γιαννακάκη («Τα χερουβείμ της μοκέτας»), Τάσος Γουδέλης («Οικογενειακές ιστορίες»), Βασίλης Πεσμαζόγλου («Το τυφλό σύστημα»), Αντώνης Σουρούνης («Το μονοπάτι στη θάλασσα»)

και Τάκης Χατζηαναγνώστου («Μισή ζωή») και στο Διήγημα οι Βασίλης Γκουρογιάννης («Από την άλλη γωνία » ), Κλαίρη Μιτσοτάκη («Σωρείτες»), Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης («Φυσικές ιστορίες») και Τάσος Χατζητάτσης («Μονόξυλο στο ποτάμι»).

Την Επιτροπή Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας αποτελούν οι καθηγητές Παναγιώτης Μαστροδημήτρης (πρόεδρος), Μιχάλης Κοπιδάκης, Γεώργιος Ανδρειωμένος, Δημήτρης Λαμπρέλλης, οι συγγραφείς Κώστας Μπουρναζάκης και Ισμήνη Καπάνταη, ο κριτικός-ποιητής Κώστας Σοφιανός και οι κριτικοί Λώρη Κέζα και Χαρίκλεια Γεωργίου Δημακοπούλου.

Φέτος, για πρώτη φορά, ανακοινώθηκαν μαζί ο «βραχύς κατάλογος» των υποψηφίων και οι βραβευμένοι

Όρσον Γουέλς και Νίκος Μαμαγκάκης

Η short list («βραχύς κατάλογος») στην κατηγορία Δοκίμιο- κριτική περιελάμβανε τις εκδόσεις «Η μεταβατική περίοδος της ελλαδικής ποίησης. Η σταδιακή της εξέλιξη από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους έως το 1930» (Γ. Αράγης), «Η λογική των μορφών στον κινηματογράφο του Οrson Welles» (Π. Δόικος), «Ιδέες και αισθητική. Μεσοπολεμικοί και μεταπολεμικοί πεζογράφοι 1930-1974» (Ελ. Κοτζιά), «Η Αθήνα του Μεσοπολέμου μέσα από τις “Μέρες” του Γιώργου Σεφέρη. Μια διερευνητική ανάγνωση» (Αλ. Παπαγεωργίου-Βενετάς), «Αποτυπώματα του χρόνου. Ιστορικά δοκίμια για μια μη θεωρητική ιστορία» (Αλ. Πολίτης). Και στην κατηγορία ΧρονικόΜαρτυρία τις εκδόσεις «Η ανωγειανή μαντινάδα» (Γ. Σμπώκος), Φιλίππου Φίλιππος, «Κωνσταντίνος Θεοτόκης» (Φ. Φιλίππου), «Η Ελλάδα που γνώρισα» (Ελ. Χέλμη-Μαρκεζίνη) και «Νίκος Μαμαγκάκης, Μουσική ακούω, ζωή καταλαβαίνω» (Π. Χρυσοστόμου).