[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Ισλάμ και Δύση

Η ιστορία για την οποία θα μιλήσουμε πέρασε απαρατήρητη στην εσωστρεφή Ελλάδα. Ποια είναι αυτή; Η Τζούλιαν Γκίμπον, μια δασκάλα από το Λίβερπουλ, που δίδασκε ως εθελόντρια στο Σουδάν, δηλαδή σε μια χώρα η οποία έχει κτυπηθεί αλύπητα από τη φτώχεια και τις συγκρούσεις, ξεσήκωσε την ιερή οργή, όταν επέτρεψε σε μια μαθήτρια να «βαφτίσει» το παιδικό της αρκουδάκι Μωάμεθ, με άλλα λόγια με το όνομα του μεγάλου Προφήτη του Ισλάμ.

Μέσα σε ένα οξυμμένο κλίμα (όπου πολλοί ζητούσαν τον θάνατό της), ένα δικαστήριο καταδίκασε τη Βρετανίδα εκπαιδευτικό σε 15 ημέρες φυλάκιση για προσβολή της θρησκείας, ενώ η ισλαμική νομοθεσία του συγκεκριμένου κράτους δίνει τη δυνατότητα να τιμωρηθεί ο δράστης του προκείμενου αδικήματος και με τη βάρβαρη ποινή της μαστίγωσης! Τελικά η Γκίμπον αφέθηκε ελεύθερη έπειτα από χάρη που της έδωσε ο ίδιος ο πρόεδρος του Σουδάν.

Εν όψει όλων αυτών το πρώτο βασανιστικό ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: Ήταν εσφαλμένη η πράξη της Αγγλίδας (έστω και αν δεν έγινε ηθελημένα);

Ήταν αναμφίβολα, τη στιγμή μάλιστα που το Κοράνι απαγορεύει τη χρησιμοποίηση της εικόνας του Μωάμεθ (και οπωσδήποτε και του ονόματός του με τον παραπάνω ανοίκειο και απαράδεκτο τρόπο). Και αυτό θα έπρεπε να το σεβόμαστε όλοι οι Δυτικοί άνθρωποι!

Από κει και πέρα βέβαια τίθεται σε τέτοια περιστατικά ένα τεράστιο ιδεολογικό πρόβλημα, που αγγίζει άμεσα και τον μουσουλμανικό πληθυσμό που ζει στην Ευρώπη (ή την Ελλάδα).

Κατά πόσο, δηλαδή, είναι νομιμοποιημένες ακόμη και σήμερα κάποιες απάνθρωπες ποινές που προβλέπουν τα ιερά κείμενα του Ισλάμ, όπως είναι ο λιθοβολισμός και η μαστίγωση, ιδιαίτερα στα γενετήσια αδικήματα ή σε εκείνα που αφορούν την προσβολή της μουσουλμανικής πίστης.

Κατά τη γνώμη μου οι ποινές αυτές είναι παντελώς ασύμβατες με την παγκόσμια νομική κουλτούρα των ατομικών δικαιωμάτων, γιατί αποδέχονται τη φρικτή μεσαιωνική λογική του «οφθαλμός αντί οφθαλμού» που θέλει όχι τον σωφρονισμό, αλλά την εξόντωση εκείνου που διέπραξε ένα έγκλημα!

Για τον λόγο τούτο πολλοί σύγχρονοι μουσουλμάνοι φιλόσοφοι, όπως ο Τάρικ Ραμαντάν, προτείνουν τη μη επιβολή τέτοιων εξοντωτικών ποινών, επειδή καταλήγουν τελικά στη σκληρή μεταχείριση των πιο αδύνατων κοινωνικών ομάδων, όπως είναι οι γυναίκες και οι φτωχοί.

Όμως από την άλλη μεριά είναι εντελώς υποκριτική και γελοία η άποψη που αναπτύσσεται σε κάποιους μορφωμένους δυτικούς κύκλους, όταν ακριβώς λαμβάνουν χώρα τέτοια επεισόδια. Δηλαδή, ότι το ίδιο το Ισλάμ είναι το πρόβλημα, γιατί είναι ασύμβατο με τις γενικότερες δυτικές αξίες.

Καταρχας η προκείμενη άποψη είναι εντελώς ακατανόητη, γιατί το Ισλάμ δεν μπορεί να ταυτίζεται μανιχαϊστικά ούτε με τους φανατικούς που ζητούσαν τον θάνατο της Γκίμπον, ούτε με τους Αλγερινούς ή Αιγύπτιους ριζοσπάστες, που τους κατατρύχει η ιδέα της κόλασης!

Σήμερα, μάλιστα, πολλοί μουσουλμάνοι αναλυτές θέλουν να διαδώσουν στον κόσμο το Ισλάμ της ισότητας και της ατομικής ελευθερίας (Ο. Roy, «Το παγκοσμιοποιημένο Ισλάμ»).

Εξάλλου βάρβαρες πρακτικές μπορεί να συναντήσει κανείς άνετα και στις πιο αναπτυγμένες δυτικές δημοκρατίες. Έτσι πριν από λίγες μέρες μάθαμε από τον Αμερικανό δικηγόρο, που εκπροσωπεί ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ 37 κρατουμένους, ότι υπάρχουν άνθρωποι στο κολαστήριο του Γκουαντάναμο που κρατούνται εκεί για έξι ολόκληρα χρόνια, χωρίς να τους έχει αποδοθεί καμία κατηγορία. Αν αυτό δεν αποτελεί ολοκληρωτισμό, τότε τι άλλο αποτελεί;

Ή μήπως δεν έχει ψήγματα ολοκληρωτικής έμπνευσης η προσπάθεια της ελληνικής κυβέρνησης να παρακολουθεί ηλεκτρονικά όλες τις διαδηλώσεις;

Ποιο είναι το συμπέρασμα από όλα αυτά; Τα γεγονότα που συνέβησαν στο Σουδάν με την καταδίκη της Αγγλίδας δασκάλας είναι σίγουρα ατυχή, αλλά δεν μπορούμε να δαιμονοποιούμε μόνο το Ισλάμ, γιατί ολοκληρωτικές πρακτικές υιοθετούνται έντονα και στις δυτικές δημοκρατίες.

Άρα η καθοριστική σύγκρουση γίνεται στο εσωτερικό κάθε πολιτισμού και διεξάγεται ανάμεσα στον κόσμο της φτώχειας και στον κόσμο του πλούτου (Ζίζεκ)!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ

Η ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ

γίνεται στο εσωτερικό κάθε πολιτισμού και διεξάγεται ανάμεσα στον κόσμο της φτώχειας και στον κόσμο του πλούτου