Ο Αμερικανός σέρφερ που απάντησε στον Αϊνστάιν!

Ένας λάτρης του σερφ αλλά και… διδάκτορας της Φυσικής έχει αναστατώσει τους επιστημονικούς κύκλους. Στις αρχές Νοεμβρίου, ο Γκάρετ Λίζι δημοσίευσε στο Ίντερνετ μια δελεαστική «θεωρία των πάντων», η οποία ενοποιεί όλους τους νόμους του Σύμπαντος. Ιδιοφυής σύλληψη ή μπλόφα;

O Άλμπερτ Αϊνστάιν είχε «μυριστεί» την ύπαρξη μιας «θεωρίας των πάντων», χωρίς ωστόσο ποτέ του να την εντοπίσει. Άραγε αυτός ο 39χρονος «ερασιτέχνης» ανακάλυψε το «ιερό δισκοπότηρο» της σύγχρονης φυσικής επιστήμης, τη θεωρία που καθιστά συμβατές τις δύο μεγάλες θεωρίες, της κβαντικής μηχανικής και της γενικής σχετικότητας;

Άγνωστος ώς τώρα, ο Άντονι Γκάρετ Λίζι, όπως είναι το πλήρες όνομά του, δεν συνδέεται με κανένα πανεπιστήμιο και κανένα εργαστήριο. «Πήρα το διδακτορικό μου πριν από 10 χρόνια και εγκατέλειψα την ακαδημαϊκή κοινότητα για να δουλέψω πάνω στις δικές μου ιδέες για τη φυσική και να κάνω σερφ στο Μάουι», εξηγεί. Τον χειμώνα έβγαζε χρήματα ως προπονητής του σνόουμπορντ στα βουνά κοντά στη λίμνη Τάχο της Καλιφόρνιας και στις ελεύθερες ώρες του καταπιανόταν με τα δυσνόητα προβλήματα της θεμελιώδους φυσικής.

Εξαιρετικά απλή
Στις 6 Νοεμβρίου, ο Γκάρετ Λίζι δημοσίευσε στον σέρβερ των αρχείων του Πανεπιστημίου Κορνέλ (ΑrΧiv. org) ένα άρθρο 31 σελίδων με τίτλο «Μια εξαιρετικά απλή θεωρία των πάντων». Πρόκειται για μια «θεωρία της μεγάλης ενοποίησης», σύμφωνα με την καθιερωμένη έκφραση, δηλαδή ικανή να συμφιλιώσει τους δύο μεγάλους κλάδους της Φυσικής που μας κληροδοτήθηκαν από τις εργασίες του Αϊνστάιν. Για να γίνει αυτό, εξηγεί ο Κάρλο Ρεβέλι του Κέντρου Θεωρητικής Φυσικής της Μασσαλίας, «πρέπει να περιγραφούν με τις ίδιες εξισώσεις οι τέσσερις θεμελιώδεις δυνάμεις της φύ σης- η ισχυρή αλληλεπίδραση (υπεύθυνη για τη συνοχή των πυρήνων των ατόμων), η ασθενής αλληλεπίδραση (υπεύθυνη για την εκπομπή μορίων από ορισμένα άτομα, δηλαδή ραδιενέργειας), η ηλεκτρομαγνητική δύναμη (μεταξύ αντικειμένων με ηλεκτρικό φορτίο) και η δύναμη της βαρύτητας- και να καταστούν συμβατές οι δύο θεωρίες, της κβαντικής μηχανικής (το σύνολο των νόμων που διέπουν τις κινήσεις και τις αλληλεπιδράσεις των στοιχειωδών σωματιδίων και των ατόμων, δεν εφαρμόζεται στον μακροσκοπικό κόσμο) και της γενικής σχετικότητας (η θεωρία του Αϊνστάιν για να περιγράψει την επίδραση των μεγάλων αντικειμένων στη δομή του χωρο-χρόνου, δεν εφαρμόζεται στον μικροσκοπικό κόσμο)».

Οι αντιδράσεις
«Η θεωρία του κ. Λίζι φαίνεται ότι μπορεί να λύσει ταυτόχρονα τα δύο προβλήματα, με έναν πολύ ωραίο μαθηματικό φορμαλισμό. Βέβαια πρέπει να ελεγχθούν οι υπολογισμοί του, να συζητηθεί το κείμενο. Όμως η εργασία του μας κάνει να σκεφτούμε το πρόβλημα με νέο τρόπο», προσθέτει ο Ρεβέλι. Ο φυσικός Λι Σμόλιν του καναδικού Ερευνητικού Κέντρου Θεωρητικής Φυσικής Ρerimeter Ιnstitute, βλέπει στη θεωρία του Λίζι «μια νέα και πολύ ενδιαφέρουσα ιδέα για την ενοποίηση της Φυσικής».

Ωστόσο ο Τσέχος φυσικός Λούμπος Μοτλ χαρακτηρίζει τη συνεισφορά του Γκάρετ Λίζι «τεράστια φάρσα». Στη Γαλλία, ο Τιμπό Νταμούρ του Ινστιτούτου Ανώτατων Επιστημονικών Σπουδών (ΙΗΕS) βλέπει σ΄ αυτήν ένα «άδειο όστρακο» όπου «τίποτε δεν προσδιορίζεται με ακρίβεια και ό,τι προσδιορίζεται μοιάζει λάθος». Για τον Ζαν Ηλιόπουλο (Εcole Νormale Superieure), «ό,τι είναι ενδιαφέρον σ΄ αυτό το άρθρο, είναι γνωστό εδώ και καιρό».


Ένας στοχαζόμενος ηδονιστής

ΑΡΑΓΕ γίνεται τόσος λόγος για τον Γκάρετ Λίζι επειδή μπορεί να έχει βρει το «ιερό δισκοπότηρο» της Φυσικής; Ή μήπως επειδή δεν ανταποκρίνεται στο προφίλ του κλεισμένου στο εργαστήριό του ερευνητή; Όταν τον ρωτήσαμε γιατί δεν επέλεξε μια κλασική ακαδημαϊκή καριέρα, απαντά:

«Ήθελα να ζήσω σ΄ ένα ωραίο μέρος όπου να μπορώ να κάνω σερφ ή σνόουμπορντ και να δουλεύω τη φυσική μου, χωρίς άλλες ευθύνες… Είμαι ένας στοχαζόμενος ηδονιστής- θέλω από τη ζωή τις έντονες απολαύσεις. Και αυτό σημαίνει να βρίσκω μια ισορροπία ανάμεσα στο να σκέφτομαι και στο να διασκεδάζω».