Καμία διαπραγμάτευση για το όνομα

Τα Σκόπια δεν έχουν καμία πρόθεση να διαπραγματευτούν οποιαδήποτε ονομασία, ακόμη κι αν το τίμημα γι΄ αυτή τη θέση τους θα είναι να βρεθούν εκτός ΝΑΤΟ. «Βάλτε βέτο!» είναι το σαφές μήνυμα που προκύπτει από τη συνέντευξη του υπουργού Εξωτερικών της FΥRΟΜ Αντόνιο Μιλοσόσκι στα «ΝΕΑ».

ΣΚΟΠΙΑ O 32χρονος κ. Μιλοσόσκι με δυσκολία κρύβει την αλαζονεία του- κοινό γνώρισμα στους 30άρηδες, ως επί το πλείστον, υπουργούς της σκοπιανής κυβέρνησης. «Στο ζήτημα της ονομασίας θα πρέπει να είμαστε ευγνώμονες, διότι έτσι γίναμε παγκοσμίως γνωστοί», λέει με μάλλον παγωμένο χαμόγελο και σε μια ατυχή προσπάθεια να κάνει χιούμορ- όπως μάλλον ατυχής είναι και η διαβεβαίωσή του πως «εγώ σε ένδειξη καλής θέλησης δεν βάφτισα τον γιο μου Αλέξανδρο, αλλά Ντέιβιντ».

Σύμφωνα με τον Σκοπιανό υπουργό Εξωτερικών στο ζήτημα της ονομασίας «υπάρχουν διαφορετικές θέσεις και στάσεις. Η Ελλάδα θέλει μια διεθνή λύση (σ.σ.: ονομασία). Εμείς λέμε πως μόνον η Αθήνα έχει πρόβλημα με τη συνταγματική μας ονομασία, εκατόν είκοσι μία άλλες χώρες την έχουν αναγνωρίσει. Βλέπουμε λοιπόν μια διμερή διάσταση- κι ως εκ τούτου πρέπει διμερώς να επιλύσουμε το θέμα».

Δεδομένη η ονομασία. Όταν επιμένουμε στο ζήτημα των διαπραγματεύσεων, ο κ. Μιλοσόσκι ξεκαθαρίζει πως τις αντιλαμβάνεται μονάχα ως μια αναζήτηση για την ονομασία με την οποία η Ελλάδα- και μόνον αυτή- θα αποκαλεί τα Σκόπια! Πρόκειται δηλαδή για την περίφημη διπλή ονομασία- μονάχα που το ένα της σκέλος, το διεθνές, κατά τον Σκοπιανό υπουργό Εξωτερικών είναι δεδομένο: η συνταγματική ονομασία Δημοκρατία της Μακεδονίας. Υποκρινόμενος ότι αγνοεί τη θέση της Αθήνας- πως σε περίπτωση μη επίλυσης του ζητήματος της ονομασίας η Ελλάδα θα προβάλει βέτο στην είσοδο των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ- ο κ. Μιλοσόσκι εμφανίζεται να μη δίνει σημασία ούτε στον ρόλο του ειδικού διαμεσολαβητή του ΟΗΕ Μάθιου Νίμιτς.

«Δώστε χρόνο». «Συζητάμε από το ΄96. Οι πολιτικοί στην Αθήνα βρίσκονται σε δίλημμα. Η διεύρυνση του ΝΑΤΟ είναι ένα άλλο θέμα, δεν πρέπει να συγχέεται. Πρέπει να δώσουμε “χρόνο στον χρόνο”. Να καθήσουμε μαζί, χωρίς να αποκλείω κάποιον διαμεσολαβητή. Έχω καλέσει εδώ την κ. Μπακογιάννη να συζητήσουμε για όλα τα ζητήματα- και για την ονομασία. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μονομερές θέμα. Εμείς δεν έχουμε πρόβλημα που η Ελληνική Μακεδονία λέγεται έτσι. Ακόμη και η Κύπρος δεν έχει πρόβλημα. Οι Έλληνες μπορούν να επιλέξουν- και οι Έλληνες επενδυτές δεν επηρεάζονται».

Όταν επιμένουμε στο θέμα του ελληνικού βέτο στο ΝΑΤΟ, ο κ. Μιλοσόσκι παύει να χαμογελά και απαντά κατηγορηματικά: «Δεν υπάρχει μεγαλύτερο κόστος από την εθνική ταυτότητα και τη συνταγματική ονομασία».

Φυσικά ο υπουργός Εξωτερικών της γειτονικής χώρας κατατάσσει την υπόθεση της ονομασίας ως τέταρτη προτεραιότητα της εξωτερικής πολιτικής της χώρας του. Πρώτη θεωρεί την ένταξη στο ΝΑΤΟ την ερχόμενη άνοιξη- και σημειώνει πως αυτό θα συμβάλει και στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Βέβαια η λέξη «επενδύσεις» είναι κάτι σαν προσευχή για όλους ανεξαιρέτως τους κυβερνητικούς αξιωματούχους- ενδεχομένως διότι είδαν φέτος μια μείωση της τάξεως του 15% και γνωρίζουν ότι οι πολυεθνικές δεν πρόκειται να πλησιάσουν προτού ξεκαθαρίσουν τα πράγματα στο Κόσοβο.

Για το Κόσοβο. Το θέμα του Κοσόβου όμως ιεραρχείται τρίτο από τον κ. Μιλοσόσκι – μετά την έναρξη διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, «που ελπίζουμε να γίνει το 2008, δεδομένου ότι και η Σλοβενία θα έχει την προεδρία το πρώτο εξάμηνο».

Σε μια σαφή ένδειξη της διάχυτης ανησυχίας που υπάρχει στα Σκόπια για τις εξελίξεις στο γειτονικό τους Κόσοβο, ο κ. Μιλοσόσκι λέει ότι «ενδιαφερόμαστε περισσότερο απ΄ όλους. Όσο πιο σύντομα ληφθεί απόφαση τόσο το καλύτερο».


Η αδιαλλαξία των Σκοπίων φέρνει σε αδιέξοδο την Αθήνα

Σε αδιέξοδο φαίνεται να οδηγείται και η νέα διαπραγματευτική θέση της Αθήνας περί αναζήτησης σύνθετης ονομασίας που εάν δεν επιτευχθεί θα έχει ως αποτέλεσμα την άσκηση βέτο για την είσοδο της FΥRΟΜ στο ΝΑΤΟ και στην Ένωση στη συνέχεια. Η αδιαλλαξία της άλλης πλευράς έχει φθάσει στο σημείο να αμφισβητεί την ίδια τη διαπραγματευτική βάση του ΟΗΕ και πλέον δεν βάζει στο τραπέζι τη συνταγματική ονομασία, ανεξαρτήτως του κόστους που αυτό μπορεί να έχει.

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια εξέλιξη που η Αθήνα θα όφειλε να γνωρίζει, μολονότι η επίσημη θέση των Σκοπίων δεν έχει διατυπωθεί ποτέ τόσο καθαρά όσο διατυπώνεται σήμερα στα «ΝΕΑ». Αντιθέτως, μόλις πρόσφατα, κατά την επίσημη συνάντηση που είχε η σκοπιανή αντιπροσωπεία με το ΝΑΤΟ στην έδρα της Συμμαχίας, παρέδωσε υπόμνημα 62 σελίδων υπό τον τίτλο «Ετήσιο Εθνικό Πρόγραμμα της Δημοκρατίας της Μακεδονίας για την Ένταξη στο ΝΑΤΟ»- το οποίο έχουν στη διάθεσή τους «ΤΑ ΝΕΑ»- και στο οποίο αναφέρεται: «Η Δημοκρατία της Μακεδονίας παραμένει προσηλωμένη στην ενίσχυση των καλών γειτονικών σχέσεων και στην ανάπτυξη συνολικής συνεργασίας με την Ελληνική Δημοκρατία, ως γείτων, και ως μέλος του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. Με αυτήν την έννοια, η κυβέρνηση παραμένει προσηλωμένη στις συνομιλίες υπό την αιγίδα του ΟΗΕ με στόχο την υπέρβαση των διαφορών περί την ονομασία της Δημοκρατίας της Μακεδονίας».

Η πρωτοφανής αδιαλλαξία των Σκοπίων σε πρώτη ανάγνωση μοιάζει ανεξήγητη. Ωστόσο, εάν λάβει κανείς υπόψη του μερικά δεδομένα του κράτους των δύο εκατομμυρίων, μπορεί να βγάλει ορισμένα χρήσιμα συμπεράσματα.

Όπως μας επισημαίνει ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Σκόπια, Έρβαν Φουέρε, υπάρχει έντονο το στοιχείο της υπερηφάνειας στην εθνική τους ταυτότητα, κάτι που είναι διάχυτο στην κοινωνία, αλλά ακόμη και στις πολύ νεώτερες γενιές, στα σχολεία ακόμη. Το θέμα της ονομασίας έχει δημιουργήσει ένταση, που εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους- ακόμη και με το γεγονός ότι η σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία δεν έχει αναγνωρίσει την Ορθόδοξη Εκκλησία των Σκοπίων.

Το θέμα της εθνικής ταυτότητας – που πάει πακέτο με το όνομαενισχύεται και από τα κοινωνιολογικά χαρακτηριστικά της χώρας: επισήμως, η ανεργία κινείται στο 35%, αλλά υπάρχουν κοινότητες όπου φθάνει το 60% – 70%. Η διαφθορά υποτίθεται ότι είναι για την κυβέρνηση το πρώτο θέμα, αλλά παραμένει σε τέτοια επίπεδα, ώστε ξένοι επενδυτές να λένε κατ΄ ιδίαν πως «έτσι και χάσουν την εξουσία όλοι αυτοί οι 30άρηδες που κάνουν τους έξυπνους, θα πάνε φυλακή».

Οι μηδαμινοί φόροι ή το γεγονός ότι σε τέσσερις μόλις ώρες μπορεί να συσταθεί επιχείρηση δεν αρκούν για να προσελκύσουν τους επενδυτές. Αυτοί βλέπουν τα πράγματα πιο ρεαλιστικά. Υπάρχει η αστάθεια λόγω του Κοσόβου και της επαπειλούμενης μονομερούς ανακήρυξης ανεξαρτησίας από τους Αλβανούς στις 10 Δεκεμβρίου. Η διαφθορά και η πολιτική εμπλοκή αποθαρρύνει επίσης, όπως αποθαρρύνει η έλλειψη παντελούς συνεργασίας μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης.

Οι Σκοπιανοί, λοιπόν, περιμένουν μια ανάπτυξη που τους έταξαν και δεν έρχεται, οπότε εάν τους πάρουν και το όνομα, είναι βέβαιο ότι θα τιμωρήσουν παραδειγματικά, για όλα τους τα δεινά, τους κυβερνώντες.

Βέβαια, και αν τα Σκόπια μείνουν εκτός ΝΑΤΟ, πάλι υπάρχει περίπτωση να «τιμωρηθούν» οι κυβερνώντες- με την έννοια ότι θα κατηγορηθούν πως ούτε αυτό, το σχεδόν σίγουρο, δεν κατάφεραν, αυτό που τουλάχιστον θα προστάτευε από την αστάθεια. Στο κάτω κάτω, όπως λέει με υπερηφάνεια ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, πάνω από 500.000 δολάρια έχουν επενδυθεί στην εκπαίδευση τουλάχιστον 10 υπουργών της σημερινής κυβέρνησης σε πανεπιστήμια των ΗΠΑ. Ποσό πολύ μικρότερο από το κόστος του κτιρίου της νέας αμερικανικής πρεσβείας που ανεγείρεται πάνω από τον Βάρδα ποταμό και είναι σαφώς μεγαλύτερο από το κτίριο της αμερικανικής αντιπροσωπείας.