Χρήμα / Κόσμος

Ισπανική φούσκα στα ακίνητα

Ο δανεισμός μεταξύ χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων έχει σχεδόν σταματήσει στην Ισπανία, όπου αυτή την εποχή τραπεζίτες, επιχειρηματίες και οικονομολόγοι προσπαθούν να βρουν ποια θα είναι η «ισπανική Νorthern Rock», δηλαδή η τράπεζα που θα ανακοινώσει ότι αντιμετωπίζει προβλήματα ρευστότητας, όπως ακριβώς συνέβη με τη βρετανική Νorthern Rock στα μέσα Σεπτεμβρίου.

Η Νorthern Rock αναγκάστηκε να δανειστεί μετρητά από την Τράπεζα της Αγγλίας για να σωθεί, επειδή ήταν εκτεθειμένη σε επισφαλή στεγαστικά δάνεια, με αποτέλεσμα χιλιάδες καταθέτες να σχηματίσουν ουρές χιλιομέτρων έξω από τα υποκαταστήματά της, φοβούμενοι ότι η τράπεζα μπορεί να χρεοκοπήσει.

Φρένο στον δανεισμό
«Η διακίνηση κεφαλαίων από τη μια τράπεζα στην άλλη στην Ισπανία έχει ουσιαστικά σταματήσει, επειδή τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα φοβούνται να δανείσουν χρήματα το ένα στο άλλο», λέει τραπεζίτης που θέλει να διατηρήσει την ανωνυμία του και προσθέτει: «Όλοι θέλουν να μάθουν ποιες είναι οι τράπεζες που έχουν επηρεαστεί (από την έκθεσή τους σε στεγαστικά δάνεια υψηλού κινδύνου- γνωστά και ως subprimes). Επικρατεί κλίμα απόλυτης έλλειψης εμπιστοσύνης». Στελέχη κορυφαίων κατασκευαστικών ομίλων στην Ισπανία εξηγούν ότι όλοι οι χρηματοπιστωτικοί όμιλοι περιμένουν από τις τράπεζες να δημοσιεύσουν τα αποτελέσματα τρίτου τριμήνου – για να δουν πόσο εκτεθειμένες είναι στα subprimes- πριν αποφασίσουν να τους δανείσουν χρήματα. Υπό κανονικές συνθήκες ο διατραπεζικός δανεισμός αποτελεί πολύ συνηθισμένη πρακτική για να εξασφαλίζουν ρευστότητα οι τράπεζες.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θεωρεί ότι

info

Στην Ισπανία επικρατεί πυρετός ανοικοδόμησης, με αποτέλεσμα σήμερα εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα να περισσεύουν

το ισπανικό τραπεζικό σύστημα πατάει σε πολύ στέρεες βάσεις και αναλυτές πιστεύουν ότι οι περισσότερες ισπανικές τράπεζες δεν είναι σημαντικά εκτεθειμένες σε ζημίες από στεγαστικά δάνεια που είχαν χορηγηθεί σε δανειολήπτες με χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν φόβοι.

Κ ίνδυνος για φούσκα
Οι φόβοι αυτοί οφείλονται στο ενδεχόμενο να έχει δημιουργηθεί φούσκα στην ισπανική αγορά ακινήτων, λόγω της μεγάλης αύξησης των τιμών τα τελευταία δέκα χρόνια. Οικονομολόγοι και αναλυτές πιστεύουν ότι, σε περίπτωση που σημειωθεί σημαντική υποχώρηση στις τιμές των κατοικιών, οι τράπεζες θα «στεγνώσουν» εντελώς από ρευστότητα (πιθανώς προκαλώντας πρόβλημα και στην πραγματική οικονομία). Είναι ενδεικτικό ότι οι τιμές των κατοικιών στην Ισπανία έχουν αυξηθεί κατά 175% από το 1997, αναγκάζοντας μάλιστα χιλιάδες νέους να βγουν στους δρόμους και να διαμαρτυρηθούν ότι τα σπίτια είναι πολύ ακριβά για να τα ενοικιάσουν- και ακόμη ακριβότερα για να τα αγοράσουν.

Επειδή οι τιμές των κατοικιών έχουν ανέβει τόσο πολύ, η Ισπανία είναι μια από τις χώρες που κινδυνεύει περισσότερο να πληγεί από κρίση στα ακίνητα, όπως ακριβώς συμβαίνει σήμερα στις ΗΠΑ. Όπως λέει η Εuler Ηermes που ειδικεύεται στην ασφάλιση του πιστωτικού κινδύνου διεθνώς, τον μεγαλύτερη κίνδυνο διατρέχουν η Βρετανία, η Ιρλανδία και η Ισπανία.

Δεν μπορούν να πουλήσουν
Στην Ισπανία επικρατεί πυρετός ανοικοδόμησης, με αποτέλεσμα σήμερα εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα να περισσεύουν. Στη χώρα αυτή η ανοικοδόμηση έτρεξε με ρυθμό 800.000 νέων σπιτιών τον χρόνο, που είναι 300.000 περισσότερα από όσα πραγματικά χρειάζονται για να καλυφθούν οι ανάγκες του πληθυσμού. Έτσι, τα μεσιτικά γραφεία αδυνατούν να πουλήσουν τις υπερτιμημένες νέες κατοικίες που τους έχουν αναθέσει να διαθέσουν στην αγορά οι πελάτες τους. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που πριν από μόλις δύο εβδομάδες η γνωστή στην εγχώρια αγορά εταιρεία ανάπτυξης ακινήτων Llanera έγινε το πρώτο θύμα αυτής της κατάστασης και δήλωσε αδυναμία να αναχρηματοδοτήσει τα χρέη της.

Μέχρι στιγμής, κανείς δεν τολμά να αναφέρει ονόματα ισπανικών τραπεζών που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν πρόβλημα από την επιδείνωση της κατάστασης στην αγορά ακινήτων. Ο διεθνής οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Μoody΄s, σε έκθεσή του την περασμένη εβδομάδα, ανέφερε ότι πέντε ισπανικές τράπεζες (που δεν κατονομάζονται) είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες σε πιθανή βουτιά της αγοράς ακινήτων στη χώρα. Οι Ισπανοί τραπεζίτες αντέδρασαν έντονα στην έκθεση, αναγκάζοντας τη Μoody΄s να υποβαθμίσει το θέμα. Κανείς όμως δεν μπορεί να αγνοήσει το γεγονός ότι οι αυξήσεις στα επιτόκια έχουν σφίξει τη θηλιά του δανεισμού για πολλούς, ενώ την ίδια στιγμή οι ρυθμοί ανάπτυξης της ισπανικής οικονομίας πέφτουν.

© Τhe Τimes, 2007
Οι επενδυτές κλείνουν τα μάτια στους κακούς οιωνούς

Ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας επιβραδύνεται και το δολάριο υποχωρεί. Χιλιάδες εργαζόμενοι χάνουν τις δουλειές τους στη Γουόλ Στριτ, ενώ οι καθυστερήσεις στις αποπληρωμές στεγαστικών δανείων αυξάνονται. Την ίδια στιγμή οι επιχειρηματικές συμφωνίες έχουν μειωθεί.

Τίποτε από όλα αυτά όμως δεν φαίνεται να έχει πτοήσει τους επενδυτές. Λίγες μόνο εβδομάδες μετά την καλοκαιρινή πτώση-σοκ στα χρηματιστήρια εξακολουθούν να αγοράζουν μετοχές, οδηγώντας σε νέα υψηλά τους χρηματιστηριακούς δείκτες σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Πολλοί είναι εκείνοι που αναρωτιούνται πώς γίνεται οι αγορές να ανεβαίνουν ενώ υπάρχουν τόσες αρνητικές ειδήσεις. Όπως λένε οι αναλυτές, οι επενδυτές είναι αισιόδοξοι ότι η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ (FΕD) είναι έτοιμη να παρέμβει ανά πάσα στιγμή μειώνοντας και άλλο τα επιτόκια. Επίσης, ελπίζουν ότι η ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας θα εξακολουθήσει να είναι ισχυρή και οι μεγάλες τράπεζες θα καταφέρουν να ξεπεράσουν την κρίση των επισφαλειών σε στεγαστικά υψηλού κινδύνου (subprimes).

«Κλειδί» η απασχόληση Όμως οι αναταράξεις κατά την περίοδο του καλοκαιριού μάς έδειξαν πόσο εύκολα αλλάζει η ψυχολογία των επενδυτών όταν στις αγορές συμβαίνουν απρόβλεπτα γεγονότα. Όπως λένε οι οικονομολόγοι της Γουόλ Στριτ, κανείς δεν ξέρει πώς θα αντιδράσουν οι αγορές από μια ενδεχόμενη συνεχιζόμενη πτώση στις τιμές των ακινήτων στις ΗΠΑ και επισημαίνουν ότι καθοριστικός παράγοντας για το κλίμα που θα επικρατήσει στα χρηματιστήρια θα είναι τα στοιχεία για την απασχόληση.