«Η εξουσία φοβάται τη φαντασία»

«Το σχολείο δίνει δυσανάλογη έμφαση στη μετάδοση γνώσεων», λέει στα «ΝΕΑ» ο Ευγένιος Τριβιζάς. «Αντί να εμπνέει και να δίνει φτερά, συνθλίβει και καταθλίβει το παιδί. Στόχος της εκπαίδευσης δεν πρέπει να είναι πλέον τόσο η μετάδοση γνώσεων όσο η καλλιέργεια της δημιουργικότητας και φαντασίας του παιδιού, ώστε να μπορεί να κάνει σωστή εκμετάλλευση αυτών των γνώσεων. Ας μην ξεχνάμε τη ρήση του Αϊνστάιν ότι η φαντασία είναι σημαντικότερο εφόδιο από τη γνώση, επειδή η γνώση περιορίζεται αναγκαστικά σε αυτό που καταλαβαίνουμε μια συγκεκριμένη ιστορική στιγμή, ενώ η φαντασία αγκαλιάζει όλα όσα θα γνωρίσουμε και θα κατανοήσουμε στο μέλλον. Οι πολιτικές, θρησκευτικές, οικονομικές και άλλες εξουσίες στην κοινωνία όμως, οι οποίες ανάγουν τη σταθερότητα σε υπέρτατη αξία και προτιμούν τη στασιμότητα, φοβούνται τον δυναμισμό της φαντασίας, την εκλαμβάνουν ως επικίνδυνη απειλή και έχουν κάθε συμφέρον να τη θέτουν υπό διωγμόν».

Ο Ευγένιος Τριβιζάς, αγαπημένος συγγραφέας των παιδιών, παρουσίασε χθες το βιβλίο «Το χωριό της χαράς» (Εκδ. Παπαδόπουλος, εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια), ένα βιβλίο που θα διατίθεται αποκλειστικά από τα καταστήματα Starbucks και τα συνολικά κέρδη του οποίου θα διατεθούν σε μια διαφορετική κοινότητα παιδιών, τα παιδικά χωριά SΟS (φέτος γιορτάζουν 25 χρόνια από την ίδρυση του πρώτου ελληνικού). Μάλιστα, αποσπάσματα διάβασε με την ιδιαίτερη ερμηνευτική ικανότητα που τον διακρίνει, ο Διονύσης Σαββόπουλος.

«Το όραμα ενός εμπνευσμένου ατόμου μπορεί να βελτιώσει ριζικά τον τρόπο που προσεγγίζουμε διάφορα σοβαρά κοινωνικά προβλήματα», λέει ο Ευγένιος Τριβιζάς. «Το γεγονός ότι στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου τα ορφανά στοιβάζονταν σε ορφανοτροφεία όπου οι συνθήκες διαμονής ήταν άθλιες, έγινε η αφορμή να εμπνευστεί ο Αυστριακός γιατρός Χέρμαν Γκμάιμερ το μοντέλο των παιδικών χωριών SΟS, δηλαδή μια μητέρα, αδέλφια, ένα σπίτι, ένα χωριό, που λειτουργούν τώρα σε 1 33 χώρες».

Ο πολυδιαβασμένος συγγραφέας μάς λέει ότι σημασία δεν έχει το πού μεγαλώνει ένα παιδί αλλά το πώς: «Έχω γνωρίσει παιδιά τα οποία, παρ΄ όλο που στερήθηκαν τους βιολογικούς γονείς, διαμόρφωσαν ακέραιους χαρακτήρες. Και άλλα πάλι που, αν και μεγάλωσαν σε φαινομενικά καλές οικογένειες, κατέληξαν ψυχικά τραυματισμένα. Το παραδοσιακό οικογενειακό περιβάλλον δεν είναι πάντα άμεμπτο. Χίλια δυο ακατονόμαστα συμβαίνουν πολύ συχνότερα από ό,τι νομίζουμε, πίσω από τις κλειστές πόρτες». Ο Ευγένιος Τριβιζάς δεν διστάζει να στηλιτεύσει και τα όσα συμβαίνουν μετά τις εκλογές, με μια ισχνή κυβερνητική πλειοψηφία και αναζήτηση ταυτότητας στην αξιωματική αντιπολίτευση. Περιγράφει το πολιτικό τοπίο ως «ένα βαρετό παραμύθι με εξουθενωμένους αλλά επικίνδυνους ακόμα δράκους, τσουρουφλισμένους ιππότες, επίδοξους Κοντορεβιθούληδες, ανήσυχους Πινόκιο που πριονίζουν κρυφά τις μύτες τους, πανικόβλητες πριγκίπισσες με ελάχιστες ελπίδες σωτηρίας».

Ναι, αλλά πώς τα κατάφεραν στη Βρετανία οι Εργατικοί να έχουν τόσες συνεχόμενες κυβερνητικές θητείες; «Χάρη στο ελκυστικό τους χρώμα, δηλαδή κόκκινο με μπλερ απόχρωση», απαντά. Όσο για το τι θα έλεγαν οι ήρωές του για τις φωτιές; «Η νοοτροπία τού “ποτέ μην αναβάλεις για αύριο ό,τι μπορείς να αναβάλεις για μεθαύριο”, μας οδήγησε εκεί που μας οδήγησε…».

«Το πολιτικό τοπίο είναι ένα βαρετό παραμύθι με εξουθενωμένους, αλλά επικίνδυνους ακόμα δράκους»

Δέκα χρόνια «Ντορεμίθια»

Φέτος θα κυκλοφορήσουν έξι νέα βιβλία του Ευγένιου Τριβιζά, τρία άλλα του έργα θα παιχτούν στο θέατρο, οι «Δραπέτες της Σκακιέρας» θα κυκλοφορήσουν σε βιβλίοκόμικς, ενώ το «Ποντικάκι που ήθελε να αγγίξει ένα αστεράκι» θα γίνει ταινία κινουμένων σχεδίων. Επίσης συμπληρώνονται δέκα χρόνια από τη σειρά «ΠαραμύθιαΝτορεμίθια» (κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα). Τον ρωτάμε για τον κοινό παρονομαστή των 16 βιβλίων αυτής της δημοφιλούς σειράς. «Ποικίλλουν ως προς τη θεματολογία τους, από τα οικολογικά όπως το “Ποιος έκανε Πιπί στον Μισισιπή”, στα αντιπολεμικά όπως “Το φαγκρί και το σκουμπρί”, από τα ερωτικά όπως “Ο κύριος Ζαχαρίας και η κυρία Γλυκερία”, στα ανατρεπτικά όπως το “Ποτέ μη γαργαλάς έναν γορίλλα”. Όλα όμως έχουν ένα κοινό στόχο: να καλλιεργούν τη φαντασία και να διευρύνουν τους δημιουργικούς ορίζοντες των παιδιών».