Χρήμα / Κόσμος

Οι τζογαδόροι των χρηματιστηρίων ανεβάζουν τις τιμές του πετρελαίου

Ο πρόεδρος της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ (FΕD) Μπεν Μπερνάνκι προσπάθησε να καθησυχάσει τις διεθνείς κεφαλαιαγορές για το ενδεχόμενο να σημειωθεί κρίση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, μειώνοντας το βασικό επιτόκιο δανεισμού σε δολάρια από 5,25% σε 4,75%.

Ωστόσο η γενναία μείωση στο κόστος δανεισμού ευθύνεται εν μέρει για ακόμη μία παρενέργεια: την κατακόρυφη άνοδο τιμών του πετρελαίου που ξεπέρασαν τα 82 δολάρια/βαρέλι και πλέον «απειλούν» το ρεκόρ όλων των εποχών- τα 90 δολάρια/βαρέλι (σε αποπληθωρισμένες σημερινές τιμές) όπου είχαν φτάσει οι τιμές την πρεμιέρα του πολέμου Ιράν- Ιράκ το 1980. Μπορεί οι τιμές της αμόλυβδης να μην έχουν σημειώσει ακόμη ανάλογη άνοδο, αλλά αν συνεχιστεί το ράλι τιμών του μαύρου χρυσού, σύντομα θα γίνει και αυτό.

Το «καύσιμο» που εκτόξευσε στα ύψη τις τιμές του πετρελαίου είναι ένα: η κερδοσκοπία από επενδυτές και hedge funds- που είδαν ότι η κίνηση της FΕD να μειώσει το βασικό επιτόκιο δανεισμού σε δολάρια μείωσε τις ανησυχίες για πιθανή κάμψη της οικονομικής ανάπτυξης. Όπως υπολογίζεται, για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του ΑΕΠ η κατανάλωση πετρελαίου στις ΗΠΑ- που είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση μαύρου χρυσού σε ολόκληρο τον κόσμο – αυξάνεται κατά 0,25%- 0,30%.

Εξασθένηση δολαρίου
Δεν πρέπει να αγνοήσουμε το γεγονός ότι τα χαμηλότερα επιτόκια του δολαρίου έχουν ως αποτέλεσμα την περαιτέρω εξασθένηση του αμερικανικού νομίσματος (το ευρώ ξεπέρασε τα 1,41 δολάρια με προοπτική να φτάσει τα 1,45 δολάρια).

Και επειδή το αργό πετρέλαιο τιμάται σε δολάρια, το ασθενές δολάριο κάνει πιο φθηνό τον μαύρο χρυσό για χώρες με ισχυρά νομίσματα (όπως για παράδειγμα οι ευρωπαϊκές). Γεγονός που κάνει πιο διατηρήσιμες τις τιμές φωτιά του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.

Βέβαια, στην έκρηξη τιμών του μαύρου χρυσού έχουν συμβάλει και γεωπολιτικοί ή άλλοι λόγοι. Οι απειλές πολέμου κατά του Ιράν από τον Γάλλο υπουργό Εξωτερικών Μπενάρ Κουσνέρ σίγουρα δεν βοήθησαν να πιεστούν προς τα κάτω οι τιμές. Επίσης, η κακοκαιρία στον Κόλπο του Μεξικού όπου παράγονται τεράστιες ποσότητες υγρών καυσίμων, είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της παραγωγής.

Κερδοσκόπων πάρτι
Η κερδοσκοπία όμως είναι ο βασικότερος παράγων αυτής της αύξησης. Σε αντίθεση με την άνοδο των τιμών την περασμένη άνοιξη, αυτή τη φορά η κούρσα του πετρελαίου παρατηρείται σε περίοδο «ανάπαυλας». Αυτό συμβαίνει επειδή η περίοδος μεγάλης ζήτησης λόγω των καλοκαιρινών διακοπών έχει περάσει, ενώ δεν έχει αρχίσει ακόμη η ζήτηση για καύσιμα (θέρμανσης κ.λπ.) εν όψει του χειμώνα. Επιπλέον, οι τιμές αυξήθηκαν παρά την υπόσχεση του ΟΠΕΚ να αυξήσει την ημερήσια παραγωγή κατά 500.000 βαρέλια. Αυτή τη φορά πρόκειται για καθαρή κερδοσκοπία, λένε απροκάλυπτα αναλυτές του κλάδου, επισημαίνοντας ότι η κούρσα των τιμών δεν συσχετίζεται με τα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς επειδή δεν υπάρχει πουθενά έλλειψη πετρελαίου.

Πλέον θεωρείται ότι το πετρέλαιο είναι υπερτιμημένο λόγω της κερδοσκοπίας κατά 30 δολάρια το βαρέλι, κάτι που σημαίνει ότι με βάση τη ζήτηση- και αν κερδοσκόποι όπως τα hedge funds δεν λυμαίνονταν τις αγορές- οι τιμές σήμερα θα έπρεπε να κυμαίνονται σε περίπου 50 δολάρια το βαρέλι.

«Μεγάλο τζογάρισμα»
Δεν είναι τυχαίο ότι το κλίμα είναι τέτοιο που η Goldman Sachs αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις της για τις τιμές, που τις «βλέπει» πια στα 85 δολάρια/βαρέλι χωρίς να αποκλείει το ενδεχόμενο να σκαρφαλώσουν ακόμη και στα 90 δολάρια/βαρέλι. «Πρόκειται για μεγάλο τζογάρισμα», λέει ο αναλυτής της Οppenheimer, Fadel Gheit, και προσθέτει ότι «αν και οι τιμές μπορεί να αυξηθούν κι άλλλο, μια διόρθωση είναι αναπόφευκτη. Το μόνο ερώτημα που δημιουργείται είναι πότε θα γίνει η διόρθωση αυτή και πόση έκταση θα έχει».
Η Starbucks θα αναπτύξει 40.000 καταστήματα από 14.000 που έχει!

Επέκταση σε νέες αγορές και άνοιγμα νέων καταστημάτων στην Ευρώπη και στον υπόλοιπο κόσμο είναι το μεγάλο στοίχημα που ετοιμάζεται να πάρει η Starbucks. Η αμερικανική αλυσίδα καφεστίασης ανοίγει νέα καταστήματα στη Βραζιλία, την Κίνα, τη Ρωσία και το Μεξικό, αλλά και στην Ευρώπη. Και σύμφωνα με τον ιδρυτή και πρόεδρό της Ηoward Schultz, η Starbucks αναμένεται από τα 14.000 καταστήματα που έχει σήμερα, να φτάσει τις 40.000 μέσα σε λίγα χρόνια.

Από αυτά τα 20.000 θα βρίσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά, και τα υπόλοιπα 20.000 σε άλλες χώρες. Ήδη στο Παρίσι, η εταιρεία έχει ανοίξει 50 καταστήματα, ενώ τα περισσότερα καταστήματα (800) σε μια μόνο χώρα- εκτός των ΗΠΑ- η εταιρεία τα έχει στην Ιαπωνία. Στη Βρετανία η Starbucks έχει 600 καταστήματα, 275 στην Κίνα και άλλα 600 συνολικά στην Κίνα, το Χονγκ Κονγκ και την Ταϊβάν. Στο Μεξικό η εταιρεία έχει 150 καταστήματα. Ο Schultz θεωρεί ότι η αγορά του καφέ έχει ακόμη περιθώρια ανάπτυξης και για αυτό τον λόγο προχωρά ολοταχώς το επενδυτικό του πρόγραμμα για επέκταση. Σήμερα η Starbucks έχει 10.000 καταστήματα στις ΗΠΑ και τον Καναδά, και περίπου 4.000 καταστήματα στον υπόλοιπο κόσμο. Η εταιρεία μπήκε στο αμερικανικό χρηματιστήριο το 1992.

(c) Τhe Νew Υork Τimes, 2007