Χρήμα / Γεωργία

Βρήκαν την τύχη τους στα ρόδια

Καλλιεργούσε εδώ και δεκαετίες καπνά στο Κιλκίς, αλλά χρόνο με τον χρόνο έβλεπε τα έξοδά του να αυξάνονται και τα έσοδά του να μειώνονται. Οι εμπορικές τιμές μειώνονταν συνεχώς, το κόστος αυξανόταν, τα κοινοτικά πριμ τελείωναν και χιλιάδες νέοι της περιοχής εγκατέλειπαν μαζικά την καπνοκαλλιέργεια.

Από την άλλη, η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) υποσχόταν στους παραγωγούς καπνού, ανεξαρτήτως παραγωγής, ένα ευτελές «τσεκ» τον χρόνο, το οποίο δεν αρκούσε για να ζήσουν… Η κατάσταση αυτή ανάγκασε τον κ. Γιώργο Χειμωνίδη, κατά κύριο επάγγελμα αγρότη και πατέρα δύο παιδιών, να κάνει στροφή 180 μοιρών. Στροφή στα ρόδια
Σταμάτησε την καπνοκαλλιέργεια και άρχισε να φυτεύει από πέρυσι σε έκταση 100 στρεμμάτων… δενδρύλλια ροδιού! Η περίπτωσή όμως του δεν είναι η μοναδική. Σαν κι αυτόν, εκατοντάδες αγρότες από τα Φάρσαλα, τα Γιαννιτσά, την Ξάνθη, την Κομοτηνή, τη Κατερίνη άρχισαν

Σωσίβιο στις ροδιές, τις αμυγδαλιές, τα μανιτάρια και τις πιπεριές αναζητούν πολλοί γεωργοί

το 2006 να αντικαθιστούν το βαμβάκι και τα καπνά με ρόδια, στο πλαίσιο ενός φιλόδοξου προγράμματος που προωθεί πολυεθνικός όμιλος και το οποίο προβλέπει τη φύτευση εντός της επόμενης εξαετίας δενδρυλλίων σε 10.000-12.000 στρέμματα πανελλαδικά. Τα ρόδια θα τα επεξεργάζονται δύο εργοστάσια που θα κατασκευασθούν στα Φάρσαλα και στα Γιαννιτσά με χρηματοδότηση από το Δ΄ ΚΠΣ και εν συνεχεία θα εξάγονται ως έτοιμα φρούτα, ως σαλατικά και υπό μορφή χυμών στην Ολλανδία, τη Βρετανία, τη Ρωσία, ακόμη και στις ΗΠΑ όπου η ζήτηση για το προϊόν είναι μεγάλη.

«Η τιμή που εισπράττει ο αγρότης για ένα στρέμμα με ρόδια είναι κατά μέσον όρο 0,80 με 1 ευρώ το κιλό, δηλαδή 2.500-

3.000 ευρώ το στρέμμα. Μείον τα έξοδα, θα του μένουν καθαρά 1.200-1.500 ευρώ. Όσο καλλιεργούσε καπνό, τα έσοδά του ήταν 1.600 ευρώ το στρέμμα και καθαρά στο χέρι δεν έπαιρνε παρά 800 ευρώ, εξηγεί ο κ. Στέφανος Κασσίδης, συνεργάτης της πολυεθνικής που ηγείται του προγράμματος.

Παραδείγματα αναδιαρθρώσεων
Η περίπτωση του ροδιού δεν είναι παρά μία από τις δεκάδες παρόμοιες προσπάθειες αναδιάρθρωσης καλλιεργειών που συναντώνται ανά την ελληνική επικράτεια. ● Στο Ηράκλειο Κρήτης οι παραγωγοί δεν παράγουν πια μόνο ελαιόλαδο, αλλά και μπανάνες, τις μόνες ελληνικές οι οποίες καλλιεργούνται στη Μεσσαρά και στην Άρβη.

● Στον βαμβακοπαραγωγικό Νομό Λαρίσης, εκεί όπου χτυπάει η καρδιά της αγροτικής Ελλάδας, φυτεύονται πλέον αμυγδαλιές.

● Στο Γύθειο είναι της μόδας το πορτοκαλο-ελαιόλαδο και το λεμονο-ελαιόλαδο, δηλαδή ελαιόλαδο με άρωμα πορτοκαλιού και λεμονιού, ενώ στα Τρίκαλα και στην Κορινθία οι παραγωγοί βλέποντας τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το βαμβάκι και η σταφίδα αντιστοίχως, καλλιεργούν μανιτάρια τα οποία πωλούνται μεταξύ άλλων σε φαρμακευτικές εταιρείες καθώς έχουν θεραπευτικές ιδιότητες.

● Στο Κιλκίς, την Ξάνθη και τη Κομοτηνή αγρότες καλλιεργούν πειραματικά σόργο, επηρεασμένοι από τις υποσχέσεις κερδοφορίας των ενεργειακών φυτών (πρώτη ύλη για το βιοντίζελ), ενώ στη Πέλλα έντονο είναι το ενδιαφέρον για την καλλιέργεια αρωματικών φυτών (χαμομήλι, δυόσμος, βασιλικός, chervil, μαϊντανός) τα οποία είναι περιζήτητα στο εξωτερικό.


Και πορτοκάλια… μινιατούρες

Οι προαναφερθείσες περιπτώσεις δεν είναι παρά ενδεικτικές τής τάσης κάποιων παραγωγών να «διαβάσουν» το μέλλον και να στραφούν μαζικά στη καλλιέργεια ξεχωριστών προϊόντων, πολλά εκ των οποίων παράγει ήδη η ελληνική γη αλλά σε μικρές ποσότητες: είτε πρόκειται για δυναμικές καλλιέργειες που απορροφώνται στις ξένες αγορές (χαρακτηριστικό το παράδειγμα των σπαραγγιών Έβρου, Πέλλας, Καβάλας, Ξάνθης), είτε για παραδοσιακά εδώ και αιώνες προϊόντα την παρουσία των οποίων όμως έχουν υποκαταστήσει οι εισαγωγές (φάβα, φακές, ρεβίθια, φασόλια), είτε για προϊόντα με ειδικά χαρακτηριστικά που κυρίως συναντώνται στα νησιά και σε παραθαλάσσιες περιοχές (όπως η μαστίχα Χίου, οι πατάτες Νάξου, το ντοματάκι Σαντορίνης, το κουμ-κουάτ της Κέρκυρας). Κι αν το κουμ-κουάτ της Κέρκυρας θυμίζει πορτοκάλι-μινιατούρα, ακριβώς απέναντι, στη Πρέβεζα, κάποιοι παραγωγοί σε συνεργασία με ξένη εταιρεία προσπαθούν να καθιερώσουν στην κυριολεξία τα εσπεριδοειδή-μινιατούρες.

Τα φυτώρια Getzler, όπως ονομάζονται, ειδικεύονται εδώ και δεκαετίες στην παραγωγή εσπεριδοειδών-μινιατούρων ως καλλωπιστικών φυτών εσωτερικού χώρου. Η εταιρεία εξήγε για χρόνια δενδρύλλια στην Ε.Ε., μέχρι που το 2003 απαγορεύθηκαν οι εισαγωγές εσπεριδοειδών από τρίτες χώρες για να προστατευθεί η εγχώρια παραγωγή. Έτσι επέλεξε να εγκατασταθεί στην Ελλάδα, όπου από το 2004 δραστηριοποιείται σε ιδιόκτητο φυτώριο, λίγο έξω από την Πρέβεζα στον Δήμο Ζαλόγγου, με τα προϊόντα της να εξάγονται κατά 95% σε χώρες της Ε.Ε., με πρώτες στη λίστα την Ολλανδία, τη Βρετανία και τη Γερμανία.
Έγχρωμες πιπεριές αντί για βαμβάκι

Κάπως έτσι και οι βαμβακοπαραγωγοί των Φαρσάλων, που εδώ και χρόνια παλεύουν για «τα λεφτά» και «τα κιλά», με τις τιμές του προϊόντος να υποχωρούν και το μέλλον του να προδιαγράφεται ζοφερό, αποφάσισαν να δοκιμάσουν τις έγχρωμες πιπεριές.

Ένας από αυτούς, ο κ. Πραξιτέλης Παπακωνσταντίνου έχει φυτέψει σε 12 στρέμματα πορτοκαλί, κίτρινες και κόκκινες πιπεριές οι οποίες συσκευάζονται και εξάγονται στην Ολλανδία. Ο κ. Παπακωνσταντίνου αποτελεί έναν από τους εκατοντάδες παραγωγούς που έχουν ενταχθεί σε ένα πιλοτικό πρόγραμμα συμβολαιακής γεωργίας, έχει δηλαδή συνάψει μακροχρόνια σύμβαση με εμπορική εταιρεία ισραηλινών συμφερόντων για τη διάθεση των προϊόντων του στο εξωτερικό. Το εγχείρημα αφορά την καλλιέργεια αποκλειστικά εξαγώγιμων πιπεριών (πορτοκαλί, κίτρινες και κόκκινες) με στόχο τα 5.000 στρέμματα ώς το 2013, όχι μέσα σε θερμοκήπια όπου το κόστος είναι υψηλό αλλά κάτω από ένα ειδικό δικτυωτό πλέγμα, που μειώνει κατά πολύ τις δαπάνες και εξασφαλίζει τη σωστή σκίαση. «Ο τζίρος από την έγχρωμη πιπεριά για έναν αγρότη κυμαίνεται στα 6.000-8.000 ευρώ το στρέμμα, από τα οποία τα 1.000-3.000 ευρώ είναι καθαρό κέρδος. Για να καταλάβει κανείς τη διαφορά, στην καλλιέργεια βαμβακιού ο τζίρος ανά στρέμμα κυμαίνεται στα 330 ευρώ, και το καθαρό κέρδος δεν ξεπερνά τα 100-150 ευρώ», λέει ο κ. Σωτήρης Γιαννακόπουλος, συνεργάτης του ξένου ομίλου και επικεφαλής της εταιρείας μάρκετινγκ αγροτικών προϊόντων «Κοιλάδα του Ενιπέα» («Εnipea΄s Valley») που συμμετέχει στο πρόγραμμα. Φυσικά τα δύο προϊόντα δεν είναι συγκρίσιμα. Το βαμβάκι είναι επιδοτούμενο, ενώ η καλλιέργεια της πιπεριάς δεν έχει κοινοτική ενίσχυση.

Μπορεί ωστόσο η πιπεριά να συμπληρώσει μέρος από τα χαμένα έσοδα που έχουν οι βαμβακοπαραγωγοί λόγω της νέας ΚΑΠ.