Νεκρώνουν 5 υγροβιότοποι

Αστικά και βιομηχανικά λύματα μαζί με τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται υπερεντατικά στη γεωργία νεκρώνουν πέντε σημαντικούς υγροβιότοπους στη Βόρεια Ελλάδα.

OΑξιός, του οποίου η ροή υδάτων τα τελευταία τριάντα χρόνια έχει μειωθεί στο ένα δέκατο λόγω της εντατικής άρδευσης, λειτουργεί ως τεράστια χωματερή στην οποία καταλήγουν βιομηχανικά απόβλητα και αστικά λύματα δεκατεσσάρων πόλεων των Σκοπίων. Επί ελληνικού εδάφους επιβαρύνεται κυρίως από υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων και φυτοφαρμάκων, αλλά και από κάποια βιομηχανικά

ΚΑΙ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΑ

Υπόνοιες ότι ο Νέστος ρυπαίνεται και με ραδιενεργά απόβλητα από παλιό ορυχείο ουρανίου στη Βουλγαρία εκφράζουν οι επιστήμονες

απόβλητα και αστικά λύματα, τα οποία στη συνέχεια καταλήγουν στον Θερμαϊκό.

Ο ΑΞΙΟΣ. Σύμφωνα με το Τμήμα Περιβάλλοντος του υπουργείου Μακεδονίας- Θράκης, που πραγματοποιεί μετρήσεις στον σταθμό Γέφυρας Αξιού, το πρόβλημα του ποταμού σχετίζεται κυρίως με την έλλειψη οξυγόνου και την ύπαρξη ευτροφισμού και κατά δεύτερο λόγο με άλλους ρυπαντές, όπως βαρέα μέταλλα, φυτοφάρμακα και παθογενή βακτήρια.

Ο ΝΕΣΤΟΣ. Υπόνοιες ότι ο Νέστος ρυπαίνεται και με ραδιενεργά απόβλητα από παλιό ορυχείο ουρανίου στη Βουλγαρία εκφράζουν οι επιστήμονες. Όμως, όπως επισημαίνουν, ουδέποτε διαψεύστηκαν αφού δεν γίνονται συστηματικές μετρήσεις για την ποιότητα των υδάτων του ποταμού. Κάθε φορά που βρέχει πάντως, το ποτάμι κατεβάζει τόνους σκουπιδιών, καθώς στα όρια της γειτονικής χώρας γύρω από το Νέστο υπάρχουν ανεξέλεγκτες χωματερές. Επιπλέον, πρόβλημα για τον Νέστο όμως δημιουργούν τα φράγματα της ΔΕΗ που κόβουν το ποτάμι στη μέση, με επιπτώσεις στην ποσότητα και την ποιότητα του νερού. Η καταστροφή δεν μπορεί να εκτιμηθεί, αφού οι σταθμοί μέτρησης που εγκαταστάθηκαν στην ελληνική περιοχή δεν λειτούργησαν ποτέ με το αιτιολογικό ότι το ΥΠΕΧΩΔΕ δεν διαθέτει κονδύλια.

Ο ΕΒΡΟΣ. Τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις αζώτου και φωσφόρου από όλα τα ποτάμια της Βόρειας Ελλάδας έχει ο Έβρος. Το τριεθνές ποτάμι περνώντας από Βουλγαρία, Τουρκία και Ελλάδα δέχεται αστικά λύματα, βιομηχανικά απόβλητα και στραγγίσματα από καλλιέργειες με μεγάλες ποσότητες υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων. Στο ανατολικό Δέλτα η ρύπανση εξαρτάται κυρίως από την εποχική διακύμανση της εισροής υδάτων στο ποτάμι, τη μεταφορά ρύπων, αλλά και τις τοπικές δραστηριότητες όπως η κτηνοτροφία, ενώ στο δυτικό η ποιότητα των επιφανειακών νερών επηρεάζεται από την κτηνοτροφία και τη γεωργία κυρίως.

ΟΙ ΠΡΕΣΠΕΣ. Στις Πρέσπες, και ιδιαίτερα στη Μεγάλη Πρέσπα, παρατηρούνται έντονα συμπτώματα ευτροφισμού από οργανικά φορτία ρύπανσης (κυρίως φωσφόρος), που προέρχονται από την εκτεταμένη χρήση λιπασμάτων. Πρόβλημα δημιουργεί η συστηματική εναπόθεση στερεών και ορυκτών αποβλήτων, κυρίως από την πλευρά που ανήκει στην Αλβανία και τα Σκόπια, ενώ οι δύο χώρες αντλούν και από τις δύο λίμνες ανεξέλεγκτες ποσότητες νερού. Όπως διαπιστώθηκε, η στάθμη της Μικρής Πρέσπας βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων ετών, ενώ η Μεγάλη έχασε τα τελευταία 14 χρόνια 1,3 δισ. κ.μ. Η ΒΙΣΤΩΝΙΔΑ. Η γεωργία νεκρώνει τη Βιστωνίδα. Το νερό της λίμνης αντλείται υπερεντατικά για την άρδευση, ενώ οι ποταμοί- τροφοδότες της μεταφέρουν γεωργικά απόβλητα. Παράλληλα με τη ρύπανση ο βιότοπος καταστρέφεται από το κάψιμο καλαμιών και θάμνων από ψαράδες και βοσκούς, με συνέπεια τη μείωση των χώρων αναπαραγωγής για χιλιάδες πουλιά. Τα ίδια καταστροφικά αποτελέσματα για το φώλιασμα των πουλιών (όπως νεροχελίδονα και αγκαθοκαλημάνες) έχει και η βόσκηση των κοπαδιών στις όχθες της λίμνης.


«Ούτε σε 10 χρόνια δεν ανακάμπτει η Κορώνεια»

ΟΥΤΕ ΣΕ ΔΕΚΑ χρόνια δεν πρόκειται να ανακάμψει το οικοσύστημα της Κορώνειας, ακόμα κι αν αρχίσουν άμεσα τα έργα που είχαν εξαγγελθεί για τη διάσωση της λίμνης. Την εκτίμηση αυτή εξέφρασε χθες, η αναπληρώτρια καθηγήτρια Βιολογίας του ΑΠΘ, Μαρία Μουστάκα, στην έκτακτη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στη Νομαρχία Θεσσαλονίκης, με αφορμή το νέο κύμα μαζικών θανάτων πουλιών στην περιοχή.

Η κ. Μουστάκα ανέφερε ότι η κατάσταση δεν σώζεται με την αύξηση του όγκου του νερού, καθώς πρέπει να γίνει «ξέπλυμα», ώστε να καθαρίσει το υδάτινο στοιχείο από τις τοξικές ουσίες.

Ευθύνες στην κυβέρνηση, αλλά και στη Νομαρχία Θεσσαλονίκης, για τις καθυστερήσεις στην έναρξη των έργων του μάστερ πλαν για τη διάσωση της Κορώνειας απέδωσαν περιβαλλοντικές οργανώσεις και στελέχη της αντιπολίτευσης. Όπως υποστήριξαν, η κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η λίμνη οφείλεται στο στρεβλό μοντέλο ανάπτυξης της περιοχής και στη μακροχρόνια ληστρική εκμετάλλευση των φυσικών πόρων. Επιπλέον, υπογράμμισαν ότι ο φορέας διαχείρισης του εθνικού πάρκου Κορώνειας- Βόλβης, ακόμα δεν έχει ξεκινήσει να λειτουργεί ουσιαστικά. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο επικεφαλής της Οικολογίας- Αλληλεγγύης, Μιχάλης Τρεμόπουλος, στην ανεπάρκεια των ελεγκτικών μηχανισμών. Όπως είπε, τα 1.000 υδρόμετρα που αγοράστηκαν πριν από έξι χρόνια δεν τοποθετήθηκαν ποτέ, ενώ οι βιομηχανίες που έχουν απομείνει διοχετεύουν στη λίμνη τα απόβλητά τους, με παράλληλο αγωγό που παρακάμπτει τον βιολογικό καθαρισμό.


Εγκατάλειψη παρά τις διεθνείς συνθήκες

ΤΡΙΑΝΤΑ ΤΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ μετά την κύρωση της διεθνούς συνθήκης Ραμσάρ, τα προστατευόμενα συστήματα των Δέλτα του Αξιού, του Νέστου και του Έβρου, καθώς και οι λίμνες Πρέσπες και Βιστωνίδα παραμένουν χωρίς ουσιαστικά συστήματα παρακολούθησης και ελέγχου της ρύπανσης, ενώ κατά κανόνα οι δραστηριότητες στις ευρύτερες περιοχές τους παραμένουν ανεξέλεγκτες. Παράλληλα, ενώ δέχονται ανεξέλεγκτη ρύπανση από τις γειτονικές χώρες και παρά τις σαφείς οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλάδα δεν αναλαμβάνει την ευθύνη συντονισμού των όμορων κρατών για την κατάρτιση ενιαίου σχεδίου προστασίας και διαχείρισης των οικοσυστημάτων. «Οι προστατευόμενες περιοχές έχουν εγκαταλειφθεί», τόνισε ο επικεφαλής της οργάνωσης Οικολογία- Αλληλεγγύη, νομαρχιακός σύμβουλος Θεσσαλονίκης Μ. Τρεμόπουλος.

Την εκτίμηση ότι το περιβάλλον εξακολουθεί να μην είναι προτεραιότητα εξέφρασε ο καθηγητής Υδραυλικής του ΑΠΘ Γιάννης Μυλόπουλος.