Το ΣΟΚ των χρηματιστηρίων

Έχασαν το 1/3 της αξίας τους σε 1 μήνα!

Κραχ στις τιμές των μετοχών, που έχουν χάσει έως το ένα τρίτο της αξίας τους μέσα σε λίγες μέρες, αλλά και πάγωμα των ντιλ έχει φέρει η βουτιά στα χρηματιστήρια, που είναι η μεγαλύτερη των τελευταίων ετών.

Πρόκειται για μια νέα κρίση διαρκείας στις κεφαλαιαγορές που έχει οδηγήσει στο ναδίρ την ψυχολογία των επενδυτών, οι οποίοι απομακρύνονται πάλι από την αγορά, με αποτέλεσμα πολλοί να αναρωτιούνται αν η πτώση αυτή είναι πρόσκαιρη ή αν η νέα μεγάλη κρίση συγκρίνεται με τα χρηματιστηριακά κραχ του 2000, του 1998 και του 1987.

Μάλιστα, η κατάσταση είναι τόσο ανησυχητική που οδήγησε χθες την Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ στην απόφαση να μειώσει αιφνιδιαστικά το προεξοφλητικό επιτόκιο- από 6,25% σε 5,75%- προκειμένου να φρενάρει την πτώση των διεθνών χρηματιστηρίων, όπως και έγινε (το Χ.Α. έκλεισε χθες με άνοδο 3,43%). Επίσης, η ΕΚΤ δέχεται πιέσεις να μη πραγματοποιήσει την αύξηση (από 4% σε 4,25%) των ευρωπαϊκών επιτοκίων που έχει σχεδιάσει για τον Σεπτέμβριο.

Η κρίση βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, καθώς η ανησυχία για τα «κανόνια» στα στεγαστικά στις ΗΠΑ έχει εξαπλωθεί στα χρηματιστήρια όλου του κόσμου. Το Τόκιο κατέγραψε χθες τη μεγαλύτερη βουτιά από το 2001, κλείνοντας με απώλειες 5,42%, ενώ στήριξη αναζητούσαν και οι ευρωπαϊκές αγορές μετά το πρόσφατο ξεπούλημα.

Το Χρηματιστήριο Αθηνών έχει χάσει 13% από τα υψηλά επταετίας στις 19 Ιουλίου (5.118

μονάδες), ενώ στο ίδιο χρονικό διάστημα έχουν γίνει καπνός 22 δισ. ευρώ από την κεφαλαιοποίηση των εισηγμένων εταιρειών. Δύο στις τρεις μετοχές χάνουν, στο αντίστοιχο διάστημα, έως το 34% της αξίας τους, ενώ ισχυρότατο

Συναγερμός χθες στην Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ που αναγκάστηκε να μειώσει το προεξοφλητικό επιτόκιο

πλήγμα έχουν δεχτεί και τίτλοι που μέχρι σήμερα δεν είχαν συνηθίσει τους επενδυτές σε βίαιες διακυμάνσεις, όπως είναι οι τραπεζικοί.

Μάλιστα, ήδη στο Χ.Α. έχουν «παγώσει» συμφωνίες και ντιλ που ήταν στα σκαριά, ενώ μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο έχει μπει φρένο και στις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου. Πρόκειται για τα στοιχεία που συνθέτουν το τοπίο της κρίσης που έχει προκαλέσει και στην εγχώρια χρηματιστηριακή αγορά το παγκόσμιο χρηματιστηριακό σοκ που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.

Η εισαγόμενη πτώση οφείλεται στο σκάσιμο της φούσκας των ακινήτων στις ΗΠΑ, που έφερε κανόνια σε εταιρείες του χρηματοπιστωτικού κλάδου που δραστηριοποιούνται στις χορηγήσεις δανείων για αγορά σπιτιών- και ιδιαίτερα στεγαστικών υψηλού κινδύνου σε δανειολήπτες με χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα. Η κρίση στα χρηματιστήρια (η Γουόλ Στριτ υποχώρησε κατά 6% από τα υψηλά της μέσα σε ελάχιστες συνεδριάσεις) ανάγκασε τις κεντρικές τράπεζες- όπως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ (FΕD)- να πραγματοποιήσουν ενέσεις ρευστότητας εκατοντάδων δισ. ευρώ στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ώστε να αποφευχθούν μεγαλύτερα προβλήματα στις κεφαλαιαγορές. Οι τραπεζίτες φοβούνται ένα ντόμινο επιπτώσεων από τα προβλήματα στα χρηματιστήρια, που μπορεί να περάσουν στην πραγματική οικονομία. Ο φόβος αυτός ενισχύθηκε την περασμένη εβδομάδα, όταν στις ΗΠΑ- που είναι η μεγαλύτερη καταναλώτρια χώρα στον κόσμο- εμφανίστηκαν σημάδια μείωσης της κατανάλωσης. Η αλυσίδα λιανικών πωλήσεων Wal Μart αλλά και τα Ηome Depot ανακοίνωσαν μείωση των προβλέψεών τους για το ύψος των φετινών πωλήσεων εξαιτίας των επιπτώσεων που έχει στα εισοδήματα των νοικοκυριών η πτώση στα χρηματιστήρια.

Από 8% έως 34% κάτω
Σε ό,τι αφορά το ελληνικό Χρηματιστήριο, από τις 19 Ιουλίου, όταν ο Γενικός Δείκτης είχε σκαρφαλώσει στις 5.118 μονάδες (τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων επτάμισι ετών), μέχρι και τα μέσα Αυγούστου, οι 218 από τις 321 μετοχές του Χ.Α. χάνουν από 8% έως 34,3% της αξίας τους. Πρόκειται όχι μόνο για τραπεζικές μετοχές που δέχτηκαν πλήγμα από τις πωλήσεις ξένων θεσμικών χαρτοφυλακίων λόγω του κακού κλίματος στις διεθνείς αγορές, αλλά και για μετοχές της λεγόμενης «περιφέρειας» που παραδοσιακά συγκεντρώνουν την προτίμηση μικροεπενδυτών. Στο ίδιο διάστημα, η κεφαλαιοποίηση του Χ.Α. μειώθηκε από τα 195 δισ. στα 179 δισ. ευρώ.


ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΟΥ 1987

Στις 19 Οκτωβρίου 1987 η Γουόλ Στριτ έχασε, σε μία ημέρα, 22%. Στον απόηχο του κραχ, ο Γενικός Δείκτης του Χ.Α.

υποχώρησε από τις 518 στις 272,47 μονάδες έως τα τέλη του έτους, χάνοντας 47,45% μέσα σε δύο μήνες.
ΟΙ ΚΡΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΄97 ΚΑΙ ΤΟΥ ΄98

Τον Ιούλιο 1997 άρχισε η νομισματική κρίση στην Ασία και το 1998 ακολούθησε η ρωσική κρίση. Τον Ιούλιο 1998 ο Γενικός Δείκτης του Χ.Α. βρισκόταν στις 2.803 μονάδες και έως τον Οκτώβριο του 1998 είχε υποχωρήσει στις 1.739.
Η ΦΟΥΣΚΑ ΤΟΥ ΄99

Η κούρσα της Σοφοκλέους πάνω από τις 6.300

μονάδες συνδέθηκε με τη μεγαλύτερη- ίσωςφούσκα στην ιστορία του Χ.Α. Η κατάρρευση στη Γουόλ Στριτ αλλά και την Ευρώπη, σε συνδυασμό με την εγχώρια φούσκα, οδήγησαν τον Γενικό Δείκτη στις 1.467 μονάδες έως το 2003.


Η ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΒΟΥΤΙΑ

Η πρόσφατη υποχώρηση των τιμών έχει τις ρίζες της στο σκάσιμο της φούσκας των ακινήτων στις ΗΠΑ. Ο Γενικός Δείκτης του Χ.Α., από τις 5.118 μονάδες, βρέθηκε κάτω από τις 4.700 μονάδες.


13 δισ. ευρώ «έκαναν φτερά» από τις τράπεζες

Περισσότερα από 13 δισ. ευρώ, ποσό τριπλάσιο από τα καθαρά τους κέρδη για το 2006, έχασαν οι τράπεζες από τη χρηματιστηριακή αξία τους σε λιγότερο από ένα μήνα, λόγω της κρίσης στα χρηματιστήρια που έπληξε και τη Σοφοκλέους.

Η κεφαλαιοποίηση των εννέα μεγαλύτερων ελληνικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων μειώθηκε σε 67,25 δισ. ευρώ περίπου, έναντι 80,5 δισ. ευρώ που είχε φτάσει στα υψηλά έτους, προκαλώντας ανησυχία στις διοικήσεις τους που βλέπουν τα δεδομένα στον τραπεζικό χάρτη να αλλάζουν «εν μια νυκτί».

Και αυτό γιατί όσο μειώνεται η χρηματιστηριακή τους αξία τόσο πιο ευάλωτες γίνονται οι ελληνικές τράπεζες απέναντι σε πιθανές εξαγορές, γεγονός που αναγκάζει τους τραπεζίτες να αναπροσαρμόσουν τα σχέδιά τους, δημιουργώντας νέες «άμυνες» εν όψει πιθανών κινήσεων από ανταγωνιστές τους τόσο εντός συνόρων όσο και από το εξωτερικό.

Τ ους τρομάζει το αύριο
Αυτό που ανησυχεί περισσότερο τους τραπεζίτες είναι το ενδεχόμενο να συνεχιστεί η κρίση στις αγορές, ρίχνοντας πιο χαμηλά τις τιμές των μετοχών τους και καθιστώντας τους ακόμα πιο ευάλωτους έναντι πιθανών κινήσεων.

Αυτή η εξέλιξη, σε συνδυασμό με τη ρευστότητα που έχουν αντλήσει τους τελευταίους μήνες οι τράπεζες αλλά και επενδυτικά κεφάλαια όπως η Μarfin Ιnvestment Group από αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, πωλήσεις μετοχών και αυξημένη κερδοφορία, είναι ικανή να αλλάξει τα δεδομένα, καθώς οι υποψήφιοι αγοραστές θα μπορούν να καλύψουν- και με premium- τις τιμές των δυνάμει στόχων τους.

Εξάλλου, δεν είναι τυχαίο ότι το τελευταίο διάστημα σε μια προσπάθεια στήριξης, η μία μετά την άλλη ενεργοποιούν προγράμματα αγοράς ιδίων μετοχών, προκειμένου να διατηρήσουν τις τιμές των μετοχών τους σε επίπεδα που λειτουργούν αποτρεπτικά έναντι πιθανών επιθετικών κινήσεων.

Κάτω από τον στόχο
Για παράδειγμα, διακαής πόθος της διοίκησης της Εθνικής Τράπεζας είναι η κεφαλαιοποίησή της να ξεπερνά τα 20 δισ. ευρώ προκειμένου, αφενός, να απομακρυνθεί

tips

Η κεφαλαιοποίηση των εννέα μεγαλύτερων ελληνικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων μειώθηκε σε 67 δισ. ευρώ περίπου, από 80 δισ. ευρώ που είχε φτάσει στα υψηλά έτους

το ενδεχόμενο επιθετικής κίνησης για την απόκτηση της τράπεζας και, αφετέρου, να συμμετέχει στο κλαμπ των μεγαλύτερων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ανά την Ευρώπη. Και όντως, στο υψηλό έτους- δηλαδή με τη μετοχή της τράπεζας στα 46,26 ευρώ- η κεφαλαιοποίησή της ανερχόταν σχεδόν στα 22 δισ. ευρώ. Εν τούτοις, η βουτιά στα χρηματιστήρια έριξε τη μετοχή της μεγαλύτερης ελληνικής τράπεζας κάτω από τον στόχο των 20 δισ. ευρώ (18,81 με βάση το κλείσιμο της περασμένης Πέμπτης), δηλαδή 3,16 δισ. ευρώ χαμηλότερα.

Ανάλογη είναι η εικόνα και για τις άλλες ελληνικές τράπεζες, καθώς η Εurobank, η Αlpha Βank, η Πειραιώς αλλά και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο έχουν «χάσει» τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ καθεμία από τη χρηματιστηριακή τους αξία σε σχέση με τα υψηλά του έτους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις μελλοντικές εξελίξεις.

«Πολύφερνες νύφες»
Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την υψηλή κερδοφορία που ανακοινώνουν για το 2007 αλλά και τα επιχειρηματικά τους πλάνα για τα επόμενα χρόνια, τις καθιστά «πολύφερνες νύφες» στα μάτια των ανταγωνιστών τους, εντός και εκτός συνόρων. Όπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη, μέχρι πρότινος- και με βάση την αποτίμηση που είχαν οι τράπεζες έως τα μέσα Ιουλίου- θεωρούνταν «ακριβές» κατά περίπου 10%-15%.

Εν τούτοις, η πτώση στις τιμές των μετοχών τους ροκάνισε ή και εκμηδένισε το ποσοστό αυτό, χωρίς όμως αυτό να οφείλεται σε αντίστοιχη πτώση της κερδοφορίας τους ή σε ουσιαστικές απώλειες από επενδύσεις σε «επικίνδυνα» στεγαστικά δάνεια, όπως συμβαίνει σε πολλά ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Με άλλα λόγια, όπως τονίζουν στελέχη της αγοράς, οι ελληνικές τράπεζες «φθήνυναν» κατά 15%-20% δίχως ουσιαστικό λόγο, κάτι που σημαίνει ότι οι ενδιαφερόμενοι αγοράζουν με λιγότερα χρήματα ακριβώς την ίδια επιχείρηση, με προοπτικές μάλιστα αυξημένης κερδοφορίας, τόσο φέτος όσο και μέχρι τα τέλη της δεκαετίας.

Και αυτό, καθώς η κερδοφορία των τραπεζών συνεχίζει να αυξάνεται με γοργούς ρυθμούς, ξεπερνώντας ακόμα και το 50% για το πρώτο εξάμηνο του 2007.

Εξάλλου, με βάση τα επιχειρηματικά σχέδια που έχουν εκπονήσει οι τράπεζες για το χρονικό διάστημα έως το 2010, με «ατμομηχανή» την αύξηση των δραστηριοτήτων τους στα Βαλκάνια, προβλέπουν διπλασιασμό του ενεργητικού τους αλλά και του δικτύου των καταστημάτων τους, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για τους υποψήφιους «μνηστήρες».


Φοβούνται το «παιχνίδι» των ξένων

Νέα δεδομένα στα τραπεζικά επιτελεία έφερε η βουτιά των αγορών την Πέμπτη. Απώλειες άνω του 5% σε μόνο μία συνεδρίαση ήταν κάτι πρωτόγνωρο για τα βαριά χαρτιά του ελληνικού Χρηματιστηρίου και οι διοικήσεις των τραπεζών προβληματίζονται για την έκθεσή τους στις διεθνείς αναταράξεις που πλήττουν τα χρηματιστήρια.

Η συμμετοχή ξένων χαρτοφυλακίων- κερδοσκοπικών και μη- ήταν ένας από τους βασικούς λόγους που ώθησαν τις μετοχές των τραπεζών στα υψηλά επίπεδα του Ιουλίου και τώρα, ένα μήνα αργότερα, τα ίδια χαρτοφυλάκια προβαίνουν σε μαζικές πωλήσεις μετοχών, ρευστοποιώντας τα κέρδη τους και βουλιάζοντας τις αποτιμήσεις των τραπεζών.

Καθώς ξένοι θεσμικοί επενδυτές κατέχουν άνω του 50% του μετοχικού κεφαλαίου των ελληνικών τραπεζών, οι κρίσεις στα διεθνή χρηματιστήρια έχουν άμεσο αντίκτυπο και στα ελληνικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, παρά το γεγονός ότι οι εγχώριες τράπεζες δεν είναι εκτεθειμένες στον «ιό» των επισφαλών δανείων που προκάλεσε την πτώση των αγορών.