[ Δρόμοι ]

Ο Μπέργκμαν…
… δεν κράτησε την υπόσχεση που είχε δώσει κάποτε στον Γούντι Άλεν: «Δεν θέλω να πεθάνω μια μέρα που θα έχει λιακάδα».

Το έλεγε…
… πάντα ο Γούντι Άλεν: «Η τέχνη σου δεν σε σώζει. Όσο εξαίσια και αν είναι τα έργα σου (και ο Μπέργκμαν μας έδωσε πολλά τέτοια), δεν μπορούν να αποτρέψουν εκείνη τη μοιραία στιγμή που θα ακούσεις το χτύπημα στην πόρτα σου, όπως ακριβώς είχε συμβεί με τον ιππότη και τους φίλους του στην “Έβδομη σφραγίδα”. Εγώ προσωπικά προτιμώ να ζω στο διαμέρισμά μου παρά στη μνήμη του κοινού». Εκείνη την καλοκαιριάτικη μέρα του περασμένου Ιουλίου, ο Μπέργκμαν δεν μπόρεσε να αποτρέψει το μοιραίο ματ. Στα κινηματογραφικά…
… ποιήματά του, ο Μπέργκμαν εξερευνούσε τις βαθύτερες ανησυχίες του ανθρώπου: τον θάνατο, τον έρωτα, την τέχνη, τη σιωπή του Θεού, τη δυσκολία των ανθρώπινων σχέσεων, τη θρησκευτική αγωνία, τους αποτυχημένους γάμους, την αδυναμία των ανθρώπων να επικοινωνήσουν μεταξύ τους. Ωστόσο, ήταν ένας ζεστός κι ευχάριστος άνθρωπος, που ένιωθε ανασφαλής παρά τα χαρίσματά του και που τον πλάνευαν οι γυναίκες. Μια μέρα τηλεφώνησε στον Γούντι Άλεν και του είπε: «Λες πως θα έχει ενδιαφέρον αν κάνω μια ταινία όπου η κάμερα δεν θα κουνιέται από τη θέση της ούτε έναν πόντο, ενώ οι ηθοποιοί θα μπαινοβγαίνουν στο πλάνο; Ή μήπως θα με πάρουν στο ψιλό;» Τι να πει κανείς σε μια μεγαλοφυΐα και μάλιστα από το τηλέφωνο; Ο Γούντι δεν το έβρισκε καλή ιδέα. Όμως ο Μπέργκμαν έβαζε την κάμερα στο πρόσωπο της Λιβ Ούλμαν ή της Μπίμπι Άντερσον και την άφηνε εκεί χωρίς να κουνιέται καθόλου. Και κυλούσε ο χρόνος, κυλούσε και τότε συνέβαινε κάτι μοναδικό που μονάχα το δικό του χάρισμα μπορούσε να το κάνει να συμβεί: χωρίς να πλήξει ούτε στιγμή, ο θεατής απορροφιόταν συνεπαρμένος μέσα στα βάθη του χαρακτήρα. Ο Μπέργκμαν δεν έδινε δεκάρα για τις αντιδράσεις που προκαλούσαν οι ταινίες του. Απλώς, του άρεσε να τις κάνει. Του άρεσε να τις εκτιμούν, αλλά και όταν δεν τις εκτιμούσαν έλεγε: «Με πειράζει αυτό, καμιά τριανταριά δευτερόλεπτα».

Με τον θάνατο…
… του Μπέργκμαν, πολλοί δημοσιογράφοι τηλεφώνησαν στον Γούντι Άλεν για να τον ρωτήσουν πόσο τον είχε επηρεάσει. «Όταν ο Μπέργκμαν εμφανίστηκε ως μεγάλος κινηματογραφιστής, εγώ ήμουν ένας νεαρός συγγραφέας κωμωδιών», λέει ο Γούντι στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης» και συνεχίζει: «Πώς μπορεί να επηρεαστεί κάποιος ταυτόχρονα από τον Γκράουτσο Μαρξ και τον Ίνγκμαρ Μπέργκμαν; Μπόρεσα όμως να μάθω από αυτόν κάτι. Κάτι που δεν εξαρτάται ούτε από τη μεγαλοφυΐα ούτε από το ταλέντο, κάτι που μπορεί κανείς να το διδαχτεί. Έμαθα από το παράδειγμά του, από την πειθαρχία του, από την προσπάθειά του να δίνει πάντα το καλύτερο δυνατό, χωρίς ποτέ να υποκύπτει στον ανόητο κόσμο των εφήμερων επιτυχιών».