«Σκοτώνουν» ομόλογα για να κλείσουν μαύρες τρύπες
Συνταξιούχοι ήταν από τον περασμένο Απρίλιο 8.000 ασφαλισμένοι του ΟΑΕΕ, αλλά από τις συντάξεις δεν είχαν δει ούτε ένα ευρώ… Μόλις προ ημερών το Ταμείο ξεπάγωσε την καταβολή τους, αφού πρώτα ξεπούλησε όσο όσο το 15% του αποθεματικού του.
Χωρίς καμιά αναλογιστική μελέτη οι ρευστοποιήσεις κινητής περιουσίας
Καθημερινή πρακτική αποτελεί πλέον το σπάσιμο ομολόγων και το πάγωμα πληρωμών προς προμηθευτές, προκειμένου τα ασφαλιστικά ταμεία να καλύψουν τις μαύρες τρύπες στα οικονομικά τους. Μόνο στα τρία μεγαλύτερα ταμεία της χώρας- ΙΚΑ, ΟΑΕΕ και ΟΓΑ- το έλλειμμα θα φτάσει στο τέλος του 2007 τα 2,2 δισ. ευρώ.
Η περίπτωση των συνταξιούχων του ΟΑΕΕ είναι χαρακτηριστική. «Γίνεται επανέλεγχος» ήταν η απάντηση των αρμοδίων στα συνεχή τηλεφωνήματα και τις επισκέψεις των ενδιαφερομένων που διαμαρτύρονταν για τη μη καταβολή των συντάξεων.
Στην πραγματικότητα, όπως καταγγέλλουν στελέχη του ασφαλιστικού φορέα, καθυστερούνταν οι πληρωμές μέχρι να βρεθούν τα απαιτούμενα χρήματα. Το αίτημα, όμως, του διοικητή του ΟΑΕΕ για εκταμίευση 100 εκατομμυρίων ευρώ από την κρατική επιχορήγηση, δεν βρήκε ανταπόκριση. Με ζημία. Έτσι, η λύση βρέθηκε στο «σπάσιμο» ομολόγων. Ήδη το Ταμείο ρευστοποίησε στα τέλη Ιουλίου το 15% του αποθεματικού του σε ομόλογα, αξίας 32 εκατομμυρίων ευρώ. Κι ενώ είχαν εκτιμηθεί με απόδοση 104,6, πουλήθηκαν με 99,3, προκαλώντας ζημία στον ήδη επιβαρημένο οργανισμό.
Ενδεικτικό είναι πως τα τέσσερα τελευταία χρόνια το έλλειμμα του Ταμείου έχει δεκαπλασιαστεί. Ενώ είχε ελεγχόμενο έλλειμμα της τάξης των 30 εκατομμυρίων ευρώ, τώρα είναι μείον κατά 300 εκατομμύρια ευρώ.
Έπεται δε και συνέχεια στο ξεπούλημα των ομολόγων, δεδομένου ότι για να καλυφθούν οι ανάγκες των επόμενων μηνών έχει δρομολογηθεί ρευστοποίηση ακόμη του 15% του αποθεματικού.
«Ξεπουλάει την κινητή περιουσία χωρίς καμία αναλογιστική μελέτη για όλες τις παροχές που έχει κάνει μέχρι τώρα» καταγγέλλει στα «ΝΕΑ» ο αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Προσωπικού Οργανισμών Κοινωνικής Πολιτικής και υπάλληλος στον ΟΑΕΕ Γιώργος Κοτζαμάνογλου.
Το πρόβλημα διαιωνίζεται. «Υπήρχε πρόβλημα με την καταβολή των νέων συντάξεων και αναστολές πληρωμών, που τώρα αντιμετωπίζεται. Ωστόσο, θα διαιωνίζεται» σχολιάζει και αναρωτιέται: «Όσο πουλάει ο Οργανισμός ομόλογα θα καλύπτει τις τρέχουσες ανάγκες και τις εκκρεμότητες, μετά όμως τι θα γίνει;».
Η απάντηση κατά τον κ. Κοτζαμάνογλου είναι πως «το πρόβλημα δεν θα λυθεί όσο εισπράττει λιγότερα από όσα ξοδεύει». Οι τεράστιες σπατάλες στον τομέα περίθαλψης, «χωρίς κανέναν τρόπο ελέγχου», είναι μια από τις πληγές του ΟΑΕΕ, την ώρα που αφειδώς δίνονται χρήματα- για παράδειγμα στην εκμίσθωση κτιρίων. «Υπάρχουν ιδιόκτητα, που δεν τα αξιοποιεί ο Οργανισμός, ενώ νοικιάζουμε άλλα με υπερβολικά τιμήματα» υποστηρίζει ο αντιπρόεδρος της ΠΟΠΟΚΠ.
8 δισ. ευρώ χρωστά το Δημόσιο! Ευθύνες στην κυβερνητική πολιτική των τελευταίων ετών ρίχνουν στελέχη των Ταμείων για την ραγδαία επιδείνωση της οικονομικής κατάστασής τους, αφήνοντας παράλληλα αιχμές για την υπέρμετρη διόγκωση των ανεξέλεγκτων δαπανών.
Είναι χαρακτηριστικό πως το χρέος του Δημοσίου προς τα Ταμεία έχει φτάσει σήμερα τα 8 δισ.
ευρώ, την ώρα που το 2003 ανερχόταν μόνον σε 2,7 δισ. ευρώ. Σημαντικές είναι στο μεταξύ και οι καθυστερήσεις στην καταβολή εισφορών προς τα Ταμεία από επιχειρήσεις εξαιτίας των αλλεπάλληλων ρυθμίσεων οφειλών που γίνονται.
Έτσι, για παράδειγμα, οφειλές του 2005 ρυθμίζεται να δοθούν σε 80 έως 96 δόσεις, με αποτέλεσμα τα χρήματα να φτάσουν στα Ταμεία σε διάστημα 7 και 8 ετών. Μάλιστα, σε νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή προωθείται άλλη μία ευνοϊκή για τις επιχειρήσεις ρύθμιση- η τρίτη κατά σειρά μέσα στα τελευταία δύο χρόνια.
Σύμφωνα με εργαζομένους των Ταμείων, στον αέρα έχουν τιναχθεί και οι προϋπολογισμοί. Τα έσοδα δεν αυξήθηκαν στα επίπεδα που είχαν υπολογίσει- ενώ εκτιμούσαν αύξηση της τάξης του 8%9%, τελικά κυμαίνεται μόνον στο 4%-5%- σε αντίθεση με τις δαπάνες οι οποίες εκτινάσσονται στα ύψη.
Από αύξηση 10%-11% που προϋπολόγιζαν σε ορισμένες περιπτώσεις- όπως για την υγειονομική περίθαλψη στον τομέα των φαρμάκων- οι ανεξέλεγκτες δαπάνες παρουσίασαν πραγματική αύξηση κατά 20% έως 30%!
Στην ανασφάλεια που έχει δημιουργηθεί στους εργαζομένους για αύξηση των ορίων ηλικίας και μείωση των συντάξεων αποδίδεται στο μεταξύ και το κύμα πρόωρων συνταξιοδοτήσεων το οποίο οδηγεί σε επιβάρυνση των Ταμείων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Εurostat, ο μέσος όρος ηλικίας συνταξιοδότησης από 62,7 χρόνια που ήταν, έπεσε το 2003 γύρω στα 61 χρόνια.
Δεν πληρώνω, δεν πληρώνω…
Η κατάσταση πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο και τα έσοδα μειώνονται συνεχώς
Στάση πληρωμών προς τρίτους είναι η μέθοδος που ακολουθεί και το ΙΚΑ προκειμένου να μην φανεί το έντονο οικονομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει.
Στα 9 δισ. ευρώ έχουν φτάσει οι οφειλές του Ταμείου προς άλλους φορείς (ΟΑΕΔ, Εργατική Εστία, Εργατική Κατοικία) για τους οποίους εισπράττει εισφορές. «Από Σεπτέμβριο, για να πληρωθούν οι συντάξεις θα τους δίνουν ακόμη λιγότερα» σημειώνει στέλεχος του ασφαλιστικού φορέα.
Μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο, το ΙΚΑ έδωσε εξάλλου και ομόλογα, λήξης τέλους Μαΐου και ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ στον ΟΑΕΔ έναντι οφειλής και προκειμένου ο Οργανισμός να μπορέσει με τη σειρά του να καταβάλει τα επιδόματα στους δικαιούχους. Παράλληλα, από τις αρχές του 2007 το ΙΚΑ χρησιμοποίησε για την κάλυψη τρεχουσών αναγκών ομόλογα αξίας 1,2 δισ. ευρώ, τα οποία έληγαν.
Πλεόνασμα το 2002. Την εικόνα αυτή παρουσιάζει μάλιστα το Ταμείο που μόλις λίγα χρόνια πριν- την περίοδο 2002-2003- εμφάνιζε πλεόνασμα 1,3 δισ. ευρώ. Ωστόσο, το 2005 έκλεισε με έλλειμμα 677 εκατομμυρίων ευρώ και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις το 2006 θα φτάσει στο 1,2 δισ. ευρώ.
«Η κατάσταση πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο και τα έσοδα μειώνονται συνεχώς» υπογραμμίζει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων ΙΚΑ Βασίλης Κόκκαλης, ο οποίος θεωρεί τη μεγάλη ασυνέπεια του κράτους υπεύθυνη για τη δεινή οικονομική κατάσταση και την αφερεγγυότητα των Ταμείων.
«Το κράτος θα πρέπει να ανταποκριθεί στις θεσμοθετημένες υποχρεώσεις του. Υποχρεούται από νόμο να δίνει το 1% του ΑΕΠ στο ΙΚΑ, αλλά δίνει μόνον το 0,85%. Όσο για τον τομέα της Υγείας, το Ταμείο δεν έχει πάρει ευρώ τα τελευταία χρόνια» σχολιάζει χαρακτηριστικά.
Παράλληλα υποστηρίζει πως «η υποστελέχωση του ΙΚΑ έχει ως αποτέλεσμα να μη γίνονται έλεγχοι και να αυξάνεται διαρκώς η εισφοροδιαφυγή, ενώ και οι πολίτες ταλαιπωρούνται επί 15 και 20 μήνες για να βγάλουν σύνταξη».
Αναζητούνται άλλα 400 εκατ. ευρώ
Αναγκαία η άμεση επιχορήγηση αλλιώς δεν θα καλυφθούν οι υποχρεώσεις
Σήμα κινδύνου εκπέμπει και ο ΟΓΑ, που κινδυνεύει να μην μπορεί να καλύψει τους επόμενους μήνες τις υποχρεώσεις του. Ήδη ο διοικητής του Οργανισμού έχει ζητήσει να δοθούν 300 εκατομμύρια ευρώ από το Δημόσιο προκειμένου να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις μέχρι το τέλος Οκτωβρίου, ενώ εκτιμάται πως θα απαιτηθούν άλλα 100 εκατομμύρια ευρώ έως τα τέλη 2007.
Άρχισαν, εξάλλου, να καταγράφονται καθυστερήσεις πληρωμών προς νοσοκομεία, φαρμακεία και προμηθευτές. Ενδεικτικό είναι πως από τις αρχές του έτους δεν έχουν δοθεί καθόλου χρήματα στα κρατικά νοσοκομεία και η εκκαθάριση μόνο για το πρώτο πεντάμηνο του 2007 εμφανίζει τον ΟΓΑ να τους χρωστάει 200 εκατομμύρια ευρώ.
«Αν αρχίσει να πληρώνει ο ΟΓΑ από τα αποθεματικά και για την περίθαλψη, θα καταντήσει προβληματικό Ταμείο» υποστηρίζει ο πρόεδρος των εργαζομένων στον Οργανισμό Πέτρος Μπούρης, καταγγέλλοντας πως δεν καταβάλλονται τα χρήματα από τον κρατικό προϋπολογισμό που αφορούν την ιατρική και νοσοκομειακή περίθαλψη των ασφαλισμένων του ΟΓΑ, ενώ καθυστερήσεις σημειώνονται και στην κρατική εισφορά που προβλέπεται για τις συντάξεις. «Δεν είναι θέμα ελλείμματος, είναι λεφτά που πρέπει να δοθούν από το κράτος» προσθέτει ο κ. Μπούρης.
Συγχωνεύσεις. Ακόμη όμως και μικρότερα Ταμεία οδηγούνται πλέον σε δανεισμό για την εξόφληση των υποχρεώσεών τους και το ένα μετά το άλλο προχωρούν σε συγχώνευση με το ΙΚΑ. Το Ταμείο Συνεταιριστικών Οργανώσεων (ΤΑΥΣΟ) για παράδειγμα διέθετε πριν από 3 χρόνια αποθεματικό 185 εκατομμυρίων ευρώ. Προσφάτως όμως αναγκάστηκε να δανειστεί από τα κονδύλια του ΛΑΦΚΑ για να πληρώσει τις συντάξεις και στις αρχές Αυγούστου ενοποιήθηκε με το ΙΚΑ παρουσιάζοντας έλλειμμα σε ετήσια βάση 90 εκατομμυρίων ευρώ.
Ανάλογη ήταν και η κατάσταση στο Ταμείο της Αγροτικής Τράπεζας, που συγχωνεύθηκε με το ΙΚΑ στις αρχές του 2007. Το Ταμείο, ενώ εμφάνιζε το 2003 αποθεματικά ύψους 220 εκατομμυρίων ευρώ, υποχρεώθηκε στη συνέχεια να καταφύγει και αυτό σε επιχορηγήσεις με το ετήσιο έλλειμμά του να φτάνει τα 120 εκατομμύρια ευρώ.
Χωρίς επιχορήγηση. Σημειώνεται δε, ότι για τις συγχωνεύσεις δεν δόθηκε ούτε ένα ευρώ επιχορήγηση προς το ΙΚΑ, σε αντίθεση με όσα προβλέπουν νομοθετικές διατάξεις, γεγονός που συνεπάγεται περαιτέρω επιβάρυνση του ήδη ελλειμματικού προϋπολογισμού του. Διπλασιασμό των ελλειμμάτων παρουσίασαν επίσης την τελευταία τριετία και Ταμεία του ευρύτερου δημόσιου τομέα, όπως αυτά της ΔΕΗ και του ΟΤΕ.














