Ο δρόμος για τις κάλπες
Βλέπουν εκλογική βραδιά αγωνίας Εκλογές για γερά νεύρα, με έντονο πολιτικό σασπένς βλέπουν οι εκλογολόγοι: λίγες ημέρες πρoτού ξεκαθαρίσει το τοπίο της εκλογικής αναμέτρησης, οι αναλυτές και οι δημοσκόποι, εξετάζοντας τους προεκλογικούς οιωνούς, δείχνουν νικητή με οριακή διαφορά, ισχνή αυτοδυναμία, πτώση στα ποσοστά του δικομματισμού κι ενίσχυση των μικρότερων που θα οδηγήσει σε πεντακομματική Βουλή.
Οκ. Στράτος Φαναράς της Μetron Αnalysis, με βάση τις τελευταίες μετρήσεις που είχαν διενεργηθεί περί τα τέλη Ιουνίου και τις αρχές Ιουλίου, εκτιμά ότι το πρώτο κόμμα δεν μπορεί να συγκεντρώσει περισσότερες από 151- 154 έδρες. Εκείνη την περίοδο τα δύο μεγάλα κόμματα ήταν περίπου ισοδύναμα, με προβάδισμα, ωστόσο, της Νέας Δημοκρατίας έναντι του ΠΑΣΟΚ. «Αυτήν τη στιγμή όμως- εξηγεί ο αναλυτής- δεν έχει γίνει ερευνητική αποτίμηση των επιπτώσεων που θα έχουν οι πυρκαγιές στο εκλογικό αποτέλεσμα, στη βάση κυρίως της ανικανότητας της κυβέρνησης να διαχειριστεί μία κρίση».
Αντίστοιχα, ο κ. Ηλίας Νικολακόπουλος πιστεύει ότι η ΝΔ «πιθανότατα έχει υποστεί πλήγμα από τις φωτιές, το οποίο ωστόσο κανείς δεν μπορεί να μετρήσει». Ο εκλογολόγος πιστεύει ότι με τα πέντε κόμματα εντός Βουλής, το πρώτο κόμμα δεν υπάρχει περίπτωση να συγκεντρώσει περισσότερες από 156-157 έδρες και προκρίνει ως πιθανότερο σενάριο να κερδίσει ο νικητής των εκλογών περίπου 153-154 έδρες.
Το κλίμα μετά τις φωτιές και την ικανότητα διαχείρισης της κυβέρνησης δεν έχει αποτυπωθεί σε καμία δημοσκόπηση
156 βουλευτές. Την εκτίμησή του δίνει και ο διευθύνων σύμβουλος της Κάπα Research Τάσος Γεωργιάδης, λέγοντας πως «σε καμία περίπτωση το πρώτο κόμμα δεν θα καταφέρει να εκλέξει περισσότερους από 156 βουλευτές». Για να γίνει αυτό, συμπληρώνει, θα πρέπει να έχει εξασφαλίσει διαφορά από το δεύτερο κόμμα μεγαλύτερη των τριών μονάδων, κάτι το οποίο δεν φαίνεται.
Ο Κώστας Παναγόπουλος της εταιρείας δημοσκοπήσεων Αlco θεωρεί από την πλευρά του ότι οι εκλογές «θα εξελιχθούν σε ντέρμπι με φαβορί», συμφωνώντας με τους συναδέλφους του ότι «το όποιο κλίμα από τις φωτιές και την ικανότητα διαχείρισης της κυβέρνησης δεν έχει αποτυπωθεί σε καμία δημοσκόπηση».
Είναι όμως γεγονός, κάτι που επισημαίνει ο κ. Φαναράς, ότι ακόμη δεν έχει αποτιμηθεί και η πέραση που έχει το «πακέτο παροχών» της κυβέρνησης στις διάφορες κοινωνικές ομάδες. Επιπλέον, προσθέτει καταθέτοντας την άποψή του ότι το αποτέλεσμα των εκλογών «δεν έχει κλειδώσει». Πολλά δε θα εξαρτηθούν και από το πόσο ελκυστικό θα είναι το πολιτικό μήνυμα του ΠΑΣΟΚ. Παρεμφερή άποψη διατυπώνει και ο κ. Γεωργιάδης, επισημαίνοντας ότι όλες οι τελευταίες μετρήσεις δείχνουν ότι «ο κόσμος θέλει προτάσεις και περιμένει να δει από τα κόμματα τι θα κάνουν γι΄ αυτόν». Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα σύμφωνα με το οποίο την εβδομάδα που η πόλωση ανάμεσα σε Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ κορυφώθηκε- με την υπόθεση Παπακωνσταντίνου- και τα δύο κόμματα εμφάνισαν χαμηλά ποσοστά συσπείρωσης.
«Θα κοντύνουν». Επιπλέον, οι ειδικοί «βλέπουν» ότι στις επερχόμενες εκλογές θα καταγραφεί η τάση «να κοντύνουν» τα δύο μεγάλα κόμματα. Η απαξία στην πολιτική που παρατηρείται την τελευταία περίοδο ενισχύει τα μικρά και τα εξωκοινοβουλευτικά κόμματα, επισημαίνουν οι εκλογολόγοι τονίζοντας ότι o ΛΑΟΣ μπορεί να πάρει ένα μεγάλο ποσοστό διαμαρτυρίας και ταυτόχρονα να ευνοηθούν κόμματα, όπως των Πράσινων Οικολόγων, που δεν θα μπουν στη Βουλή. Εξ αντικειμένου, αυτή η περίπτωση θα λειτουργήσει υπέρ του πρώτου κόμματος. «Πιστεύω ότι θα δούμε χαμηλά ποσοστά στον δικομματισμό», εξηγεί ο Ηλίας Νικολακόπουλος, εντοπίζοντας τα ποσοστά των δύο μεγάλων περίπου στο 40 με 42%.
«Θα παιχθεί σε γεωγραφικό επίπεδο το αποτέλεσμα»
O Τάσος Γεωργιάδης της Κάπα Research πιστεύει ότι το αποτέλεσμα των εκλογών θα παιχθεί σε γεωγραφικό επίπεδο. Για παράδειγμα, λέει ότι «εδώ και καιρό φαίνεται ότι το ΠΑΣΟΚ έχει ένα πρόβλημα στο Lεκανοπέδιο, το οποίο δίνει πλεονέκτημα στην εκάστοτε κυβέρνηση. Αυτό είναι ανεξάρτητο από το προβάδισμα στη Β΄ Αθηνών». Επίσης αναφέρει πως το 2000, που είχαμε οριακό εκλογικό αποτέλεσμα, το ΠΑΣΟΚ στο Lεκανοπέδιο είχε ποσοστό 42% έναντι του 38% της Νέας Δημοκρατίας. Ωστόσο, η διαφορά στην περιφέρεια ανάμεσα στα δύο κόμματα έχει φθάσει στα επίπεδα του 2000, επομένως το ΠΑΣΟΚ έχει καλύψει την μεγάλη απόσταση που το χώριζε από τη Ν.Δ. στην επαρχία στις εκλογές του 2004.
Οι συμπεριφορές.
Από την πλευρά του ο Στράτος Φαναράς της Μetron Αnalysis θεωρεί ότι δεν είναι η γεωγραφική εντοπιότητα ο παράγων εκείνος που καθορίζει τις εκλογές, αλλά οι αντιδράσεις των κοινωνικών ομάδων στις συμπεριφορές των κομμάτων. Όπως επισημαίνει, το ΠΑΣΟΚ έχει κερδίσει πόντους στα χαμηλά κοινωνικά στρώματα (εργάτες, αγρότες, μικρομεσαίους) και η Ν.Δ. έχει ενισχυθεί στα μεσαία και ανώτερα στρώματα.
Γι΄ αυτό- λέει- το ΠΑΣΟΚ κερδίζει στη Β΄ Πειραιώς και στον θεσσαλικό κάμπο και η Ν.Δ. κερδίζει πόντους στα ανώτερα στρώματα στη Β΄ Αθηνών.
10 καυτές ζώνες στον εκλογικό χάρτη της Ν.Δ.
Δέκα περιφέρειες «καίνε» το κομματικό επιτελείο της Ν.Δ., λόγω των τοπικών ερίδων, των φόβων για καθίζηση του κόμματος, αλλά και του εκλογικού νόμου, ενώ με εσπευσμένη μετεγγραφή του Άρη Σπηλιωτόπουλου εξετάζει η Ρηγίλλης να λύσει το «πρόβλημα» της Αχαΐας, που έγινε μεγαλύτερο μετά την αποχώρηση του πρώην υπουργού Σπήλιου Σπηλιωτόπουλου.
Αχαΐα
Κομματικοί παράγοντες στην Πάτρα πιέζουν τη Ρηγίλλης να προχωρήσει στη μετακίνηση του Άρη Σπηλιωτόπουλου, καθώς εκτιμούν ότι οι μεγάλες πυρκαγιές στην Αιγιάλεια και η ξαφνική «αποστρατεία» του πρώην υπουργού Άμυνας έχουν προκαλέσει μεγάλα προβλήματα στη συνοχή του κόμματος. Σχετική πρόταση από τα στελέχη της Αχαΐας έχει γίνει και στον βουλευτή, που πάντως- αν και χαρακτηρίζει «εξόχως τιμητικό» το ενδιαφέρον των Πατρινών- θεωρεί ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο τώρα να μετακινηθεί από τη Β΄ Αθήνας, ενώ απομένουν ελάχιστες εβδομάδες έως τις κάλπες.
Η Ρηγίλλης ωστόσο εξετάζει σοβαρά αυτό το ενδεχόμενο και το ζήτημα αναμένεται να κλείσει, θετικά ή αρνητικά, την επόμενη εβδομάδα. Στο κομματικό επιτελείο αναγνωρίζουν ότι η Ν.Δ. αντιμετωπίζει στην Αχαΐα μια «εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση», αφού εκτός από τις φωτιές υπάρχει έντονη απογοήτευση και από πολλούς ψηφοφόρους του Σπ. Σπηλιωτόπουλου και διατυπώνονται φόβοι ότι αυτή θα εκφραστεί και με αποχή στην κάλπη.
Ελλάδα
Β΄ Αθήνας Στη Ν.Δ. θεωρούν «κλειδί» για τις εκλογές τη μάχη στο Λεκανοπέδιο και κυρίως στη Β΄ Αθήνας, αφού σε περίπτωση που καταγράψει μεγάλες απώλειες σε αυτή την περιφέρεια, κινδυνεύει να χάσει και το εκλογικό στοίχημα. Το 2004 η Ν.Δ. κέρδισε οριακά την πρωτιά στη Β΄ Αθήνας, αλλά τώρα σχεδόν όλοι στη Ρηγίλλης θεωρούν ότι το ΠΑΣΟΚ θα ανακτήσει το προβάδισμα. Έτσι, βασικός στόχος του κυβερνώντος κόμματος είναι να μη διευρυνθεί αυτό το άνοιγμα της ψαλίδας- «σε κάθε περίπτωση να παραμείνει κάτω από το 3%», όπως τονίζει μέλος του κομματικού επιτελείου. Λόγω του νέου εκλογικού νόμου που ευνοεί τα μικρότερα κόμματα, στη Ν.Δ. δεν αποκλείουν να χαθούν στη Β΄ Αθήνας έως δύο έδρες, ενδεχόμενο που κάνει ακόμη πιο σκληρό τον εσωκομματικό ανταγωνισμό- στον οποίο παίρνουν μέρος εννέα υπουργοί και υφυπουργοί, αλλά και ο γραμματέας του κόμματος Ελ. Ζαγορίτη. Το ψηφοδέλτιο, όπως λένε οι ίδιες πηγές, θα είναι από τα τελευταία που θα κλείσουν, ενώ για τον Πρωθυπουργός ετοιμάζεται ειδικό πρόγραμμα περιοδειών στους δήμους της περιφέρειας.
Πειραιάς
Μεγάλο «αγκάθι» αποτελούν για τη Ν.Δ. και οι πειραϊκές περιφέρειες, που επίσης θα κρίνουν τη μάχη του Λεκανοπεδίου. Όπως παραδέχονται στη Ν.Δ., στη Β΄ Πειραιά το ΠΑΣΟΚ αυξάνει διαρκώς την υπεροχή του και σε αντιστάθμισμα στη Ρηγίλλης έχουν αποφασίσει να ενισχύσουν το ψηφοδέλτιο του κόμματος με νέους υποψηφίους. Κατά πληροφορίες, ήδη έχει κλείσει η υποψηφιότητα του παλαίμαχου ποδοσφαιριστή Τάσου Μητρόπουλου. Στην Α΄ Πειραιά, η Ν.Δ. συνεχίζει τις παρασκηνιακές πιέσεις για να κρατήσει μακριά από τις εκλογές τον Π. Μαντούβαλο, τον οποίο δεν θέλει ούτε στο ψηφοδέλτιο αλλά ούτε στον ΛΑΟΣ. Στη Ρηγίλλης αναγνωρίζουν ότι το κόμμα έχει υποστεί σοβαρή φθορά στην Α΄ Πειραιά και ως πρόκριμα για ένα αρνητικό αποτέλεσμα στις εθνικές κάλπες θεωρούν και την απώλεια του δήμου της πόλης. Εκτός από τον πρώην δήμαρχο Χρ. Αγραπίδη , πάντως, στον συνδυασμό του κόμματος αναμένεται να συμπεριληφθεί η τηλεπαρουσιάστρια Κατερίνα Λάσπα.
10
Αιτωλοακαρνανία Όπου τα τοπικά στελέχη βρίσκονται ακόμη σε αναβρασμό μετά την απώλεια της νομαρχίας από το ΠΑΣΟΚ, προκαλεί τριγμούς η υποψηφιότητα του πρώην νομάρχη Δημ. Σταμάτη. Στη Ρηγίλλης εκτιμούν ότι μπορεί το κόμμα να αυξήσει τα ποσοστά του στο Αγρίνιο, αλλά παραδέχονται ότι η Αιτωλοακαρνανία είναι περιοχή «ειδικού χειρισμού».
Κέρκυρα Καυτή ζώνη θεωρούν στη Ν.Δ. και την Κέρκυρα. Λόγω του εκλογικού νόμου, με μικρότερο υπόλοιπο στην περιφέρεια Ιονίου το κυβερνών κόμμα κινδυνεύει να χάσει μία έδρα στη νησί, ακόμη και αν διατηρήσει τις δυνάμεις του, ενώ υπάρχουν φόβοι και για εσωκομματικές έριδες. Δίπλα στους νυν βουλευτές Ν. Γεωργιάδη και Ν. Δένδια έρχεται να προστεθεί η ισχυρή υποψηφιότητα του πλοιάρχου Στέφ. Γκίκα , γιου του πρώην βουλευτή του νησιού, αλλά και του πρώην βουλευτή Σπ. Σπύρου. Εάν η αντιπαράθεση εκτραχυνθεί, αυτή τη φορά η Ν.Δ. δεν θα καταφέρει να εκμεταλλευθεί τη διάσπαση στη βάση του ΠΑΣΟΚ.
Σέρρες Όλα εξαρτώνται από την υπόθεση Αχιλλέα Καραμανλή . Από τη Ρηγίλλης είχαν βολιδοσκοπήσει νέους υποψηφίους, αλλά τώρα όλες οι κινήσεις έχουν παγώσει, μέχρις ότου αποφασιστεί τι θα γίνει με τον θείο του Πρωθυπουργού. Εάν ο Αχ. Καραμανλής είναι υποψήφιος, πολλοί εκτιμούν ότι το κόμμα θα πρέπει να παρέμβει για να αποφευχθεί ο εσωκομματικός εμφύλιος, ενώ σημειώνουν ότι στην περιοχή καταγράφεται δυσαρέσκεια και από τους αγρότες. Οι πληγές από την αναπάντεχη απώλεια της νομαρχίας δεν έχουν κλείσει στη Ρηγίλλης, που σχεδιάζει ειδικό πρόγραμμα και για την πρωθυπουργική περιοδεία στις Σέρρες.
Μαγνησία Σε αναμμένα κάρβουνα κάθονται, εξάλλου, στην Ρηγίλλης και για τη Θεσσαλία, ενώ ο μεγαλύτερος προβληματισμός υπάρχει για τη Μαγνησία. Η δυσαρέσκεια των αγροτών, η κόντρα Θαν. Νάκου και Ζέττας Μακρή, αλλά και ο εκλογικός νόμος που «κόβει» μια γαλάζια έδρα, έχουν δημιουργήσει εκρηκτικό κλίμα στις τοπικές οργανώσεις. Στον νομό, όπου εκλέγεται και ο αντιπρόεδρος της Βουλής Γ. Σούρλας, θεωρείται βέβαιο ότι η Ν.Δ. θα περιοριστεί σε δύο έδρες, ενώ η απώλεια νομαρχίας και δήμου αναγκάζουν πλέον αρκετούς στη Ρηγίλλης να μην αποκλείουν ότι η Μαγνησία τη νύχτα των εκλογών «μπορεί να αλλάξει χρώμα».
Βοιωτία – Εύβοια Στη Βοιωτία και την Εύβοια, αναμένουν από τη Ρηγίλλης συρρίκνωση των ποσοστών, κυρίως από την αντίδραση του αγροτικού κόσμου και τα υψηλά ποσοστά ανεργίας. Στελέχη του κόμματος παραδέχονται ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να διευρύνει το προβάδισμά του και στους δύο νομούς. Στη Βοιωτία- όπως λένε- ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Ευάγγ. Μπασιάκος αποτελεί κόκκινο πανί ακόμη και για αγρότες που πρόσκεινται στη Ν.Δ., ενώ και στις δύο περιφέρειες αναζητούνται πολλές νέες υποψηφιότητες.
Τονωτικές ενέσεις σε αδύναμα ψηφοδέλτια
Με τονωτικές ενέσεις σε αδύναμα ψηφοδέλτια θα προσπαθήσει να ξεπεράσει το ΠΑΣΟΚ τις εκλογικές παγίδες που κρύβουν κρίσιμες περιφέρειες της χώρας. Ο νέος εκλογικός νόμος προκαλεί ανασφάλεια στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, καθώς η εφαρμογή του αναμένεται να διαφοροποιήσει τα δεδομένα στον πολιτικό χάρτη με την αλλαγή στον τρόπο κατανομής των εδρών.
Σύμφωνα με τους «εκλογομάγειρες» της Χαριλάου Τρικούπη, καθοριστικής σημασίας είναι οι 8εδρικές περιφέρειες, όπως το Ηράκλειο, η Αιτωλοακαρνανία, η Λάρισα αλλά και η 9εδρική της Αχαΐας, οι οποίες θα ενισχυθούν με τη συμμετοχή προσωπικοτήτων που έχουν μεγάλη απήχηση στις τοπικές κοινωνίες.
Οι υπολογισμοί που γίνονται από το εκλογικό επιτελείο συγκλίνουν στην άποψη ότι στις συγκεκριμένες περιφέρειες οι έδρες θα κατανεμηθούν ως εξής: 3 για το πρώτο και το δεύτερο κόμμα, και από μία για δύο από τα μικρά κόμματα που θα μπουν στη Βουλή. Στην περίπτωση που το πρώτο κόμμα αποσπάσει ποσοστό άνω του 44%, τότε η κατανομή θα είναι 4 έδρες υπέρ του πρώτου, 2 υπέρ του δεύτερου κόμματος και από μία έδρα οι δύο επόμενοι.
Καθοριστικής σημασίας είναι οι 8εδρικές περιφέρειες όπως το Ηράκλειο, η Αιτωλοακαρνανία, η Λάρισα, αλλά και η 9εδρική της Αχαΐας
ΗΡΑΚΛΕΙΟ. Το «πράσινο» ψηφοδέλτιο του Νομού Ηρακλείου εμφανίζεται πιο ανίσχυρο σε σχέση με την αναμέτρηση του 2004, λόγω της αποχώρησης της Βαγγελιώς Σχοιναράκη, αλλά και του Στέλιου Ματζαπετάκη. Σε περίπτωση ήττας, το ΠΑΣΟΚ μπορεί να περιοριστεί στις 4 έδρες. Γι΄ αυτό και το ΠΑΣΟΚ αποφεύγει να κλείσει τα ψηφοδέλτια, ψάχνοντας και για άλλες υποψηφιότητες εκτός από αυτές των Ευρ. Κουκιαδάκη, Γ. Μιχελογιαννάκη, Ν. Μπελιβάνη, Φρ. Παρασύρη, Μ. Σκραφνάκη, Μ. Παπουτσάκη, Ν. Καραταράκη, Ν. Μπαριτάκη και Π. Μηλλιαράκη.
ΛΑΡΙΣΑ. Ομοίως στη Λάρισα το ψηφοδέλτιο χρειάζεται ανανέωση, αλλά το ΠΑΣΟΚ δεν αισθάνεται σιγουριά κατεβάζοντας αποκλειστικά και μόνο τη Ζωή Ακριβούλη, τον Φ. Σαχινίδη, τον Σ. Ζέικο και τον τηλεοπτικό Γ. Λιάγκα.
ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ. Στα πρόθυρα νευρικής κρίσης βρίσκεται το ΠΑΣΟΚ και για το ψηφοδέλτιο της Δωδεκανήσου. Τοπικά στελέχη τονίζουν ότι οι νέες υποψηφιότητες είναι ανίσχυρες και ότι εκεί που το ΠΑΣΟΚ έχει δύο έδρες, μπορεί να βρεθεί μόνο με μία, λόγω της δυναμικής που έχει το αντίστοιχο ψηφοδέλτιο της Ν.Δ., όπου κατεβαίνει και ο Γ. Βαληνάκης. Το ΠΑΣΟΚ για να βγει από το αδιέξοδο έχει προτείνει στον Δημήτρη Κρεμαστινό να κατέβει, αφού ούτως ή άλλως του χρόνου βγαίνει στη σύνταξη.
ΚΥΚΛΑΔΕΣ. Ανάλογα προβλήματα έχει όμως και η Περιφέρεια των Κυκλάδων, όπου το ΠΑΣΟΚ εκλέγει έναν μόνο βουλευτή, αλλά τώρα επιδιώκει να διπλασιάσει τις έδρες του. Οι επικρατέστεροι για το χρίσμα είναι οι Β. Διαμαντάρης, Γ. Παπαμανώλης, Λ. Χατζηανδρέου και Γ. Καπίρης και η κυρία Δ. Πολυκρέτη.
ΓΡΕΒΕΝΑ. Αναλόγως, η Χαριλάου Τρικούπη δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη μονοεδρική των Γρεβενών, η οποία ανήκε στο ΠΑΣΟΚ και «χάθηκε» το 2004 με την αιφνιδιαστική κάθοδο του Χρ. Φώλια. Ο πρώην βουλευτής Λευτέρης Τζιόλας διαμηνύει στο ΠΑΣΟΚ ότι δεν επιθυμεί να κατέβει και πάλι στα Γρεβενά και ήδη έχει βάλει πλώρη για την Α΄ Θεσσαλονίκης.
Κρίσιμη μάχη σε Β΄ Αθήνας και Β΄ Πειραιώς Κρίσιμη θεωρείται βεβαίως και η Β΄ Περιφέρεια Πειραιώς. Το ΠΑΣΟΚ έχει σήμερα 3 βουλευτές, ωστόσο θέλει να αυξήσει τα ποσοστά του. Επιπλέον, η αξιωματική αντιπολίτευση θέλει να αυξήσει τις δυνάμεις της και στην Α΄ Πειραιώς, περιφέρεια στην οποία θα είναι υποψήφιος ο Κ. Σημίτης, αλλά και οι Δ. Κατσικάρης και Δ. Καρύδης.
Οι εκλογολόγοι λένε ότι εάν το ΠΑΣΟΚ διατηρήσει τα ποσοστά του ή εμφανίσει ελαφρά άνοδο στη Β΄ Αθήνας, μπορεί να κινηθεί ανάμεσα στις 16-17 έδρες, ενώ αν έχει απώλειες, θα κρατήσει περίπου 15. Σε περίπτωση νίκης μπορεί να εκλέξει και 18 βουλευτές. Η Β΄ Αθηνών συμπεριλαμβάνεται στα σενάρια των επιτελών του κόμματος ως δεύτερη επιλογή έδρας από τον Γιώργο Παπανδρέου μετά την Αχαΐα.
ΑΙΧΜΕΣ Αυτό το ένα
Oι εκλογές θα γίνουν σε λίγες βδομάδες για έναν και μόνο λόγο: ο κ. Καραμανλής εκτιμά ότι κινδυνεύει περισσότερο να τις χάσει αν γίνουν αργότερα. Για να προκηρυχθούν όμως οι πρόωρες εκλογές χρειάζεται ένα συνταγματικό πρόσχημα: η «ανανέωση της λαϊκής εντολής προκειμένου να αντιμετωπιστεί εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας» (αρ.
41). Επομένως, αυτό που ακούγεται, ότι ο κ. Καραμανλής δεν πρόκειται να επικαλεστεί εθνικούς λόγους, είναι κομμάτι αντισυνταγματικό. Ο Πρωθυπουργός οφείλει να βρει κάτι που θα βαφτίσει «εθνικό θέμα». Και η πλάκα είναι ότι δυσκολεύεται.
Παραδοσιακά, το «εθνικό θέμα» στις πρόωρες εκλογές της μεταπολίτευσης ήταν το Κυπριακό, που διαρκώς έμπαινε σε μια «κρίσιμη καμπή». Αν ο κ. Καραμανλής εμφανίζεται απρόθυμος να το επικαλεστεί, αυτό οφείλεται σε πραγματικούς πολιτικούς λόγους. Από τα πρώτα της βήματα, η «νέα διακυβέρνηση» άλλαξε την πάγια εθνική πολιτική απέναντι στο κυπριακό ζήτημα. Ο άπειρος τότε Έλληνας πρωθυπουργός εξαφανίστηκε από τις διαπραγματεύσεις για το σχέδιο Ανάν και έπαθε αφωνία στο δημοψήφισμα του Απριλίου 2004. Αυτό που φαινόταν ως συνδυασμός πολιτικής νωχέλειας και ανικανότητας εμπεδώθηκε με τον καιρό σε σιωπηρό εθνικό δόγμα: το Κυπριακό αποσυνδέθηκε από την ελληνική εθνική πολιτική. Το δεύτερο σκέλος του σλόγκαν «η Κύπρος αποφασίζει και η Ελλάς συμπαρίσταται» μετατράπηκε σε «η Ελλάς σφυρίζει αδιάφορα».
Με δεδομένη την κυριαρχία των ιδεών και των πρακτικών του Τάσσου Παπαδόπουλου στην Κύπρο, αυτή θα ήταν μια πραγματιστική επιλογή για την Ελλάδα, αν ήταν μια συνειδητή επιλογή με πολιτικό βάθος και προετοιμασμένα σενάρια των ενδεχόμενων μελλοντικών εξελίξεων. Στην προκειμένη περίπτωση, είναι μια συγκυριακή πολυτέλεια, η δυνατότητα για την οποία δόθηκε χάρις στη θεληματική και συγκροτημένη πολιτική των Σημίτη και Παπανδρέου στα προηγούμενα χρόνια, που έφερε την Κύπρο στην Ε.Ε.
Όπως έχουν, λοιπόν, τα πράγματα, μόνο ως ειρωνεία θα εκλαμβανόταν η επίκληση για πρόωρες εκλογές του Κυπριακού ως εθνικού θέματος. Τα σπουδαία της εξωτερικής μας πολιτικής εξαντλούνται στο δυσώνυμο «σκοπιανό». Ούτε σκέψη, βέβαια, να προτάξει ο κ. Καραμανλής αυτή τη χαμένη υπόθεση ενώ προσπαθεί να περιορίσει τις απώλειές του προς τον ΛΑΟΣ.
Ωστόσο, οι «εθνικοί λόγοι εξαιρετικής σημασίας» δεν προσδιορίζονται συνταγματικά ως λόγοι εξωτερικής πολιτικής. Και ασφαλώς υπάρχει ένα μείζον θέμα με πραγματικά εθνική σημασία που παραμένει όχι μόνο άλυτο, αλλά και σκανδαλωδώς απροετοίμαστο: το Ασφαλιστικό. Όμως η Ελλάδα είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα στην οποία το ζήτημα αντί να υποβάλλεται σε εξειδικευμένη μελέτη και δημόσιο διάλογο έχει καταστεί ταμπού για όλους τους εμπλεκόμενους, κυβερνώντες, αντιπολιτευόμενους και κυβερνώμενους. Στα άλλα μεγάλα και σημαντικά, την οικονομία και την απασχόληση, την Παιδεία και την Υγεία, ο κ. Καραμανλής δεν έχει τίποτε συγκεκριμένο να επικαλεστεί.
Έτσι καταλήγουμε στην κωμικά γενικόλογη προβολή της δήθεν ανάγκης να συνεχιστούν οι δήθεν μεταρρυθμίσεις. Και, έτι αστειότερο, ακούμε από τις ίδιες προσκείμενες στην εξουσία «πηγές» το εξής φαινομενικά αντιφατικό: ότι η κυβέρνηση, σαν τον προκομμένο μαθητή, ολοκλήρωσε το έργο της πριν από τη λήξη της τετραετίας, και θέλει να κάνει κι άλλο, με νέα θητεία. Η κυβέρνηση θέλει να συνεχίσει να κάνει αυτό που μόλις ολοκλήρωσε.
Στη δεδομένη περίπτωση της καραμανλικής διακυβέρνησης, η αντίφαση είναι μόνο φαινομενική, όπως συμβαίνει με ορισμένα μαθηματικά παράδοξα. Διότι αυτό που θέλει να συνεχίσει ενώ έχει ολοκληρώσει η κυβέρνηση είναι το τίποτε ή, όπως θα έλεγε ο Καζαντζάκης, είναι ένα «και το ένα τούτο δεν υπάρχει».














